VII SA/Wa 349/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego M. W. kwotę 857 (osiemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] - utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2009r., którą nałożono karę pieniężną w wysokości 20000 zł za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania śródków spożywczych oraz umorzono postępowanie w sprawie rozpoczęcia przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zarejestrowanie zakładu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1931/10 - uchylił opisany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasadny jest w szczególności zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z powołanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 79 k.p.a. Sąd wskazał, że organy administracji swoje ustalenia faktyczne oparły m.in. na zeznaniach świadków złożonych w dochodzeniu prowadzonym przez Prokuratora Rejonowego w P. i Policję. Skarżący nie brał udziału w przeprowadzaniu tych dowodów przez organa prowadzące dochodzenie. Świadkowie przesłuchani w tym dochodzeniu nie zostali przesłuchani przez orzekające w rozpoznawanej sprawie organy administracji. Tym samym skarżący został pozbawiony prawa udziału w przeprowadzeniu dowodów ze świadków w postępowaniu administracyjnym. W sposób oczywisty naruszono zatem art. 79 k.p.a., który nakazuje zawiadamiać strony postępowania administracyjnego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków oraz przyznaje tym stronom prawo brania udziału w przeprowadzeniu tego dowodu, zadawania pytań świadkom oraz składania wyjaśnień. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe naruszenie mogło mieć przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż kara pieniężna wymierzana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. nr 136 z 2010 r., poz. 914 ze zm.) jest sankcją administracyjną zależną nie tylko od formalnego naruszenia przepisów prawa administracyjnego (w rozpoznawanej sprawie nie oznakowania środka spożywczego w języku polskim), ale od takich okoliczności jak stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu na rynku spożywczym i wielkości produkcji zakładu (art. 104 ust. 2 powołanej ustawy). Bezpośrednie przesłuchanie osób, którym – jak twierdzą organy administracji – skarżący zbywał środki spożywcze i przede wszystkim udział w tym przesłuchaniu skarżącego mogłoby mieć zatem wpływ na ustalenia w tym zakresie i następnie na zasadność wymierzenia mu kary pieniężnej, a także na określenie jej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie można też z góry wykluczyć, że na skutek udziału skarżącego w przesłuchaniu świadków organy państwowej inspekcji sanitarnej inaczej oceniłyby te dowody. Skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu na podstawie zeznań świadków wykorzystanych w rozpoznawanej sprawie przez organy administracji. Wykorzystane przez organy administracji zeznania świadków zostały złożone w sprawie, która dotyczyła zarzutu o innych znamionach niż ten, który jest podstawą nałożenia na skarżącego kary pieniężnej przez organy państwowej inspekcji sanitarnej. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ocenie ww. zarzutu nie sposób nie uwzględnić charakteru uprawnienia stron postępowania administracyjnego wynikającego z art. 79 k.p.a. Przepis ten jest uszczegółowieniem w postępowaniu dowodowym zasady ogólnej postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a., mianowicie zasady zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym – zasady, która nabiera szczególnego znaczenia w tych postępowaniach administracyjnych, w których dochodzi do wymierzenia przez organ administracji sankcji administracyjnej. Waga uprawnienia wynikającego z art. 79 k.p.a. nie pozwala też na przyjęcie, że protokoły zeznań świadków, sporządzone przez uprawnione organy (prokuratora, Policję) i w przepisanej formie, stanowią dowód z dokumentu urzędowego w znaczeniu art. 76 § 1 k.p.a. Taka wykładnia wyraźnie zmierzałaby bowiem do obejścia normy zawartej w art. 79 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie tym bardziej niedopuszczalnego z tego powodu, że skarżący, na podstawie zeznań tych świadków nie został skazany. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie są trafne. W rozpoznawanej sprawie nie chodziło o właściwe rozumienie definicji "handlu detalicznego", lecz definicji "wprowadzania na rynek", z którym, zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zostało zrównane istotne w rozpoznawanej sprawie - a to z powodu zastosowanego art. 48 ust. 2 tej ustawy, mówiącego o wprowadzaniu do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków spożywczych - pojęcie "wprowadzania żywności do obrotu". Zatem zarzut naruszenia art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE.L. z 2002 r., nr 31, poz. 1), zawierający definicję "handlu detalicznego", nie jest trafny. Z kolei zarzut naruszenia art. 48 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz bliżej nieokreślonych przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych poprzez błędne zastosowanie tych przepisów wobec działalności skarżącego, która nie była objęta żadną kontrolą administracyjną w trakcie jej trwania, nie jest zasadny, gdyż z powołanych przez skarżącego przepisów nie wynika, aby warunkiem zastosowania nałożonej na niego kary pieniężnej było przeprowadzenie, jak to skarżący ujmuje, kontroli administracyjnej. Na rozprawie, przeprowadzonej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, pełnomocnik skarżącego poparła skargę, skierowaną w niniejszej sprawie do tutejszego Sądu. Rozpoznając sprawę ponownie, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Szczególnego podkreślenia wymaga to, że Sąd rozpoznawał sprawę w związku z opisanym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego . Jak stanowi przepis art. 190 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa, w szczególności przepisu art. 79 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego w sprawie w związku z przepisem art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U . nr 136 z 2010 r., poz. 914 ze zm.). Rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze przytoczone powyżej wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności organ przeprowadzi postępowanie dowodowe z poszanowaniem dyspozycji przepisu art. 79 k.p.a. Będzie miał na uwadze, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ponadto strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Organ uwzględni także te wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie stwierdzono, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE.L. z 2002 r., nr 31, poz. 1), zawierającego definicję "handlu detalicznego", ponadto, że nie doszło do naruszenia art. 48 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz bliżej nieokreślonych przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych. Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2000r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).