II SA/Ol 166/12

WyrokWSA w Olsztynie2012-04-05

Skład orzekający: Beata Jezielska, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na zarzucie istnienia nowych dowodów lub okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi, może być podstawą do uchylenia decyzji, jeśli te dowody lub okoliczności były już znane organom w toku postępowania zwyczajnego lub były przedmiotem wcześniejszego postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją nadzwyczajną, która może być wszczęta tylko w ściśle określonych przypadkach, w tym na podstawie ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi. Jeśli przedstawione przez stronę dowody lub okoliczności były już znane organom w toku postępowania zwyczajnego lub były przedmiotem wcześniejszego postępowania sądowego, nie spełniają one przesłanki 'nowości' wymaganej do wznowienia postępowania. W związku z tym organ prawidłowo odmówił uchylenia własnej decyzji, a sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wójta Gminy, a następnie utrzymanego w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wycinkę drzew bez zezwolenia. Jako podstawę wznowienia wskazał nowe dowody i okoliczności dotyczące m.in. tego, że drzewa rosły na plantacji lub w lesie, a także zarzuty dotyczące niezgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Kolegium odmówiło uchylenia swojej decyzji, uznając, że przedstawione dowody nie spełniają przesłanek wznowienia. Skarżący zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary za wycinkę drzew – odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Pismem z dnia "[...]" Wójt Gminy "[...]" powiadomił J. i J. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wycinkę drzew bez wymaganego zezwolenia na terenie Ośrodka Wczasowego w "[...]", na dz. ew. "[...]" i "[...]". Pismem z dnia "[...]" J. K. powiadomił Wójta Gminy "[...]" o dokonanej "przecince" drzew bez zezwolenia Urzędu Gminy. Podał, iż nastąpiło to w wyniku nieporozumienia. Wyraził gotowość dobrowolnego poddania się karze. Poinformował również, iż na terenie Ośrodka posadzono 350 świerków i drzew ozdobnych. Decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy "[...]" nałożył na J. K. karę pieniężną w wysokości "[...]" za usunięcie bez zezwolenia "[...]" drzew z terenu działek o nr ew. "[...]" i "[...]" obręb "[...]" gm. "[...]". Od tej decyzji J. K. odwołał się, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" uchyliło decyzję Wójta Gminy w części odnoszącej się do wysokości kary i orzekło karę w wysokości "[...]" zł. Powyższą decyzję Kolegium J. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r., skargę oddalił. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 7 lipca 2009 r. W dniu "[...]" J. K. złożył do Urzędu Gminy "[...]" podanie o wznowienie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]". Powyższej decyzji zarzucił: - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu, iż dokonał wycięcia drzew na plantacji, - pominięcie art. 125 ust 3 i 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220) przewidującego przypadki, kiedy usunięcie drzew jest zgodne z prawem, - pominięcie przepisów dyrektywy RADY 92/43/EWG, z dnia 21 maja 1992 r., w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, - sprzeczność przepisów prawa krajowego - ustawy o ochronie przyrody z przepisami dyrektywy RADY 92/43/EWG, - pominięcie załączników I, II, III, IV i V dyrektywy Rady 92/43/EWG wskazujących, że wycięte przez skarżącego drzewa, nie będące gatunkiem dziko rosnącym ani zagrożonym na terenach wskazanych przez Wspólnotę, nie podlegają ochronie i z uwagi na zbyt daleko idące restrykcje przepisów krajowych nie powinny mieć zastosowania, - naruszenie art. 7, 8, 9, 75, 77 § 1, 80, oraz 107 § 3 k.p.a., 145 k.p.a. poprzez nie dopuszczenie dowodu z wykonania nasadzeń nowych drzew i krzewów, oraz pominięcie wyjaśnień strony w tym przedmiocie, a zatem nie rozpoznanie istoty wniosku w całości. W uzasadnieniu podał, iż pojawiły się nowe, odnalezione w dniu "[...]", istotne dla sprawy dowody istniejące w dniu wydania decyzji i nie znane organowi, który wydał decyzję, świadczące o tym, iż wycięte drzewa pochodziły z plantacji. Dowodami tymi są decyzje Wojewody: z dnia "[...]" o zmianie przeznaczenia gruntów oraz z dnia "[...]" i "[...]". Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie w tej sprawie. Następnie, decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia własnej decyzji z dnia "[...]". W uzasadnieniu podniosło, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie dało podstaw do uznania, iż zaszła wskazana we wniosku o wznowienie podstawa uchylania decyzji, tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Wskazało, iż strona nie przedstawiła dowodów na to, iż na miejscu wycinki drzew stanęła plantacja drzew. Wyjaśniło, iż część dokumentów przedstawionych we wniosku o wznowienie nie może być uznana za "nowe dowody", bowiem dołączona została do akt podczas prowadzenia postępowania w trybie zwyczajnym. Podało również, iż nie uznało za podstawę uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym oświadczenia J. K. o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego uprzednio oświadczenia o przyznaniu się do wycinki drzew w M. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K. zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej: nierozpoznanie istoty sprawy, a w efekcie pominięcie złożonych przez stronę nowych dowodów, dających podstawę do uchylenia decyzji dotychczasowej; pominięcie zgłoszonych w toku postępowania zarzutów, przede wszystkim wniosku o dowód z opinii biegłego z zakresu leśnictwa; pominięcie przez organ konieczności badania sprawy pod kątem jej zgodności z przepisami wspólnotowymi, gdzie definicja lasu, czy plantacji leśnej jest odmiennie sklasyfikowana jak w prawie krajowym, co daje podstawę do uchylenia nałożonej kary w całości. Uzasadniając wniosek wskazał, iż ustawa, na jaką powołał się organ nakładając karę za wycinkę drzew dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia trzech dyrektyw Wspólnot Europejskich, tj. dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r., dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. i dyrektywy Rady 1999/22/WE z dnia 29 marca 1999 r. W żadnym z przepisów dyrektywy z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory nie ma mowy o obowiązkach nałożonych na posiadaczy nieruchomości o jakich mowa w ustawie o ochronie przyrody. Czytając powyższą ustawę i poddając ją ocenie celowości i legalności z pewnością można stwierdzić, że Polska wprowadziła sprzeczny z prawem wspólnotowym wymóg na rzecz właścicieli drzewostanów. Wskazał, iż pomimo wykazania, że grunty, z których usunięto drzewa były sklasyfikowane jako las i nadal mogą spełniać tę funkcję, nie uchylono decyzji na tej podstawie. Nie przeprowadzono bowiem żadnej analizy czy działka, z której dokonano usunięcia drzew mogła być zakwalifikowana jako las. Wskazano, iż z oświadczenia strony oraz przedłożonych fotografii wynika, że działka w całości była porośnięta drzewami o różnym stopniu zagęszczenia. Wizualnie działka stanowi niejako przedłużenie zadrzewionych terenów Ls występujących na nieruchomościach sąsiednich, przy czym bezpośrednio przy tych terenach zadrzewienie jest gęściejsze co mogłoby wskazywać, że wchodziła w tym zakresie w część zwartego kompleksu leśnego. Również z dokumentacji fotograficznej wynika, że za obszarem wyrębu widoczna jest zwarta grupa drzew. W ocenie skarżącego stan faktyczny wynikający z przywołanych dowodów nie jest oczywiście wystarczający dla jednoznacznej oceny, czy przedmiotowy teren może być zakwalifikowany jako teren lasu. Okoliczność ta w świetle przywołanych materiałów budzi wątpliwości i powinna zostać w sposób jednoznaczny wyjaśniona i oceniona, gdyż może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", utrzymało w całości w mocy decyzję będącą przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Argumentowało, iż część dokumentów przedstawionych we wniosku o wznowienie postępowania nie mogła zostać uznana za nowe dowody, bowiem znajdowały się one w posiadaniu organów już podczas postępowania w trybie zwyczajnym i były już brane pod uwagę w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Pozostałe przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie dają podstaw do przyjęcia, iż na terenie, na którym doszło do wycięcia bez zezwolenia drzew istniał las, czy, na co powoływano się we wniosku, plantacja drzew. Wszystkie dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę dotyczą nabycia przez "[...]" Przedsiębiorstwo A gruntów rolnych i leśnych na cele nierolne i nieleśne i naliczenia z tego tytułu należności publicznoprawnych. Dokumenty te w żaden sposób nie wykazały podstaw wznowienia postępowania, a mianowicie faktu, iż na terenie przeprowadzonej wycinki drzew urządzona była plantacja drzew. Z kolei, decyzje dotyczące sposobu gospodarowania lasem dotyczą działki "[...]" obręb "[...]" gmina "[...]", tymczasem drzewa będące przedmiotem decyzji z dnia "[...]" rosły na terenie działek o nr ew. "[...]" i "[...]" obręb "[...]" gmina "[...]". Wycinka dokonana została z terenu oznaczonego w ewidencji gruntów symbolem B - tereny mieszkaniowe, na którym w tym czasie prowadzony był ośrodek wypoczynkowy, co stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, iż nie mogła być na tym samym terenie prowadzona plantacja drzew. Kolegium podkreśliło, iż J. K. przez całe postępowanie zakończone decyzją z dnia "[...]" konsekwentnie twierdził, iż drzewa wyciął z uwagi na to, iż były samosiewami, które zagrażały domkom letniskowym. Na potwierdzenie tego, iż były to samosiewy przedstawił fotografie świadczące o tym, iż w "[...]" na terenie ośrodka brak było drzew. Z uwagi na powyższe nie uznano za stosowne powołania wnioskowanego przez stronę biegłego z zakresu leśnictwa na okoliczność, czy posiadane przez J. K. nieruchomości spełniają definicję plantacji drzew. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezgodności ustawy o ochronie przyrody ze wskazanymi we wniosku dyrektywami w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory oraz dyrektywy dotyczącej trzymania dzikich zwierząt w ogrodach zoologicznych, Kolegium wskazało, iż ustawa o ochronie przyrody inkorporowała powyższe przepisy na grunt prawa polskiego i zawiera obowiązujące w polskim prawie regulacje dotyczące obowiązku uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew oraz konsekwencji braku jego uzyskania. Dodało ponadto, iż przedmiotem postępowania wznowieniowego, z uwagi na ograniczony katalog podstaw wznowienia, nie może być kwestia sprzeczności przepisów krajowych z dyrektywami. Skargę na decyzję Kolegium z dnia "[...]" wniósł do Sądu J. K. żądając jej uchylenia w całości oraz zwrócenia się przez Sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, oraz do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, czy art. 83, 84 i 85 ustawy o ochronie przyrody nie są sprzeczne z art. 21, 22 i 31 Konstytucji, oraz art. 17 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. Zakwestionowanej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa europejskiego poprzez: - naruszenie art. 30 w zw. pkt 26 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), poprzez ich pominięcie w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy; - pominięcie Rezolucji Parlamentu Europejskiego (Dz. Urz. UEL 2006.340.5) zawierającej uwagi, które stanowią integralną część decyzji w sprawie udzielenia absolutorium wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2004, Sekcja III - Komisja, który w punkcie 115 podziela krytyczny pogląd Trybunału, że nie istnieje wspólnie stosowana definicja lasów i innych terenów leśnych w UE, mimo że już 10 lat temu ONZ ustanowiła ogólną definicję lasów i terenów leśnych; - pominięcie przepisów dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, oraz sprzeczności prawa krajowego - ustawy o ochronie przyrody z powyższą dyrektywą co do ochrony drzew, które uległy wycięciu; - pominięcie załączników I, II, III, IV i V dyrektywy Rady 92143/EWG, zgodnie z którymi wycięcie drzew, nie będących gatunkiem dziko rosnącym ani zagrożonym na terenach wskazanych przez Wspólnotę i nie podlegających ochronie nie powinno być karane. 2. naruszenie prawa krajowego poprzez: - pominiecie istotnych dowodów w sprawie, a przede wszystkim opinii taksacyjnej gruntów działek nr "[...]" i "[...]" i "[...]" obrębu "[...]"., gmina "[...]" wykonanej w "[...]", na zlecenie skarżącego, z której wynika, iż wyrąb drzew został wykonany na gruntach, spełniających definicję lasu, zgodnie z definicją europejską; - pominięcie wniosku o rozpoznanie prawidłowej podstawy prawnej nałożonej kary, a w szczególności art. 83 ust 6 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, gdzie w przypadku uznania, iż skarżący dokonał wycięcia na posiadanej przez niego plantacji drzew służących jako opał organ winien rozważyć, czy odwołanie od niniejszej decyzji nie jest równocześnie wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie o nałożenie kary administracyjnej; - pominięcie art. 125 ust 3 i 5 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym w przypadkach określonych w ustawie usunięcie drzew jest zgodne z prawem, - naruszenie art. 21, 22, i 31 Konstytucji poprzez nierówne traktowanie osób fizycznych w ustawie o ochronie przyrody, gdzie na właściciela nakładana jest kara administracyjna za wycięcie swoich własnych drzew, natomiast osoba nieupoważniona do wycinki, jest z tego obowiązku całości zwolniona, ponadto łamane jest podstawowe prawo własności, gdzie ogranicza się prawa pozyskania własnego drzewa i nałożony jest obowiązek zapłaty na rzecz Gminy, podczas gdy innych krajach europejskich takich ograniczeń nie ma; - naruszenie podstawowej zasady, gdzie "ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw", co w ustawie o ochronie przyrody jest ewidentnie złamane, gdyż obowiązki i zakazy w przypadkach konieczności pilnej wycinki drzew oraz krzewów w miejscach nie objętych ochroną są zbyt daleko idące; - naruszenie art. 83, 84, 85 ustawy o ochronie przyrody poprzez złamanie zagwarantowanego w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej prawa własności, równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji (poprzez innowacyjne podejście do prawa własności, gdzie każe się płacić na rzecz organu administracyjnego opłatę za swoje własne drzewa, gdzie zgodnie z art. 44, 47, i 48 kodeksu cywilnego organ administracyjny nie ma żadnych podstaw prawnych, by rościć pretensje do własności osób trzecich, pod rygorem nałożenia kary administracyjnej); - naruszenie art. 3 ust 2 pkt 1, przez art. 83, 84 i 85 ustawy o ochronie przyrody, poprzez złamanie zasady, że organ administracji stoi na straży praworządności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podniosło, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie dało podstaw do uznania, że zaszła wskazana we wniosku o wznowienie podstawa uchylenia decyzji, tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Podstawą orzekania w sprawie była ustawa o ochronie przyrody, która inkorporowała przepisy prawa europejskiego na gruncie prawa polskiego. Z uwagi zaś na ograniczony katalog podstaw wznowienia (art. 145 § 1, art. 145a i 145b k.p.a.) nie może być skuteczny w niniejszej sprawie zarzut sprzeczności przepisów krajowych z przepisami prawa europejskiego, a także naruszenia w toku postępowania będącego przedmiotem wznowienia: art. 125 ust 3 i 5, ustawy o ochronie przyrody oraz art. 7, 8, 9, 75, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 145 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Z uwagi na charakter zarzutów podnoszonych w skardze oraz mając na względzie przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją, na wstępie wyjaśnić należy kwestię granic rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Kontrolna rola sądu administracyjnego polega, zatem na sprawdzeniu, czy konkretna decyzja została wydana na podstawie i w granicach prawa. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Przede wszystkim zauważyć należy, iż w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]", utrzymaną w mocy decyzją Kolegium z dnia "[...]". Tak sformułowane żądanie zakreśliło przedmiot sprawy i granice jej rozpoznania w postępowaniu administracyjnym, co do kwestii zbadania powyższej podstawy wznowienia postępowania, pozostawiając poza zakresem kognicji organów inne okoliczności dotyczące postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia z dnia "[...]". Podkreślić należy, iż organ administracji publicznej związany jest żądaniem zawartym w podaniu i nie może zmienić z urzędu jego kwalifikacji (v: wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1988r., sygn. IV SA 35/88, publ. PiŻ 1988, Nr 30, s.15). W konsekwencji i kognicja sądu ogranicza się tylko do zbadania legalności skarżonego rozstrzygnięcia, pomijając pozostałe zarzuty – skierowane do ostatecznej decyzji podjętej we wskazanej dacie. W tym miejscu należy podnieść, iż postępowanie o wznowienie jest odrębnym obok postępowania o stwierdzenie nieważności oraz postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej trybem wzruszenia decyzji ostatecznych. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Zauważyć jednak należy, iż omawiane postępowanie nie stanowi kolejnej "trzeciej instancji", w której bada się sprawę ponownie w jej całokształcie. Wspomnianą kontrolę wyznaczają określone przepisami przesłanki, wystąpienie których dopiero otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Jednocześnie należy zauważyć, że instytucja wznowienia postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.). Oznacza to, iż korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Omawiany tryb służy rozwiązaniu sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Ustawodawca w przepisie art. 145 § 1 i art. 145a §1 k.p.a. wymienił istotne wady postępowania, których wystąpienie obliguje organ do wznowienia postępowania w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Istotne jest jednak, iż jakakolwiek wykładnia rozszerzająca przepisów regulujących ten tryb postępowania jest niedopuszczalna Przechodząc do meritum spawy wskazać należy, iż ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję stanowi jedną z podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dokonując wykładni tego przepisu należy stwierdzić, że wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadku kumulatywnego spełnienia trzech warunków. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe, zatem nowo odkryte jak i po raz pierwszy zgłaszane przez stronę. Nadto nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne tj. mieć wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Drugą i trzecią przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi, który wydał decyzję. Istotne jest, iż nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie mogą dotyczyć jakiegokolwiek postępowania administracyjnego ale sprawy tożsamej ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną. Jednocześnie chodzi o okoliczność faktyczną istotną dla sprawy, taką która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygniecie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (v: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2007r., sygn. I OSK 429/06, publ. LEX Nr 348005; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2006 r., sygn. V SA/Wa 2510/05, publ., LEX Nr 202375). Tak w doktrynie, jak i orzecznictwie podkreśla się, że przy ocenie wskazanych przesłanek najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. O ile powstały one po dacie wydania decyzji ostatecznej nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania lecz tylko podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Jeżeli chodzi o warunek "ujawnienia" tych nowych okoliczności, to odnieść je należy do organu, a nie do strony. Nie jest przy tym istotne, czy nieujawnienie tych okoliczności nastąpiło w wyniku zaniedbań tego organu, czy z innych powodów. Wystarczy, że organ nimi nie dysponował i nie były mu one znane. Zagadnieniem drugorzędnym jest, czy brak ujawnienia należy wiązać z niedopatrzeniem strony, jej niedbalstwem czy wprost z zawinionym nieujawnieniem tych okoliczności lub dowodów. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (v: wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., sygn. I SA 198/85, publ. ONSA 1985/1/35). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż Kolegium prawidłowo rozstrzygnęło o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Zgodzić się bowiem należy z poglądem, iż podnoszone przez skarżącego nowe okoliczności i zdarzenia nie odpowiadają zakresowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Mianowicie, część dokumentów przedstawionych we wniosku o wznowienie postępowania nie mogła zostać, co słusznie podkreśliło Kolegium, uznana za nowe dowody, bowiem znajdowały się one w posiadaniu organów już podczas postępowania w trybie zwyczajnym. Dokumenty te to decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]", dotycząca sposobu gospodarowania lasem rosnącym na działce "[...]" obręb "[...]" gmina "[...]" oraz decyzja Wojewody z dnia "[...]" ustalającą należność z tytułu nabycia gruntów rolnych i leśnych, jednorazowego odszkodowania z tytułu przedwczesnego wyrębu oraz stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne. Dokumenty te były już brane pod uwagę w postępowaniu zwyczajnym, jak i w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 46/09. Z kolei, pozostałe przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie dają podstaw do przyjęcia, iż na terenie, na którym doszło do wycięcia bez zezwolenia drzew istniał las czy też plantacja drzew. Jak słusznie wskazano w zakwestionowanej decyzji wszystkie dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę dotyczą nabycia przez Przedsiębiorstwo A gruntów rolnych i leśnych na cele nierolne i nieleśne i naliczenia z tego tytułu należności publicznoprawnych. Dokumenty te w żaden sposób nie wykazały podstaw wznowienia postępowania, a mianowicie faktu, iż na terenie przeprowadzonej wycinki drzew urządzona była plantacja drzew. Decyzje dotyczące sposobu gospodarowania lasem dotyczą działki "[...]" obręb "[...]" gmina "[...]", tymczasem drzewa będące przedmiotem decyzji z "[...]" rosły na terenie działek o nr ew. "[...]" i "[...]" obręb "[...]" gmina "[...]". Wycinka dokonana została z terenu oznaczonego w ewidencji gruntów symbolem B - tereny mieszkaniowe, na którym w tym czasie prowadzony był ośrodek wypoczynkowy, co stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, iż nie mogła być na tym samym terenie prowadzona plantacja drzew. Ponadto zasadnie Kolegium wskazało, iż J. K. przez całe postępowanie zakończone decyzją z dnia "[...]" konsekwentnie twierdził, iż drzewa wyciął z uwagi na to, iż były samosiewami, które zagrażały domkom letniskowym. Na potwierdzenie tego, iż były to samosiewy przedstawił fotografie świadczące o tym, iż w "[...]" na terenie ośrodka brak było drzew. Z uwagi na powyższe Kolegium nie uznało za stosowne powołania wnioskowanego przez stronę biegłego z zakresu leśnictwa na okoliczność, czy posiadana przez J. K. nieruchomości spełniają definicje plantacji drzew. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że opinia taksacyjna gruntów działek nr "[...]", "[...]" i "[...]" obrębu "[...]", gmina "[...]" wykonana w "[...]|" nie jest okolicznością opisaną w dyspozycji pkt 5 art. 145 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie dokonano szczegółowej i wyczerpującej analizy podnoszonych zarzutów pod kątem omawianej podstawy wznowienia. Przedstawione zaś w tym względzie stanowisko znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym i odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy bezsprzecznie uznać należy, iż wymienione powyżej okoliczności faktyczne, na które powołuje się skarżący nie są nowe. A zatem w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony podstawowy wymóg przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stanowiącego, iż nowe okoliczności i dowody musiały istnieć w chwili wydawania decyzji ostatecznej. W konsekwencji uznać należy, iż kwestionowana decyzja nie została wydana z pominięciem istniejących w dniu jej wydania nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, nieznanych organowi, który wydal decyzję i nie jest dotknięta wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kończąc tę część rozważeń podnieść należy, iż zgodnie z dominującym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie prawa administracyjnego poglądem - nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania na podstawie okoliczności faktycznych powstałych po wydaniu decyzji ostatecznej. W wyroku z dnia 29 marca 1985 r., sygn. III SA 1051/84 (GAP 1987, Nr 6. s. 46) NSA przyjął: "Przyczyna określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy do grupy przyczyn, które istniały przed wydaniem decyzji, a mianowicie ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ administracji publicznej wznowił postępowanie na podstawie okoliczności mu znanych w dniu wydania decyzji bądź też okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, to takie przekroczenie prawa, wbrew jasnym i określonym w sposób jednoznaczny przesłankom tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w wyniku czego powstały skutki, które nie powinny być tolerowane z punktu widzenia wymogu praworządności" -podobnie: wyrok NSA z dnia 20 listopada 1984 r., sygn. I SA 1111-1112/84 (GAP 1987, Nr 24, s.44). Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego niezgodności ustawy o ochronie przyrody z przepisami prawa wspólnotowego powtórzyć należy za Kolegium, iż przedmiotem postępowania wznowieniowego, z uwagi na ograniczony katalog podstaw wznowienia, nie może być kwestia sprzeczności przepisów krajowych z dyrektywami, bądź innymi przepisami prawa wspólnotowego. Przedmiotem tego postępowania nie może być również analiza prawno porównawcza przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Ponadto, Sąd nie mógł badać, bo nie jest do tego powołany, konstytucyjności przepisów ustawy o ochronie przyrody i w tej kwestii nie mógł się wypowiedzieć. Dodatkowo należy wskazać, że wykładni wskazanych w skardze przepisów o ochronie przyrody dokonał WSA w Olsztynie orzekając w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 46/09, a wyrok wydany w tej sprawie, wobec niezaskarżenia go przez J. K., uprawomocnił się. Powyższa okoliczność skutkuje tym, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest wyrokiem wydanym w sprawie II SA/Ol 46/09 związany – art. 170 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do wniosku o wystąpienie przez Sąd z pytaniem prawnym wyjaśnić należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że przedstawienie pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją w sytuacji, gdy od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (v: wyrok NSA z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1384/09). Wystąpienie przez skład orzekający z pytaniem prawnym może mieć miejsce, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem Ocena, czy taka sytuacja zachodzi jest pozostawiona uznaniu sądu i to skład orzekający ocenia - na gruncie konkretnej rozstrzyganej sprawy - czy zachodzi taka konieczność. Chodzi tu o uzasadnione wątpliwości sądu, a nie skarżącego. Skarżący nie ma bowiem uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego. W ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonej decyzji Kolegium nie naruszyło również przepisów prawa procesowego. Zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny oraz zastosowane przepisy prawa nie budzą wątpliwości i odpowiadają prawu. Stosownie do treści art. 77 i 7 k.p.a. Kolegium podjęło wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonało jego rzetelnej oceny. Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 k.p.a., to jest czynnego udziału strony w postępowaniu. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło