II SAB/Wa 394/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia wniosku K. J. z dnia [...] sierpnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] września 2011 r. K. J. wniósł skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w "postępowaniu ze skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...]". W uzasadnieniu skargi wskazał, iż w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. skierowanym do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendy Wojewódzkiej Policji w K., zawarł wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Zauważył, iż pomimo złożenia wniosku, jak i monitu w przedmiotowej sprawie, od dnia złożenia skargi na bezczynność, nie otrzymał od organu żadnego rozstrzygnięcia podjętego stosownym i zgodnym z przepisami prawa materialnego aktem administracyjnym. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący podniósł szereg argumentów mających - w jego ocenie - potwierdzać wadliwość merytoryczną wskazanej wyżej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji stwierdził, iż zarzut skarżącego w przedmiocie bezczynności organów Policji w przedmiotowej sprawie nie może być uznany za zasadny. W uzasadnieniu wskazał, iż K. J. był funkcjonariuszem Policji od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] kwietnia 2005 r. Zainteresowany pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby na mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w K. nr [...] z dnia [...] listopada 1999 r. W związku z zakończeniem przez stronę służby w Policji, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Komendant Powiatowy Policji w K. stwierdził wygaśnięcie własnego orzeczenia nr [...] z dnia [...] listopada 1999 r. Decyzja ta stała się ostateczna. K. J. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. Na skutek złożenia skargi na ww. decyzję ostateczną przez K. J., wyrokiem z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1032/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Tym samym wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w K. nr [...] z dnia [...] września 2005 r. został poddany ponownej ocenie w trybie nadzoru i w dniu [...] maja 2009 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji ostatecznej. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Komendant Powiatowy Policji w K. przyznał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] do dnia [...] maja 2005 r. w kwocie [...] zł oraz wygasił z dniem [...] maja 2005 r. decyzję własną nr [...] z dnia [...] listopada 1999 r. Na skutek odwołania K. J. od ww. decyzji Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz wygasił z dniem [...] maja 2005 r. decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. nr [...] z dnia [...] listopada 1999 r. o przyznaniu K. J. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej policjantom posiadającym rodzinę. Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1018/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. J. na ww. decyzję ostateczną. Komendant Główny Policji wskazał, iż pismo zainteresowanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie stanowiło, wbrew twierdzeniom skarżącego, wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. W piśmie tym skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r. podnosząc, że orzeczenie to rozstrzygnęło merytoryczny spór w sprawie w sytuacji, gdy orzeczenie prawomocnie rozstrzygające przedmiotową sprawę co do meritum zapadło przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 14 kwietnia 2011 r. Końcowo organ wskazał, iż podnoszona przez zainteresowanego kwestia przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (postanowienie z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SO/Wa 89/10, z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1032/08). W świetle powyższego, zarzut skarżącego odnośnie bezczynności organów Policji w kwestii przyznania mu prawa do równoważnika pieniężnego nie może być uznany za zasadny. W sprawie toczone były i są liczne postępowania, przy czym kwestia ww. uprawnień zainteresowanego została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2011 r. W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący podtrzymał argumentację zawartą w skardze. Wniósł o objęcie sądową kontrolą nie tylko bezczynność orzeczniczą organów administracji, ale również samą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. "jako wydaną bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego oraz stanowiącą rażące naruszenie wyroku WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1032/08 (...)". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", lub w akcie szczególnym, organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i przekroczenie tych terminów lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a., oznacza stan bezczynności organu zaskarżalnej do sądu administracyjnego. W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy, istniejący w dacie orzekania, a w istocie w chwili zamknięcia rozprawy (por. J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 196). W sytuacji zatem, gdy w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. W świetle powyższych uwag Sąd doszedł do przekonania, iż skarga na bezczynność Komendanta Głównego Policji jest zasadna, bowiem przesłanki określające stan bezczynności organu administracji publicznej zostały w niniejszej sprawie spełnione. Z akt sprawy wynika, iż skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r., skierowanym do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., zawarł wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z powodu wydania ww. decyzji bez podstawy prawnej. Wprawdzie skarżący omyłkowo wskazał nr decyzji [...] zamiast nr [...], jednak z treści ww. pisma jednoznacznie wynika zakres i przedmiot jego żądania. Skarżący wskazuje m.in., że jego wniosek dotyczy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] w przedmiocie postanowienia o wygaszeniu decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K. Poza sporem jest, iż określony w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. termin załatwienia sprawy został przez organ przekroczony, bowiem do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, Komendant Główny Policji nie rozpatrzył wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Organ nie dopełnił również obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a., tj. nie zawiadomił strony o zaistnieniu zwłoki w załatwieniu sprawy, nie wskazał przyczyn zwłoki, jak również nie zakomunikował stronie nowego terminu załatwienia sprawy. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, należało stwierdzić, iż Komendant Główny Policji pozostaje w bezczynności w sprawie z wniosku K. J. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. Organ nie załatwił sprawy administracyjnej skarżącego w sposób i w terminie przewidzianym przepisami obowiązującego prawa. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje argumentacja organu zawarta w odpowiedzi na skargę. Faktem jest, iż kwestia legalności - objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności - ostatecznej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1018/09, oddalił skargę K. J. na ww. decyzję ostateczną. Jednakże powyższa okoliczność w żaden sposób nie usprawiedliwia bezczynności organu w niniejszej sprawie ani też nie wstrzymuje organu od rozpatrzenia przedmiotowego wniosku skarżącego. Zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09, LEX nr 530338), żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. (w dacie orzekania art. 61a § 1 k.p.a. dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r., Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 - przyp. Sądu) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. Oceniając okoliczności sprawy Sąd uznał, że organ pozostawał w bezczynności, toteż zobowiązał Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia wniosku K. J. z dnia [...] sierpnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Końcowo Sąd zauważa, iż przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była wyłącznie kwestia bezczynności organu w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, nie zaś ocena tej decyzji w kontekście zarzutów rażącego naruszenia prawa podniesionych w skardze na bezczynność oraz w późniejszym piśmie procesowym skarżącego z dnia [...] listopada 2011 r. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie stwierdził, aby istniejąca bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, zaniechanie rozpatrzenia ww. wniosku skarżącego wynikało z niedopatrzenia organu wynikającego ze znacznej ilości postępowań administracyjnych zainicjowanych przez skarżącego przed organami Policji w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.