I OSK 2018/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 110/12 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisu w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Rektora Szkoły [...] w Warszawie z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przedłużenie terminu złożenia pracy magisterskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2012 r. Przewodnicząca Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała A. D. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Rektora Szkoły [...] w Warszawie z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przedłużenie terminu złożenia pracy magisterskiej, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącej w dniu 5 marca 2012 r. Termin do uiszczenia wpisu upływał zatem z dniem 12 marca 2012 r. We wskazanym terminie A. D. nie uiściła wpisu sądowego. Wpis został uiszczony w dniu 13 marca 2012 r. z uchybieniem terminu. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę A. D. , jako nieopłaconą i orzekł o zwrocie wpisu. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 72 § 1 p.p.s.a. polegające na uznaniu, że skarżąca w sposób prawidłowy odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu pomimo, że T. D. nie podjęła się oddania pisma skarżącej, 2) art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. przez pozbawienie skarżącej możności obrony swoich praw, 3) art. 220 § 3 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym odrzuceniu skargi w sytuacji, gdy skarżąca w terminie uiściła wpis. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone dorosłemu domownikowi T. D. , która nie podjęła się oddania pisma skarżącej i nie została o takim obowiązku pouczona przez pracownika poczty. Tym samym nie można twierdzić, że doręczenie pisma skarżącej było skuteczne. W rzeczywistości skarżąca odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu dopiero w dniu 13 marca i w tym samym dniu uiściła wpis od skargi. Konflikt między skarżącą a rodziną męża oraz starszy wiek i stan zdrowia T. D. sprawiły, że skarżąca nie została poinformowana o przesyłce sądowej, aż do 13 marca 2012 r. Skarżąca w okresie od 3 do dnia 11 marca nie przebywała w miejscu zamieszkania. Do skargi kasacyjnej załączono stosowne oświadczenie T. D. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. – "Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma". W orzecznictwie sądowym powstałym na tle powyższego przepisu wyrażono pogląd, że funkcją doręczenia zastępczego jest zapewnienie szybkości postępowania i ochrona interesów stron, zwłaszcza o sprzecznych interesach. Doręczenie zastępcze nie może natomiast być traktowane jako zamknięcie drogi sądowej do ochrony interesów strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2002 r., sygn. akt SK 6/02). Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia pisma stronie nie uniemożliwia podniesienia zarzutu, iż uchybienie terminu jest następstwem okoliczności związanych z tym doręczeniem. W takiej sytuacji Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności związane z prawidłowością doręczenia dokonanego w sposób zastępczy, a w szczególności, czy pismo dotarło do rąk adresata (por. postan. NSA z dnia 8 sierpnia 2008, II OZ 799/08 oraz z dnia 23 lutego 2011 r., II OSK 231/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku sprawy niniejszej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało doręczone, we wskazanym wyżej trybie z art. 72 § 1 p.p.s.a., dorosłemu domownikowi – T. D. , która jest teściową skarżącej. Jak wynika z jej oświadczenia załączonego do skargi kasacyjnej, w wyniku sporu z synową, jak też nadmiaru spraw i problemów, nie przekazała ona skarżącej dwóch przesyłek z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przesyłki przekazał jej syn w dniu 13 marca 2012 r. Jak z tego wynika, pomimo doręczenia przesyłek dorosłemu domownikowi, nie zostały one w odpowiednim czasie przekazane do rąk skarżącej – właściwemu adresatowi pisma. Mając powyższe na uwadze, w szczególności wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu oraz uwzględniając, że odrzucenie skargi spowodowałoby definitywne zamknięcie skarżącej drogi sądowej prowadzącej do podważenia legalności przedmiotowej decyzji Rektora Szkoły [...] – należało uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2012 r. o odrzuceniu skargi, jako wydanego z naruszeniem przywołanych w podstawach skargi kasacyjnej przepisów art. 72 § 1 p.p.s.a. i art. 220 § 3 p.p.s.a. Za bezpodstawny należało natomiast uznać zarzut nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), przez pozbawienie skarżącej możności obrony swoich praw. Z tego względu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji.