II SO/Wa 89/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. J. o wymierzenie grzywny Komendantowi Głównemu Policji za nieprzekazanie w terminie skargi z 17 września 2010 r. wraz z odpowiedzią i aktami administracyjnymi w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Wa 123/11 p o s t a n a w i a: oddalić wniosek Pismem z 16 listopada 2010 r. K. J. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Komendantowi Głównemu Policji grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.). We wniosku skarżący wskazał, że organ naruszył obowiązek przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. nie przekazał w przewidzianym ustawowo terminie jego skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy administracyjnej dotyczącej skargi z 17 września 2010 r. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w sprawie wypłaty należności finansowych wynikających z decyzji przyznającej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Ponadto skarżący wyraził przypuszczenie, że jego skarga została przekazana do sądu wyłącznie z przesłanymi przez niego przy skardze załącznikami, bez dołączania akt zebranych w tym zakresie przez organ. Dodatkowo skarżący wskazał, że działania organu w sposób rażący naruszają obowiązujące normy prawne jak i wyrok sądu, który zobowiązywał do jego wykonania poprzez wypłacenie zaległych należności finansowych związanych z decyzją nr [...] . W ocenie skarżącego zwłoka organu w realizacji wyroku sądu jest celowa, a zatem żądanie wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości jest uzasadnione jako środek przymuszenia organu do przekazania kompletnych akt administracyjnych. Skarga K. J. z 17 września 2010 r. została pierwotnie zarejestrowana jako skarga na niewykonanie przez Komendanta Głównego Policji wyroku WSA w Warszawie z 14 stycznia 2009 r. o sygn. akt II SA/Wa 1032/08 i sprawa ta otrzymała sygn. akt II SA/Wa 1809/10. W związku z pismem skarżącego z 25 marca 2011 r. precyzującym skargę, sprawa ta została przerejestrowana do repertorium SAB jako bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie wypłaty należności finansowych wynikających z decyzji przyznającej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego i otrzymała sygnaturę akt II SAB/Wa 123/11. Skarga z 17 września 2010 r. ta została wniesiona do Sądu za pośrednictwem organu 21 września 2010 r. i przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią oraz aktami sprawy 12 listopada 2009 r. (data stempla pocztowego). Skarga ta została przez Sąd odrzucona postanowieniem z 5 kwietnia 2011 r. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego oddalenie wskazując, że wniosek ten wpłynął do Sądu 22 listopada 2010 r., natomiast organ w tej dacie już zadośćuczynił obowiązkowi wynikającemu z treści art. 54 § 2 P.p.s.a., ponieważ odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy wpłynęła do Sądu 16 listopada 2010 r. Ponadto organ wskazał, że opóźnienie w przekazaniu skargi i akt sprawy nie wynikało ze złej woli, a było konsekwencją dołożenia należytej staranności w kompleksowymi zebraniu materiału dowodowego. Organ podniósł, że materiał dowodowy w sprawie jest wyjątkowo obszerny, w celu jego zebrania występował o dokumenty do Biura Logistyki, Biura Finansów KGP, do Komendy Powiatowej Policji w [...] , do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] jak i do WSA w Krakowie. Ponadto podkreślił, że ocena zasadności wymierzenia grzywny nie może się odbywać w oderwaniu od okoliczności przekazania sprawy, jej zawiłości i ilości zgromadzonego materiału dowodowego. Zdaniem organu, za nadmiernie restrykcyjne byłoby uznanie, że w każdym przypadku opóźnienia w przekazaniu akt sprawy sądowi, sąd stosowałby grzywnę. W związku z tym wskazał, że w przypadku niniejszej sprawy nie zachodzi konieczność zastosowania funkcji prewencyjnej grzywny, bowiem duża ilość wniosków skarżącego powoduje, że gromadzenie materiału dowodowego jest czasochłonne; jak również funkcji dyscyplinującej, bowiem organ przekazał akta sprawy do sądu wcześniej niż wpłynął wniosek o jego ukaranie. Jednocześnie organ dla zobrazowania stopnia zawiłości sprawy oraz trudności jakie napotkał przy kompletowaniu materiału dowodowego, przedstawił wykaz postępowań toczących się ze skarg K. J. w sprawie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Pismem z 11 marca 2011 r. skarżący podtrzymał swoje żądanie o wymierzeniu organowi grzywny w maksymalnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako P.P.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przepis art. 54 § 2 P.p.s.a. obliguje organ do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Treść art. 55 § 1 P.p.s.a. statuuje wyłączną przesłankę orzeczenia przez sąd grzywny, którą jest niezastosowanie się przez organ do obowiązków określonych w art. 54 § 1 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA nr 6/2006, poz. 156). Przy czym, przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Bez znaczenia jest przy tym czy organ wypełnił swój obowiązek do daty posiedzenia sądu, na którym rozpoznano wniosek o wymierzenie grzywny. Sąd jest zobowiązany rozpatrzyć merytorycznie każdy wniosek, który spełnia wymogi formalne. Podkreślenia jednakże wymaga, że stwierdzenie przesłanek określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku wymierzenia grzywny, lecz wyposaża sąd w uprawnienie do wymierzenia grzywny. Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Powyższe oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz, czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania wniosku stwierdzić należy, że w świetle okoliczności sprawy nie budzi wątpliwości fakt, że Komendant Główny Policji nie uczynił zadość wymogowi przekazania skargi do Sądu w terminie 30 dni od daty jej otrzymania. Skoro bowiem skargę na bezczynność organu skarżący skierował do sądu administracyjnego za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji 21 września 2010 r., organ ten obowiązany był najpóźniej do 21 października 2010 r. przekazać Sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Organ obowiązek przekazania skargi zrealizował wysyłając skargę, odpowiedź na skargę wraz z kompletem akt administracyjnych 12 listopada 2010 r. Reasumując, uchybienie terminu przekazania skargi do Sądu obejmowało 14 dni roboczych. Wniosek o ukaranie organu grzywną z powodu przekazania skargi sądowi po terminie wynikającym z przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a., został skierowany do Sądu 16 listopada 2010 r. Sąd rozpatrując powyższy wniosek wziął pod uwagę okoliczność, że nadesłany do sprawy materiał dowodowy jest bardzo obszerny, a jego skompletowanie wiązało się z wieloma czynnościami rozłożonymi w dłuższym okresie czasu. Organ bowiem w celu jego kompleksowego zgromadzenia i wszechstronnego wyjaśnienia występował do różnych jednostek organów Policji, jak również do sądu administracyjnego. Nie bez znaczenia jest fakt, że skarżący prowadzi w organach Policji i w sądach administracyjnych kilka równolegle toczących się spraw w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 2015/06, zgodnie z którym "(...) przepis art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a. ma na celu wyegzekwowanie od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych. Nie jest to forma "kary" za uchybienie terminowi określonemu w art. 54 § 2 ustawy. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego z chwili orzekania, a zatem uchybienie przez organ 30-dniowemu terminowi nie stanowi podstawy do nałożenia grzywny, jeżeli mimo opóźnienia, przekazał on sądowi akta wraz z odpowiedzią na skargę przed rozpoznaniem wniosku.(...)". Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W związku z tym, że obowiązek określony w art. 54 § 2 P.p.s.a. choć po terminie, został wykonany to w okolicznościach niniejszej sprawy nałożenie grzywny uznać należało za zbędne, bowiem organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy przed rozpoznaniem wniosku. Wskazać w tym zakresie można także na argumentację jaką posłużył się Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II GZ 78/08 rozpoznając zażalenie na postanowienie w sprawie nałożenia grzywny. Sąd ten zwracając uwagę na przewidzianą przez ustawodawcę sekwencję środków służących realizacji celu przyśpieszenia postępowania i zdyscyplinowania organu stwierdził, że nałożenie grzywny nie służy zastosowaniu represji wobec organu lecz umożliwieniu rozpoznania sprawy. Dalej podniósł, że odrębność postępowania wywołanego wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny oparta jest na założeniu jego usytuowania w przedziale czasowym pomiędzy wniesieniem skargi, a jej przekazaniem do Sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Dlatego też, uznanie, że nałożenie grzywny ma charakter represyjny i zmierza głównie do ukarania podmiotu odpowiedzialnego za opóźnienie w przekazaniu skargi i akt pozwalałoby na nałożenie takiej grzywny nawet w przypadku złożenia wniosku po przekazaniu akt i skargi Sądowi. Takie działanie byłoby jednak niezasadne i nieuprawnione. Z tych wszystkich względów, w oparciu o treść art. 55 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 P.p.s.a, Sąd orzekł jak w postanowieniu.