III SA/Wa 294/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-09
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Bożena Dziełak, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek w postaci zapłaty odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu niewykonania umowy może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a w szczególności, czy może być uznany za koszt poniesiony w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zapłata odszkodowania wraz z odsetkami z tytułu niewykonania umowy, nawet jeśli nie podlega wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie spełnia ogólnej przesłanki z art. 15 ust. 1 tej ustawy. W przedstawionym stanie faktycznym wydatek ten nie został poniesiony w celu osiągnięcia przychodu ani zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, a stanowił jedynie uszczuplenie majątku.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo P. S.A. wniosło o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, pytając, czy zapłacone odszkodowanie wraz z odsetkami z tytułu niewykonania umowy może zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Skarżąca uważała, że wydatek ten nie podlega wyłączeniu z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. i może być uznany za koszt poniesiony w celu zachowania źródła przychodów. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe, twierdząc, że wydatek ten nie spełnia ogólnej przesłanki z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa P.] S.A. z siedzibą w P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę
1. Skarżąca – Przedsiębiorstwo P. S.A. z siedzibą w W. wnioskiem z 8 sierpnia 2008 r. wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynikało, że Skarżąca, wraz z Przedsiębiorstwem B. S.A. (Lider Konsorcjum) zawarła z M. w W. (dalej M.) w dniu 30 września 2004 r. umowę, której przedmiotem były roboty związane z budową I etapu kolektora ogólnospławnego. W związku z niewykonaniem ww. umowy M. poniosło całkowitą szkodę w wysokości 3.305.958,95 zł. W dniu 13 marca 2008 r. M. skierowało do Skarżącej ostateczne przesądowe wezwanie do zapłaty na kwotę 3.305.958,95 zł z terminem płatności do dnia 21 marca 2008 r. W dniu 29 kwietnia 2008 r. zostało zawarte między M. a Skarżącą porozumienie do umowy, w którym Skarżąca podkreślając, że niewykonanie umowy nastąpiło z powodu okoliczności za które nie ponosi odpowiedzialności, z uwagi na dotychczasową współpracę oraz licząc na dalszą współpracę w przyszłości zobowiązała się do zapłaty odszkodowania w wysokości 2.164.319,04 zł wraz z odsetkami ustawowymi w kwocie 113.309,94 zł. Powyższa kwota została wpłacona na konto bankowe M..
W związku z powyższym Skarżąca zadała następujące pytania :
1. Czy wydatek w postaci zapłaty odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu niewykonania umowy podlega wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 54, poz. 654 ze zm. dalej: u.p.d.o.p.)?
2. Czy zapłata odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu niewykonania umowy, mająca na celu podtrzymanie dotychczasowej współpracy, może zostać uznana za koszt poniesiony w celu zachowania źródła przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Skarżąca stanęła na stanowisku, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. za koszty uzyskania przychodów nie uważa się kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych usług. Ponieważ jest to katalog zamknięty, do kosztów uzyskania przychodu nie mogą być zatem zaliczone poniesione kary umowne oraz zapłacone odszkodowania tylko z tytułów wyraźnie określonych w tym przepisie. Zamiarem ustawodawcy według Skarżącej było wyłączenie z kosztów uzyskania przychodu jedynie kar umownych i odszkodowań wypłacanych ze ściśle określonych tytułów. Unormowanie to nie zabrania zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu jakichkolwiek kar umownych oraz odszkodowań. Tymczasem w przedmiotowej sprawie podstawą zapłaty odszkodowania było niewykonanie umowy, co należy zdaniem Skarżącej uznać za przesłankę wyłączającą zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p.
Zdaniem Skarżącej wystarczającą przesłanką uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest działanie w celu uzyskania przychodu. Nie jest natomiast niezbędne osiągnięcie wspomnianego celu. Cel ten należy ocenić w momencie dokonania wydatku. Przez sformułowanie "celu" należy rozumieć dążenie do osiągnięcia jakiegoś stanu rzeczy (przychodu), a dążenia podatnika ma przymiot "celowości", jeżeli na podstawie dostępnej wiedzy o związkach przyczynowo-skutkowych można zasadnie uznać, że poniesiony koszt może przynieść oczekiwane następstwo (przychód). Z tych też to powodów zdaniem Skarżącej brak "skutku" tj. przychodu nie dyskwalifikuje wydatku jako kosztu poniesionego w celu osiągnięcia przychodu.
2. Minister Finansów interpretacją z [...] marca 2009 r. uznał stanowisko Skarżącej wyrażone w opisanym wniosku za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie można uznać za koszt podatkowy pomimo że wyłączenie o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. nie dotyczy odszkodowania zapłaconego przez Skarżącą. Sam fakt niezaliczenia przedmiotowego odszkodowania, poniesionego w konsekwencji odstąpienia od wiążącej umowy do wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów nie przesądza jeszcze o tym, ze wydatek ten jest kosztem uzyskania przychodów. Wydatek taki musi spełniać ogólną przesłankę określoną w art. 15 ust. 1 u.p.do.p. – a mianowicie zostać poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W stanie faktycznym przedstawionym we wniosku Skarżąca nie wykazała zdaniem organu związku poniesionego wydatku w postaci odszkodowania wraz z odsetkami z uzyskanym przychodem, podobnie jak nie wykazała, że odstąpienie od umowy miało na celu zabezpieczenie albo zachowanie źródła przychodów. Odstąpienie od wiążącej strony umowy nie przyczynia się do powstania przychodu natomiast zapłata odszkodowania wraz pochodnymi raczej uszczupla majątek Skarżącej niż zabezpiecza (ochrania) jego źródło. Poza tym w świetle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego należałoby raczej wnioskować, że kontrahent nie będzie skłonny podejmować dalszej współpracy z podmiotem gospodarczym, który nie wywiązuje się z prawnie wiążących umów, ewentualnie rozważy dalszą współpracę z dużą dozą ostrożności.
3. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Skarżąca podniosła, że organ błędnie przyjął, iż w przedstawionym stanie faktycznym Skarżąca odstąpiła od umowy, podczas gdy w istocie nie wykonała ciążącego na niej zobowiązania i z tego tytułu zapłaciła odszkodowanie M.. Podkreśliła dystynkcję między instytucjami odstąpienia od umowy a niewykonaniem, nienależnym wykonaniem zobowiązania.
Podniosła, że jakkolwiek niewykonanie zobowiązanie nie nastąpiło z jej winy, to jednak naprawiła poniesioną z tego tytułu szkodę z dbałości o prawidłowe relacje z kontrahentem, które finalnie przerodzą się w kontakty gospodarcze przynoszące Skarżącej przychody. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że o tym co jest celowo w prowadzonej działalności gospodarczej i może mieć wpływ na uzyskanie przychodu decyduje podatnik prowadzący na własne ryzyko i rachunek działalność gospodarczą.
4. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Organ wskazał, że używając w uzasadnieniu interpretacji terminu "odstąpienia od umowy" posługuje się tym terminem w znaczeniu powszechnym. Podniósł, że w rozpoznawanym stanie faktycznym Skarżąca nie przedstawiła bliżej okoliczności, w wyniku których nie wykonała wiążącej umowy, ograniczając się do stwierdzenia, iż były to okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. W ocenie organu nie był to wystarczający argument by stwierdzić, iż Spółka dochowała reguł należytej staranności i wystarczającego rozeznania aby wykonać ciążące na niej zobowiązanie. Podkreślono, że nie wszystkie wydatki związane z działalnością gospodarczą stanowią koszty uzyskania przychodów, lecz tylko te wydatki, które mają za cel osiągnięcia przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie ich źródła.
Organ nie podzielił stanowiska Skarżącej, że zapłata przez nią odszkodowania wraz z odsetkami jest działanie budzącym u drugiej strony zaufanie i stanowiącym zachętę do dalszej współpracy. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że dopiero po ostatecznym przesądowym wezwaniu do zapłaty Skarżąca zawarła porozumienie z M. i zapłaciła odszkodowanie wraz z odsetkami. Zatem w ocenie organu Skarżąca naraziła M. na szkodę, co z pewnością nie może budzić zaufania i chęci do dalszej współpracy.
5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez uznanie, ze odszkodowanie, zapłacone przez nią w konsekwencji nie wykonania wiążącej umowy, nie może zostać zaliczone w poczet kosztów uzyskania przychodów. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wobec treści art. 15 ust. 1 zdanie 1 u.p.d.o.p. można wyróżnić zarówno koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, a także koszty poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów to koszty, które można bezpośrednio powiązać z konkretnymi przychodami. Natomiast koszty poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów to koszty ogólne działalności. W przedmiotowej sprawie zdaniem Skarżącej występuje ostatnia z ww. grup kosztów. Na powyższe wskazują w szczególności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o urzędową interpretację prawa okoliczności: Skarżąca oraz B. S.A. wspólnie realizowały zlecenie na rzecz M. w ramach konsorcjum, Skarżąca pełniła rolę członka konsorcjum, prawa i obowiązki każdej ze stron umowy konsorcjum zostały określone w umowie, ponadto zlecenie na rzecz M. nie zostało wykonane w związku z niewykonaniem swoich obowiązków przez lidera konsorcjum – B. S.A. Skarżąca nie ponosiła odpowiedzialności za niewykonanie umowy z M.. Wskazuje na to w szczególności właściwe postanowienie porozumienia z 29 kwietnia 2008 r. zawartego pomiędzy Skarżącą a M., zgodnie z którym Skarżąca zobowiązała się naprawić poniesiona przez M. szkodę, pomimo że do jej niewykonania doszło z przyczyn, za które Skarżąca nie ponosi odpowiedzialności, lecz z uwagi na dotychczasową współpracę, a także współpracę mogąca nastąpić w przyszłości Skarżąca zobowiązała się do pokrycia całkowitej szkody, jaką M. jego zdaniem poniósł.
6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do podniesionych w skardze dodatkowych okoliczności faktycznych, organ stwierdził, że niewłaściwe opisanie we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego obciąża Skarżącą, która gdy oceni, że stan faktyczny jest w rzeczywistości inny niż opisany pierwotnie we wniosku może ponownie wystąpić z prośba o interpretację przepisów przedstawiając inny stan faktyczny lub inne stanowisko w sprawie.
7. Postanowieniem z dnia 25 września 2009 roku sąd zawiesił postępowanie do momentu rozstrzygnięcia przez pełną izbę Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego czy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 roku pojęcie niewydanie interpretacji użyte w art. 14a §1 o.p. oznacza brak jej doręczenia w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania wniosku, o którym to terminie mowa jest w art. 14 d o.p. W dniu 14 grudnia 2009 roku podjęta została uchwała, zgodnie z którą pojęcie niewydanie interpretacji" użyte w art. 14o § 1 o.p., nie oznacza braku jej doręczenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 14d powołanej ustawy. Wobec ustania przyczyny zawieszenia postępowania, sąd postanowieniem z 4 lutego 2010 roku podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
8. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 § 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów okazała się bezzasadna.
9. W pierwszej kolejności odnieść się należy do uchybień formalnych, jakich dopuścił się Minister Finansów – organ upoważniony Dyrektor Izby Skarbowej w W. przy wydawaniu zaskarżonego aktu.
Jak wynika z wniosku o udzielenie interpretacji skarżąca zadała dwa pytania i przedstawiła swoje stanowisko co do obu pytań. Minister Finansów wydając zaskarżoną interpretację uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe, jednak z treści interpretacji wynika, że podzielił stanowisko strony co do braku możliwości wyłączenia uiszczonego przez Skarżącą odszkodowania z kosztów uzyskania przychodu z uwagi na treść art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p.
W tej sytuacji rozważyć należy czy takiej treści interpretacja nie narusza art. 14 c § 1 i 2 o.p., zgodnie z którymi interpretacja winna zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy, przy czym w przypadku negatywnej oceny interpretacja zawierać winna uzasadnienie prawne stanowiska wnioskodawcy.
10. Uwzględniając treść powyższego przepisu jak również pytania strony i stanowisko wyrażone w uzasadnieniu interpretacji stwierdzić należy, że istotnie Minister Finansów winien był w rozstrzygnięciu interpretacji uznać stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe jedynie w części obejmującej drugie pytania to jest "czy zapłata odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu niewykonania umowy, mająca na celu podtrzymanie dotychczasowej współpracy, może zostać uznana za koszt poniesiony w celu zachowania źródła przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p." uznając za prawidłowe stanowisko Skarżącej co do pytania pierwszego. Tak sformułowane uzasadnienie interpretacji byłoby w pełni zgodne z treścią uzasadnienia, w którym uznano co do zasady, że wypłacone przez Skarżącą odszkodowanie nie mieści się w wyłączeniu o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. ale jednocześnie nie może zostać uznane za koszt uzyskania przychodu z uwagi na niespełnienie wymogów o których mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Powyższe naruszenie przepisów postępowania uznać należy jednak za niemające istotnego wpływu na wynik sprawy. Z treści wniosku o udzielenie interpretacji, wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz skargi wynika, że intencją strony Skarżącej było uzyskanie twierdzącej odpowiedzi na pytanie, czy może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wypłacone odszkodowanie.
W konsekwencji, nawet w razie prawidłowego sformułowania rozstrzygnięcia interpretacji, to jest uznania za prawidłowe stanowiska Skarżącej w zakresie pytania pierwszego, w dalszym ciągu odpowiedź na podstawowe pytanie Skarżącej, jakim było pytanie czy może potraktować jako koszt uzyskania przychodu wypłacone przez nią odszkodowanie byłaby negatywna.
11. Przed przystąpieniem do oceny wyrażonego przez Ministra Finansów stanowiska wskazać należy, że niniejsza sprawa sądowoadministracyjna, jest następstwem złożenia przez stronę Skarżącą żądania zbadania legalności aktu administracyjnego wydanego w szczególnym trybie postępowania jakim jest postępowanie uregulowane w Rozdziale 1a działu II ordynacji podatkowej.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela wyrażane w doktrynie prawa administracyjnego stanowisko, zgodnie z którym o bycie sprawy administracyjnej decyduje ustalenie istnienia normy uprawniającej określony organ do konkretyzacji prawa. Oznacza to, że w pierwszej kolejności organ administracyjny zobowiązany jest do ustalenia czy istnieje norma pozwalająca mu na podjęcia działań zmierzających do skonkretyzowania prawa.
Z przepisów rozdziału 1a działu II o.p. można wywieść normę nakazującą Ministrowi Finansów przedstawienie interpretacji urzędowej przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do stanu faktycznego i pytania wskazanego przez wnioskodawcę we wniosku o udzielenie interpretacji. Strona wnioskująca o udzielenie interpretacji zobowiązana jest do przedstawienia stanu faktycznego, którym związany jest zarówno organ jak i sąd rozpoznający ewentualną skargę na interpretację indywidualną. Ewentualne modyfikacje stanu faktycznego dokonane przez stronę już po wydaniu interpretacji, w szczególności uzupełnienie stanu faktycznego o elementy, które powodowałyby odmienną ocenę stanu faktycznego, pozostają bez wpływu na ocenę interpretacji. Jedną z charakterystycznych cech tego postępowania jest bowiem brak postępowania dowodowego – organ wydaje interpretację na podstawie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego, Składając wniosek o udzielenie interpretacji i przedstawiając stan faktyczny strona decyduje o zakresie postępowania, ewentualne modyfikacje czy uzupełnienia stanu faktycznego dokonane w toku postępowania już po wydaniu interpretacji nie mają wpływu na ocenę jej zgodności z prawem.
W konsekwencji przyznać należy rację organowi podatkowemu, który w odpowiedzi na skargę wskazał, że strona Skarżąca w skardze dokonała uzupełnień stanu faktycznego w stosunku do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Modyfikacje te polegały na wyraźnym wskazaniu w skardze, że członkami konsorcjum realizującymi umowę na rzecz M. była skarżąca oraz Spółka B. SA i że zlecenie na rzecz M. nie zostało wykonane w związku z niewykonaniem obowiązków przez lidera konsorcjum B. S.A., Skarżąca zaś nie ponosiła odpowiedzialności za niewykonanie umowy. Dodatkowo, wskazano że Skarżąca jest potencjalnym wykonawcą robót zlecanych przez M., w konsekwencji należy stwierdzić, że prawidłowe relację pomiędzy Skarżącą a M. z dużą dozą pewności przerodzą się w kontakty gospodarcze, z których Skarżąca osiągnie przychody.
Okoliczności te nie zostały podane we wniosku o udzielenie interpretacji, w konsekwencji organ nie miał możliwości ustosunkowania się do nich i zobowiązany był do udzielenia interpretacji w stanie faktycznym w którym strona nie powoływała się na żadne okoliczności, które mogłyby uzasadnić przyjęcie, że na skutek wypłaty odszkodowania za niewykonanie umowy będzie mogła nawiązać w przyszłości współpracę z M. skutkującą powstaniem przychodu.
Podobnie, z uwagi na związanie zarówno organu jak i sądu stanem faktycznym wyrażonym we wniosku nie było możliwe przeprowadzenie dowodu z dołączonego do skargi dokumentu w postaci porozumienia zawartego pomiędzy Skarżącą a M..
12. W tym miejscu podzielić należy stanowisko wyrażone przez stronę w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z którym istniej różnica pomiędzy odstąpieniem od umowy a niewykonaniem i nienależnym wykonaniem zobowiązania, jednak odwołanie się przez organ w zaskarżonej interpretacji do odstąpienia od umowy a nie niewykonania umowy nie miało wpływu na ostateczną ocenę prawidłowości stanowiska Skarżącej.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że z przedstawionego przez Skarżącą stanu faktycznego wynika, że na skutek nie wykonania przez nią zobowiązania wypłaciła swojemu kontrahentowi odszkodowanie w wysokości 2.164.319,04 złotych wraz z odsetkami w wysokości 113.309,94 złote. W stanie faktycznym nie przedstawiono żadnych danych wskazujących na osiągnięcie jakiegokolwiek przychodu z tytułu nie wykonanej umowy.
Odnosząc się do wyrażonego przez Skarżącą stanowiska, że wypłacone przez nią odszkodowanie uznać należy za koszt poniesiony w celu zachowania lub zabezpieczenia przychodu wskazać należy, że z przedstawionego przez nią we wniosku stanu faktycznego wynika jedynie, że koszt poniesiony został w związku z niewykonaniem umowy a więc z utratą źródła przychodu.
W przedstawionym we wniosku stanie faktycznym brak było okoliczności wskazujących, że wobec nie wykonania umowy i narażenia kontrahenta na poniesienie znacznej szkody (nawet jeżeli było to tylko subiektywne przekonania kontrahenta i Skarżąca nie ponosiła odpowiedzialności za powstanie szkody po stronie kontrahenta, czego ocenić nie można w ramach przedstawionego przez Skarżącą stanu faktycznego) Skarżąca, wyłącznie na skutek wypłaty odszkodowania może w sposób racjonalnie uzasadniony liczyć na zawarcie w przyszłości umowy z M. i uzyskanie z tego tytułu przychodów. W tym zakresie podzielić należy stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji, zgodnie z którym niewykonanie zobowiązania, narażenie M. na szkodę oraz wypłata odszkodowania dopiero po wystosowaniu przedsądowego wezwania do zapłaty nie jest działaniem, które wzbudza u kontrahenta zaufanie i pozwala na dokonywanie pozytywnych rokowań co do dalszej współpracy.
W konsekwencji uznać należy, że organ wydający interpretację w sposób prawidłowy powiązał fakt uiszczenia odszkodowania we wskazanej wyżej kwocie nie z osiągnięciem przychodu a z uszczupleniem majątku. Sąd rozpoznający sprawę podziela poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym odszkodowanie czy też kara umowna uiszczone w związku z nie wykonaniem umowy, nie stanowią kosztów uzyskania przychodu z uwagi na brak określonej w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. przesłanki działania w celu osiągnięcia przychodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2006 roku II FSK 1388/05 i powołane tam orzecznictwo). Podobne poglądy wyrażane są również w doktrynie prawa podatkowego (por. Podatek dochodowy od osób prawnych, Komentarz 2009, Unimex, Wrocław 2009, str. 607).
W konsekwencji nie jest możliwe uznanie wypłaconego przez Skarżącą odszkodowania za koszt poniesiony w celu zabezpieczenia lub zachowania źródła przychodu.
13. Dodatkowo podkreślić należy, że odszkodowanie wypłacane przez jedną ze stron umowy ma na celu wyrównanie, naprawienie szkody poniesionej przez drugą stronę umowy, w związku z niewykonaniem lub niewłaściwym wykonaniem zobowiązania przy czym strona, które nie wykonała zobowiązania może się uwolnić od obowiązku świadczenia poprzez wykazanie, że niewykonanie zobowiązania nastąpiło z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności.
Jeżeli w niniejszej sprawie strona Skarżąca uważała, że niewykonanie zobowiązania było następstwem przyczyn, za które nie ponosiła odpowiedzialności brak było podstaw do wypłaty przez nią odszkodowania, a w konsekwencji działanie Skarżącej można ocenić jako dobrowolne uszczuplenie majątku na rzecz podmiotu trzeciego, co również nie pozwala na uznanie wypłaconego odszkodowania za koszt uzyskania przychodu z uwagi na nie spełnienie przesłanek o których mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
14. Z powyższych względów, wobec uznania zarzutów skargi za bezzasadne, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło