IV SA/Wa 77/12
WyrokWSA w Warszawie2012-04-10
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Jakub Linkowski, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylające postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego było zgodne z prawem, w sytuacji gdy postępowanie sądowe dotyczące bytu prawnego wnioskodawcy zostało wznowione?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 97 §1 pkt 4 kpa, ponieważ organ drugiej instancji nie uwzględnił wznowienia postępowania sądowego dotyczącego bytu prawnego wnioskodawcy. Wznowienie tego postępowania stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania było zatem przedwczesne.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w K. zaskarżył postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które uchyliło postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku G. S.A. o stwierdzenie, że nieruchomość nie podlega dekretowi o reformie rolnej. Prokurator zarzucił naruszenie przepisów kpa, wskazując na istnienie zagadnienia wstępnego w postaci toczącego się postępowania sądowego dotyczącego bytu prawnego spółki G. S.A., które powinno skutkować zawieszeniem postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania - uchyla zaskarżone postanowienie -
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu zażalenia G. S.A. z siedzibą w G., uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie z wniosku G. S.A. z siedzibą w G. o stwierdzeniu, że nieruchomość położona w K. obejmująca działki gruntu o numerach: [...] i [...] obręb [...], karta mapy [...], o łącznej pow. [...] ha, nie podpada pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ drugiej instancji stwierdził, że zagadnieniem wstępnym określonym w art. 97 §1 pkt 4 kpa mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. O zależności pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Zależność ta musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 kpa. Skierowanie przez Prokuraturę Okręgową w K. wniosku do Sądu Rejonowego Wydział [...] Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego w K. w ramach postępowania wyjaśniającego w sprawach o wpis spółki G. S.A. z siedzibą w G. do Krajowego Rejestru Sądowego w K. oraz wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie upoważnienia do zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy G. S.A. z siedzibą w G. nie zasługuje na uwzględnienie tego jako zwłoki uzasadniającej zawieszenie postępowania, gdyż rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji jest możliwe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2011 r. Prokurator Okręgowy w K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 §1 pkt 2 kpa poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, kiedy wnikliwa analiza sprawy wskazuje na konieczność zastosowania art. 138 §1 pkt 1 kpa z uwagi na występowanie w sprawie zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej pozostającej w toku, a które to zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, uzasadniającego zawieszenie postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 97 §1 pkt 4 kpa, czym organ drugiej instancji jednocześnie naruszył art. 97 §1 pkt 4 kpa.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 97 §1 pkt 4 kpa, rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Prokurator Okręgowy w K., kwestionując legitymację czynną wnioskodawców w sprawie o upoważnienie do zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy "G." S.A. z siedzibą w K. oraz "G." S.A. z siedzibą w G. o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, wypowiada się jednocześnie na okoliczność braku uprawnienia w/w do skutecznego wnioskowania w sprawach administracyjnych. Prawomocne rozpoznanie tych spraw przez sąd rejestrowy będzie jednocześnie rozstrzygało co do uprawnienia zarówno wnioskodawców w sprawie "o upoważnienie" jak i "G." S.A. z siedzibą w G. do wnioskowania o wpis do KRS-u. Prawomocne rozstrzygnięcia w tych dwóch sprawach będą stanowiły o uprawnieniu "G." S.A. co do wnioskowania w niniejszej sprawie administracyjnej o wydanie decyzji objętej treścią wniosku. Pozostające aktualnie w obrocie prawnym prawomocne postanowienie sądu rejestrowego w przedmiocie wpisu "G." S.A. z siedzibą w G. do KRS-u jest kwestionowane skargą Prokuratora Okręgowego w K. z dnia [...] marca 2010 r. Sprawy zawisłe przez sądem rejestrowym ze skarg Prokuratora Okręgowego w K. dotykają także zagadnienia stosunku prawnego pomiędzy akcjami "G." S.A. z siedzibą w K., a prawami korporacyjnymi. Aktualnie zagadnienie to jest przedmiotem rozpoznania przez sąd rejestrowy w sprawie o sygn. akt [...] ze skargi Prokuratora Okręgowego w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w K. o upoważnienie do zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy "G." S.A. z siedzibą w K., po wznowieniu postępowania w tym przedmiocie. Prawomocne rozpoznanie sprawy będzie miało znaczenie dla oceny, czy taki stosunek prawny zachodzi. Inną okolicznością mającą znaczenie prawne jest okoliczność nabycia dokumentów akcji "G." S.A. z siedzibą w K. przez wnioskodawców w sprawie "o upoważnienie" od kolekcjonera przedwojennych papierów wartościowych, który to z kolei nabył je od "handlarzy" na targach staroci. Okoliczność ta jest także przedmiotem badania w aktualnie toczącej się sprawie przed sądem rejestrowym i ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w zakresie oceny prawnej dokumentów akcji G." S.A. z siedzibą w K., a zatem dla oceny uprawnienia po stronie "G." S.A. z siedzibą w G. do wnioskowania o wpis Spółki do KRS-u. Nie można zatem skutecznie twierdzić, iż przedstawione zagadnienia stanowią tylko pośrednią zależność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, skoro odnoszą się do sfery wszelkich uprawnień jako strony, w tym strony sprawy administracyjnej, z wniosku której toczyło się postępowanie administracyjne. W niniejszej sprawie to właśnie sąd rejestrowy rozstrzyga co do okoliczności związanych z uprawnieniem "G." S.A. z siedzibą w G. do wnioskowania w trybie art. 28 kpa o wydanie decyzji objętej treścią wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując uzasadnienie zaskarżonego postanowienia.
Odpowiedzi na skargę udzieliła również "G." S.A. z siedzibą w G. ze wskazaniem na argumentację mającą przemawiać za oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługują na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 97 §1 pkt 4 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W dniu orzekania przez organy administracji obu instancji Spółka "G." S.A. z siedzibą w G. była ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186, ze zm.) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe.
Jednakże w wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 56/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in, że z uwagi na to, iż w dniu [...] września 2011 r. na wniosek Prokuratora Okręgowego w K. zostało wznowione przez Sąd Rejonowy w K. postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem tegoż Sądu z dnia [...] lipca 2005 r. (sygn. akt [...]) w sprawie z wniosku M. N., P. R. i J. S, przy udziale G. S.A. w K.o upoważnienie do zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, organ [orzekający w sprawie administracyjnej będącej przedmiotem oceny NSA] winien jednocześnie rozważyć celowość zawieszenia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 97 ust. 4 kpa [powinno być ust. 1 pkt 4]. Wznowione bowiem postępowanie rejestrowe dotyczy samego bytu prawnego wnioskującej Spółki i z tego względu wydaje się celowym uznanie rozstrzygnięcia Sądu rejestrowego w tej sprawie za zagadnienie wstępne.
Wznowienie postępowania o upoważnienie do zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy nastąpiło postanowieniem Sądu Rejonowego W K. z dnia [...] września 2011 r. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie organu drugiej instancji wydane natomiast zostało w dniu [...] listopada 2011 r., dlatego organ ten powinien był uwzględnić okoliczność wznowienia postępowania sądowego, która w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela przedstawiony powyżej pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. zwłaszcza, iż według art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W powołanym zaś wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji oraz decyzje administracyjne ze wskazaniem na konieczność uznania wznowienia postępowania sądowego postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. za zagadnienie wstępne, która to okoliczność występuje także w niniejszej sprawie, i dlatego również w niniejszej sprawie stanowi ona zagadnienie wstępne.
Zaistnienie w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego na etapie rozstrzygania sprawy zawieszenia postępowania przez organ drugiej instancji wykluczało uchylenie przez ten organ postanowienia organu pierwszej instancji, co stanowi naruszenie art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 97 §1 pkt 4 kpa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy dopuszczalność wnioskowania przez Spółkę "G." S.A. z siedzibą w G. o wydanie decyzji administracyjnej we wnioskowanej sprawie.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający uwzględni wskazaną powyżej wykładnię art. 97 §1 pkt 4 kpa wobec okoliczności wznowienia postępowania sądowego wskazanym powyżej postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 2011 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło