II GSK 346/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędziowie NSA Joanna Kabat - Rembelska (spr.) Joanna Sieńczyło - Chlabicz Protokolant Anna Ważbińska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Po 467/10 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z 9 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Po 467/10, oddalił skargę R. K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [..] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął następujące ustalenia: R. K. w dniu [...] maja 2005 r. złożył w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Weryfikacja wniosku ujawniła jednak, że działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...] (objęte wnioskiem pochodzącym od R. K.) zostały zgłoszone do płatności również przez innego wnioskodawcę – R. R. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z [...] listopada 2006 r. odmówił przyznania R. K. płatności na rok 2005 w zakresie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na nieprawidłowości wykryte podczas kontroli które wykazały, że suma powierzchni stwierdzonej działek rolnych dla sektora jednolitej płatności obszarowej jest mniejsza od sumy powierzchni deklarowanej działek rolnych, a stopień przekroczenia tej powierzchni mieści się w przedziale od 30% do 50%. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR, działając na skutek odwołania skarżącego decyzją z [...] marca 2007 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 10 k.p.a., który stanowi, że organy są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić stronie wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] lutego 2008 r., odmówił przyznania R. K. płatności na rok 2005 w zakresie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej. Organ wyjaśnił, że suma powierzchni stwierdzonej działek rolnych dla sektora jednolitej płatności obszarowej jest mniejsza od sumy powierzchni deklarowanej działek rolnych, a stopień przekroczenia przewyższa 30%. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, że Wnioskodawca nie prowadził działalności rolniczej na działkach o numerach [...], albowiem użyczył te działki S. R. Tym samym nie władał spornymi gruntami, a zatem nie może otrzymać żądanych płatności. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2008 r., ponownie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8 art. 10 §1, art. 11, art. 77 k.p.a., a zaskarżona odwołaniem decyzja nie spełniała wymogów, co do uzasadnienia wskazanych w art. 107 §3 k.p.a. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z [...] stycznia 2009 r., nr [...], na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 73, poz. 657 ze zm.), art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określania systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L 2004.141.18 ze zm.) w związku z art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. UE. L 2004.153.30 ze zm.), odmówił przyznania płatności ONW na rok 2005 ze względu na stwierdzenie różnicy przekraczającej 20% (stwierdzona różnica to 31,37%) pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez wnioskodawcę we wniosku o płatności ONW ([...]ha) a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu i w trakcie kontroli administracyjnej ([...]ha). Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] maja 2009 r., nr [...], działając na skutek odwołania wnioskodawcy, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR powołał art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, który stanowi, że pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Mając na uwadze treść powołanego przepisu Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, że organ pierwszej instancji nie był władny do oceny żądań wnioskodawcy, gdyż upłynął materialnoprawny termin (do 30 czerwca 2008 r.) do wydania decyzji w sprawie. Z tego powodu postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 powinno zostać umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalając skargę R. K. stwierdził, że ograniczenie przyznawania pomocy datą 30 czerwca 2008 roku powoduje skutek w postaci niemożności przyznania płatności. Zdaniem Sądu, za przyjęciem materialnoprawnego charakteru powołanej regulacji, przemawia treść art. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (DZ. U. UE. L. 2006.243.6, dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1320/2006). W myśl powołanego przepisu, wydatki wynikające ze zobowiązań dotyczących dopłat wyrównawczych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w nowych państwach członkowskich, odnoszących się do wniosków składanych najpóźniej w 2006 r., mogą być zadeklarowane do końcowego terminu kwalifikowalności wydatków dla obecnego okresu programowania. Sąd pierwszej instancji podniósł, że z upływem terminu określonego w art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich strona nie utraciła prawa do płatności, gdyż uprawnienie do otrzymania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie powstaje z mocy prawa, lecz wynika z decyzji o przyznaniu pomocy. Przed wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do otrzymania środków pomocowych. W konsekwencji podmioty spełniające przesłanki do otrzymania płatności nie są podmiotami roszczenia o wypłatę środków pomocowych. Ponadto system wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej zakłada wystąpienie sytuacji, że nie wszystkie podmioty spełniające warunki do złożenia wniosku pomocowego otrzymają tę pomoc, gdyż warunkiem wyłączającym jej przyznanie (wydania decyzji o przyznaniu pomocy) jest także wyczerpanie środków przeznaczonych na ten cel. Wprowadzenie terminu ograniczającego przyznawanie pomocy jest natomiast konsekwencją planowania programów pomocowych na wyznaczone przedziały czasowe (okresy). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wnioskodawca nie stracił środków pomocowych, lecz nie uzyskał tych środków wskutek braku tytułu prawnego na dzień zamknięcia okresu, do którego można otrzymać wskazaną pomoc. Sąd pierwszej instancji w związku z tym podzielił stanowisko Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR, że po dacie 30 czerwca 2008 r. postępowanie stało się bezprzedmiotowe i zaktualizowały się przesłanki do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 Kpa. W okolicznościach sprawy upływ terminu prawa materialnego powoduje, że nie istnieje przedmiot postępowania, a w konsekwencji postępowanie nie może być wszczęte, a gdy zostało wszczęte musi zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. R. K. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P., oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy - art. 3 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.ps.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie zasadności lub niezasadności zgłoszonych przez stronę zarzutów (brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze) poprzez brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do sformułowanego w odwołaniu zarzutu, że w sytuacji przedłużającego się postępowania wyjaśniającego organ nie informował skarżącego na bieżąco o postępach toczącego się postępowania. 2. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy - art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez niezasadne uznanie, że przepis ten pozwala organom administracji na umorzenie postępowania bez wydania decyzji merytorycznej po terminie określonym w tym przepisie, tj. po 30 czerwca 2008 r., mimo że wniosek o przyznanie płatności został złożony jeszcze przed wejściem w życie przedmiotowego przepisu. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. nie ustosunkował się w pełni do zarzutów skarżącego sformułowanych w odwołaniu. Przede wszystkim Sąd nie odniósł się do zarzutu dotyczącego zaniechania przez organy administracji informowania na bieżąco skarżącego o przyczynach przewlekłości prowadzonego postępowania w rozpoznawanej sprawie. W trakcie trwającego 5 lat postępowania organy administracji nie informowały skarżącego o przyczynach tak znacznej przewlekłości w rozpatrywaniu wniosku i co najważniejsze o przyczynach niedochowania ustawowego terminu przewidzianego na jego rozpatrzenie. Strona wnosząca skargę kasacyjną zauważyła też, że art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i art. 6 w związku z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 stanowiące, że płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2005 przyznawane są do 30 czerwca 2008 r., nie regulują kwestii umorzenia postępowania w sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych z uwagi na upływ terminu wskazanego do udzielenia pomocy, zatem umorzenie postępowania w oparciu o te przepisy należało uznać za niezasadne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia. Stosownie do art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji). Podkreślenia wymaga, że sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. W rozpoznawanej sprawie przedstawienie ogólnych uwag dotyczących podstaw kasacyjnych i granic kontroli zaskarżonego orzeczenia przeprowadzanej przez Naczelny Sąd Administracyjny było konieczne z uwagi na konstrukcję skargi kasacyjnej. Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia przepisów postępowania -art. 3 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne odniesienie się przez WSA w P. w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podnoszonej w odwołaniu kwestii nieinformowania skarżącego na bieżąco o przebiegu postępowania administracyjnego. Jak wynika z uzasadnienia tego zarzutu, zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu sprawy pominął zupełnie okoliczność uchylenia się przez organy administracji publicznej od obowiązku informowania skarżącego o przyczynach przedłużającego się postępowania. Argumentacja omawianego zarzutu nie nawiązuje natomiast do zagadnienia wpływu zarzucanego uchybienia na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak skonstruowany zarzut jest nietrafny. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powołany przepis wyraża zasadę sądowej kontroli administracji publicznej i wskazuje, że kontrola ta przeprowadzona jest przy zastosowaniu środków przewidzianych w ustawie. Sąd administracyjny w zależności od rezultatu przeprowadzonej kontroli oraz jej przedmiotu wydaje orzeczenie, w którym skargę uwzględnia (art. 145–150 p.p.s.a.) albo skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. nie oznacza, iż sąd administracyjny uchylił się od obowiązku kontroli określonego w art. 3 § 1 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. został powiązany z uchybieniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Ostatnio powołany przepis określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, w której uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. W tym miejscu należy zauważyć, że z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wynika, iż o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji istotnie nie przedstawił w uzasadnieniu wyroku stanowiska, odnoszącego się do kwestii zaniechania, przez organy administracji publicznej, informowania skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest słuszny. Zauważyć bowiem należy, że skarżący w żadnym stopniu nie wyjaśnił dlaczego, pominięcie w rozważaniach WSA tego aspektu sprawy, mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Jak już wspomniano skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między podnoszonym w skardze kasacyjnej naruszeniem, a treścią rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie spełnia tego warunku uznał, iż nie stanowi on usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej. Drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez niezasadne uznanie, iż przepis ten pozwala organom administracji na umorzenie postępowania bez wydania decyzji merytorycznej po terminie określonym w tym przepisie, tj. po 30 czerwca 2008 r., mimo że wniosek o przyznanie płatności został złożony jeszcze przed wejściem w życie powołanego przepisu. Autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował czy zarzut ten dotyczy błędnej wykładni, czy też niewłaściwego zastosowania art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśniono jedynie, że powołany przepis podobnie jak art. 6 w związku z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 nie regulują kwestii umorzenia postępowania o przyznanie płatności do gruntów rolnych z uwagi na upływ terminu wskazanego do udzielenia pomocy, zatem umorzenie postępowania w oparciu o wymienione przepisy należało uznać za nieuzasadnione. Podkreślono, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy dana sprawa nie posiada wszystkich konstytutywnych cech sprawy administracyjnej, określonych w art. 1 § 1 k.p.a., a te przesłanki w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Przechodząc do oceny tak sformułowanego i uzasadnionego zarzutu przede wszystkim należy zauważyć, że zarzut naruszenia art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich sprowadza się do tego, iż przepis ten nie uprawniał do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Przywołany przepis został dodany do ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z dniem 11 kwietnia 2007 r., na mocy art. 42 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) i obowiązywał w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Z treści powołanej normy prawnej wynika, że pomoc finansowa w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 jest udzielana m.in. nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Powyższe oznacza, że po upływie wskazanego przez ustawodawcę terminu brak podstawy prawnej do merytorycznego orzekania w podmiocie złożonego wniosku o przyznanie płatności. W przepisie art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich możliwość realizacji określonego uprawnienia publicznego (prawa do płatności rolniczych) została ograniczona terminem ("nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r.") lub warunkiem ("do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania"). Wraz z upływem terminu określonego w powyższym przepisie lub wyczerpaniu limitu środków ustała możliwość realizacji wskazanego uprawnienia. W ten sposób z upływem terminu wskazanego w art. 5 ust. 3a ustawy o rozwoju obszarów wiejskich przestał istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, co w następstwie powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Jak podkreśla się w doktrynie, istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (J. Zimmermann "Ordynacja podatkowa", s. 212 – pogląd powołany w "Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego". M. Matan, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, do art. 105 k.p.a., komentarze Lex 2010). Wobec upływu terminu ustalonego w art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, tj. z dniem 30 czerwca 2008 r., organy nie miały podstawy prawnej do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. To oznacza, że sprawa wszczęta wnioskiem skarżącego z tym dniem utraciła jedną z cech konstytutywnych sprawy administracyjnej – podstawę prawną wydania decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Tym samym zarzut naruszenia art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich należało uznać za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.