II SA/Gd 21/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-04-11

Skład orzekający: Janina Guść, Mariola Jaroszewska, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część prywatnej działki na ogólnodostępny park, narusza prawo własności właściciela, jeśli nie stanowi to inwestycji celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami i prowadzi do istotnych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości bez odszkodowania?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej działki skarżących, uznając, że przeznaczenie jej na cele rekreacyjne (Park K.) nie stanowi inwestycji celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wprowadzone przez plan ograniczenia w zabudowie i korzystaniu z nieruchomości naruszały prawo własności skarżących, nie spełniając wymogu proporcjonalności i konstytucyjnej ochrony własności, a także nie gwarantując słusznego odszkodowania w przypadku braku możliwości realizacji celu publicznego.
Stan faktyczny
Skarżące J. P. i M. H. wniosły skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy C. w G., rejon Parku K. Podniosły, że plan znacząco ogranicza ich prawo własności do działki nr [...], wprowadzając zakaz zabudowy kubaturowej, zakaz grodzenia, zakaz działalności mogącej mieć negatywny wpływ na kanał oraz obowiązki dotyczące umacniania brzegu rzeki. Plan zakładał również odkrycie cieku rzeki i urządzenie terenu zalewowego, co miało prowadzić do obniżenia wartości nieruchomości. Rada Miasta odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że działka jest przeznaczona pod zieleń urządzoną - Park K., co jest zgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a ograniczenia wynikają z położenia terenu w obszarze ochronnym Głównego Zbiornika Wód Podziemnych oraz dolinie rzeki.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] o powierzchni 5736 m2. 2. Oddalił skargę w pozostałej części. 3. Zasądził od Rady Miasta solidarnie na rzecz skarżących J. P. i M. H. kwotę 540,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skarg J. P. oraz M. H. na uchwałę Rady Miasta z dnia 22 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] o powierzchni 5736 m2,,karta mapy 22, KW Nr [...], położonej na obszarze objętym kartami terenu nr [...] i [...], 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. zasądza od Rady Miasta solidarnie na rzecz skarżących J. P. i M. H. kwotę 540,00 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną uchwałą z dnia 22 grudnia 2010 r., nr [...] Rada Miasta uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy C. w G., rejon Parku K. W dniu 22 marca 2011 r. wpłynęło do Rady wezwanie J. P. i M. H. do usunięcia naruszenia prawa wskutek uchwalenia planu. Współwłaścicielki działki nr [...] objętej jego regulacjami podniosły, że plan znacząco ogranicza przysługujące im prawo własności z uwagi na wprowadzenie zakazu zabudowy kubaturowej, zakazu grodzenia terenu, braku przyzwolenia na działalność mogącą mieć negatywny wpływ na trwałość i eksploatację kanału, oraz obowiązki dotyczące umacniania brzegu rzeki C.. Podkreśliły, że ustalenia planu zakładają ponadto odkrycie cieku rzeki i urządzenie na wskazanym obszarze terenu zalewowego ze zbiornikiem retencyjnym. Wiąże się to z dodatkowymi niedogodnościami oraz ograniczeniami, prowadząc w konsekwencji do obniżenia wartości nieruchomości, a tym samym godząc w interesy właścicielek. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Rada Miasta uchwałą z dnia 27 kwietnia 2011 r. odmówiła jego uwzględnienia i wskazała, iż w przedmiotowym planie działka nr [...], której właścicielkami są J. P. i M. H. jest oznaczona symbolem ZP i została przeznaczona pod zieleń urządzoną - Park K. Obszar objęty wezwaniem znajduje się w granicach obszaru ochronnego Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 110 Pradoliny Kaszubskiej i rzeki Redy. Przeznaczenie w planie miejscowym działki nr [...] pod zieleń urządzoną jest ponadto zgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego G. (uchwała RMG [...] z dnia 27.02.2008 r.), według którego przedmiotowa działka stanowi fragment obszaru określonego jako tereny zieleni urządzonej (parki, bulwary, skwery) o powierzchni biologicznie czynnej min. 90 %. Ustalenia Studium były zaś wiążące przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie przedmiotowego terenu pod funkcję zieleni urządzonej (za wyjątkiem niewielkiego fragmentu - ok. 3,6 % działki, który przeznaczony został na uzupełnienie terenu usług oświaty - 16 UO), uwarunkowane jest jego położeniem w dolinie rzeki C. i ma na celu ochronę cieku wodnego oraz utrzymanie ciągu rekreacyjno-ekologicznego stanowiącego miejsce wypoczynku dla mieszkańców dzielnicy C. W bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej działki znajdują się tereny Nadleśnictwa G. - 19 ZL oraz teren usług oświaty i wychowania - 16 UO. Nie występuje bezpośrednie sąsiedztwo terenów mieszkaniowych. Zakaz zabudowy kubaturowej, zakaz grodzenia oraz obowiązek dotyczący umacniania brzegu rzeki materiałami naturalnymi wynikają z przeznaczenia terenu w planie pod zieleń urządzoną oraz przepływającą przez teren rzekę C. Natomiast zakaz działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i eksploatację kanału dotyczy tej części kanału, która przebiega w rejonie ul. C.j, w płn. - wsch. części terenu 17 ZP, w miejscu gdzie rzeka C. ujęta jest w kanał - zgodnie z oznaczeniem wskazanym na rysunku planu - poza terenem należącym do właścicielek przedmiotowej działki. Zapis planu o odkryciu rzeki C. i urządzeniu terenu zalewowego dotyczy również odcinka rzeki ujętego w kanał w rejonie ul. C., w płn. - wsch. części terenu 17 ZP - poza terenem należącym do właścicielek przedmiotowej nieruchomości. Rada podkreśliła, że na terenie tym występuje szereg innych ograniczeń lokalizacji zabudowy mieszkaniowej, takich jak: * okresowe niekorzystne warunki bioklimatyczne wynikające z położenia terenu w obniżeniu doliny a zarazem w pobliżu głównego ciągu komunikacyjnego - ul M. (ulica główna G 2/2), co powoduje możliwość gromadzenia się tam zanieczyszczeń, - położenie działki nr [...] w strefie oddziaływania ponadnormatywnego hałasu komunikacyjnego - na terenie występują przekroczenia wartości poziomów dopuszczalnego hałasu m.in. dla zabudowy wielorodzinnej określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasów w środowisku, * utrudniony dojazd do nieruchomości - od strony ul. L. poprzez teren szkoły lub parku; brak możliwości zjazdu z ul. M. - ze względu na klasę drogi - G oraz znaczną różnicę poziomów terenu. Miasto utworzyło w planie Park K. w celu pozyskania terenu rekreacyjnego dla mieszkańców oraz poprawienia warunków hydrologicznych tego odcinka rzeki C. Park K. stanowi fragment korytarza ekologicznego przebiegającego wzdłuż rzeki C. Jest niezwykle ważnym elementem w systemie terenów wypoczynkowych w mieście i jedynym miejscem wypoczynku w formie parku dla mieszkańców dzielnic C. i L. W tej części miasta zauważalny jest niedostatek terenów zielonych zagospodarowanych w formie parków. Istniejące w sąsiedztwie powierzchnie leśne ze względu na znaczne pochylenie terenu, zadrzewienie, zacienienie nie mogą spełniać wielu funkcji, które mogą być realizowane w parkach. W związku z powyższym zamiarem miasta jest utrzymanie i dalszy rozwój funkcji parkowych na przedmiotowym terenie. Skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 22 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy C. w G., rejon Parku K. wniosły J. P. i M. H. W skardze zostały powtórzone zarzuty podniesione w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, gdzie skarżące podkreśliły naruszenie prawa do dysponowania swoją własnością wskutek wprowadzonych ograniczeń w zagospodarowaniu działki w postanowieniach planu. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wskazała, że działała w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego. Teren będący własnością skarżących znajduje się w granicach obszaru ochronnego Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 110 Pradoliny Kaszubskiej i rzeki Redy. Przeznaczenie w planie miejscowym działki nr [...] pod zieleń urządzoną jest zgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego G. (uchwała RM nr [...] z dnia 27.02.2008 r.), wg którego przedmiotowa działka stanowi fragment obszaru określonego jako tereny zieleni urządzonej (parki, bulwary, skwery) o powierzchni biologicznie czynnej min. 90 %. Ustalenia Studium były wiążące przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie przedmiotowego terenu pod funkcję zieleni urządzonej (za wyjątkiem niewielkiego fragmentu - ok. 3,6 % działki, który przeznaczony został na uzupełnienie terenu usług oświaty - 16 UO) uwarunkowane jest jego położeniem w dolinie rzeki C. i ma na celu ochronę cieku wodnego oraz utrzymanie ciągu rekreacyjno-ekologicznego stanowiącego miejsce wypoczynku dla mieszkańców dzielnicy C. W bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej działki znajdują się tereny Nadleśnictwa G. - 19 ZL oraz teren usług oświaty i wychowania - 16 UO. Nie występuje bezpośrednie sąsiedztwo terenów mieszkaniowych. Rada podkreśliła, że nie znajdują usprawiedliwionych podstaw zarzuty, które kwestionują prawo gminy do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. W ocenie Rady Gminy ograniczenia w dysponowaniu nieruchomością wprowadzone zostały w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego, a także biorąc pod uwagę naturalne przeznaczenie obszarów i możliwości faktyczne i prawne przeznaczenia terenów pod konkretne cele. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 156, poz. 1270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała jest uchwałą organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, bowiem podjęta została na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. Bezsporne jest również, że skarżące wezwały w dniu 21 marca 2011 r. organ gminy do usunięcia naruszenia prawa, tym samym spełniony został formalny warunek wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. Zachowany został również termin ustawowy określony w art. art. 53 § 2 ustawy. Niniejsza skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który stanowi, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą. W związku z tym należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienia skarżących. Powyższe oznacza, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie "jego interes prawny lub uprawnienie". W rozpoznawanej sprawie wniesiona skarga dotyczyła uchwały Rady Miasta z dnia 22 grudnia 2010 r. nr [...], uchwalającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy C. w G., rejon Parku K. Jednak skarżące są właścicielkami jedynie działki nr [...] zatem tylko w zakresie posiadają niezaprzeczalnie interes prawny. Podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Miasta uznała, że przy ustalaniu sposobu zagospodarowania nieruchomości na obszarze przeznaczonym pod usługi oświaty i wychowania oraz zieleni urządzonej (Park K.) priorytet mają inne niż własność wartości, ponieważ ustalenie zagospodarowania poprzez ustanowienie obszaru pod wskazany sposób zagospodarowania w zasadzie uniemożliwia skarżącym wykonywanie prawa własności. W przekonaniu Sądu, w rozpoznawanej sprawie Rada Miasta nie tylko pozbawiła skarżące prawa do zabudowy nr [...], lecz również przeznaczyła zdecydowaną część działki na cel, który - w przypadku jego realizacji - pozbawia skarżące możliwości korzystania z tej części działki z wyłączeniem osób trzecich, a zatem godzi w podstawową cechę prawa własności. Zapisy kwestionowanego planu przeznaczają bowiem część nieruchomości stanowiącej własność skarżących na ogólnodostępny park, a więc teren, po którym mogłyby poruszać się osoby trzecie, którym nie przysługuje żadne prawo rzeczowe do tej nieruchomości. Należy przy tym zaznaczyć, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie reguluje stosunków własnościowych, jednak gdyby to skarżące chciały zrealizować cel ustalony zapisami zaskarżonej uchwały w istocie musiałaby wyzbyć się immanentnej cechy swojego prawa własności, musiałaby bowiem zgodzić się na swobodne korzystanie z ich własności przez bliżej nieokreślone osoby trzecie, bez żadnego wpływu na zakres tego korzystania. Tymczasem prawo swobodnego korzystania z nieruchomości z wyłączeniem innych osób jest podstawowym elementem prawa własności. Z tych też przyczyn należy - podobnie jak zrobił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2008 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1651/07 (Baza Orzeczeń LEX nr 470906), stwierdzić, iż zapisy planu miejscowego, które powodują, iż ich realizacja musi prowadzić do umożliwienia korzystania z nieruchomości przez inne podmioty (niezależnie od woli właściciela) są możliwe tylko w przypadku przeznaczenia nieruchomości na cel publiczny w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pod pojęciem "inwestycji celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2005 r., dotyczący wprawdzie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (sygn. akt II OSK 1900/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jednakże aktualny również w obecnym stanie prawnym. W wyroku tym, który Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący normatywną definicję pojęcia "cel publiczny", winien znaleźć zastosowanie także w procesie planistycznym. Co za tym idzie, Rada Gminy nie może jako cele publiczne kwalifikować celów nie zakwalifikowanych tak przez ustawodawcę w art. 6 pkt 1-9 ustawy o gospodarce nieruchomościami bądź w odrębnych ustawach. W konsekwencji wskazać należy, że warunkiem przeznaczenia określonych terenów w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego na cele publiczne jest wykazanie przez Radę, że cele te odpowiadają normie art. 6 pkt 1 - 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami bądź stanowią inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach ( art. 6 pkt 10 tej ustawy). W ocenie Sądu, przeznaczenie w części działki skarżących na "zieleń urządzoną – Park K." nie stanowi - wbrew stanowisku Rady zawartemu w uzasadnieniu uchwały - celu publicznego w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: 1) wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji; 1a) wydzielenie gruntów pod linie kolejowe oraz ich budowa i utrzymanie; 1b) wydzielanie gruntów pod lotniska, urządzenia i obiekty do obsługi ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, oraz budowa i eksploatacja tych lotnisk i urządzeń; 2) budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń; 3) budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania; 4) budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego; 5) opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; 5a) ochrona Pomników Zagłady w rozumieniu przepisów o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady oraz miejsc i pomników upamiętniających ofiary terroru komunistycznego; 6) budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów i prokuratur, państwowych szkół wyższych, szkół publicznych, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych i obiektów sportowych; 6a) budowa i utrzymywanie obiektów oraz pomieszczeń niezbędnych do realizacji obowiązków w zakresie świadczenia przez operatora publicznego powszechnych usług pocztowych, a także innych obiektów i pomieszczeń związanych ze świadczeniem tych usług; 7) budowa i utrzymywanie obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby obronności państwa i ochrony granicy państwowej, a także do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, w tym budowa i utrzymywanie aresztów śledczych, zakładów karnych oraz zakładów dla nieletnich; 8) poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie i składowanie kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa oraz węgla brunatnego wydobywanego metodą odkrywkową; 9) zakładanie i utrzymywanie cmentarzy; 9a) ustanawianie i ochrona miejsc pamięci narodowej; 9b) ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody; 10) inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach. Przeznaczenie terenu pod "Park K. - zieleń urządzona" nie mieści się w żadnej z tych kategorii, czego zresztą Rada nie kwestionuje, powołując się na dobro ogółu mieszkańców dzielnicy C. i L. w G. i wskazując inne przyczyny wprowadzenia tej funkcji w uzasadnieniu uchwały nieuwzględniajacej uwag zgłoszonych przez skarżące w toku prac planistycznych. Co za tym idzie, należało stwierdzić, iż Rada Miasta - podejmując zaskarżoną uchwałę w zakresie dotyczącym działki nr [...], nadużyła przysługującego jej władztwa planistycznego, ponieważ - przeznaczając część działki skarżących pod zieleń urządzoną – Park K. i wprowadzając na tym terenie zakaz zabudowy uchwaliła takie przeznaczenie i nieruchomości skarżących, które umożliwia korzystanie z nieruchomości skarżących innym osobom, niezależnie od ich woli, a mimo to nie może być zaliczone do inwestycji celu publicznego. W ocenie Sądu, przeznaczenia części działki skarżący na "Park K." nie uzasadnia argumentacja, że część przedmiotowej część działki stanowić będzie element przestrzeni publicznej, a dokładnie – teren niezbędny dla rekreacji i wypoczynku mieszkańców miasta. Nie uzasadniają jej także wyjaśnienia Rady, zgodnie z którymi wprowadzony zakaz zabudowy warunkowany jest bliskim przepływem rzeki C. i koniecznością ochrony tego cieku wodnego. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, iż przedstawiona powyżej analiza pozwala uznać, że Rada Miasta, podejmując zaskarżoną uchwałę nie przedstawiła w sposób nie budzący wątpliwości i pozwalający na akceptację motywów, którymi kierowała się - pozbawiając skarżące prawa do zabudowy, a docelowo – chcąc także pozbawić je własności przedmiotowej nieruchomości. Powyższe powoduje, że organ nie dopełnił wymogu takiego uzasadnienia swojego stanowiska, które umożliwiałoby uznanie, że interes zarówno publiczny, jak i skarżących, zostały należycie wzięte pod uwagę i wnikliwie rozpatrzone. Jest to bardzo istotne, ponieważ własność, która doznaje w miejscowym planie istotnych ograniczeń, podlega konstytucyjnej ochronie (art. 21 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP). Własność jest więc prawem konstytucyjnie chronionym. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą przy tym naruszać istoty wolności i praw. Zatem, ograniczając własność skarżących, Rada Miasta winna była rozważyć czy jest to konieczne dla ochrony wartości, którymi się kierowała. Winna była także rozważyć, czy wartości te można chronić w inny sposób, w tym mniej dolegliwy dla skarżących. Powinna była nadto przeanalizować czy ulokowanie w tym miejscu Parku K. na powierzchni 5736 m2 da innym członkom społeczności lokalnej takie korzyści, które uzasadniałyby tak dalekie ograniczenie własności skarżących. Winna też była rozważyć czy przyjęta forma ograniczenia własności skarżącym daje realne możliwości osiągnięcia zamierzonego celu. Chodzi o to czy w sytuacji istnienia pomiędzy stronami wyraźnego sporu, a nadto niechęci skarżących do sprzedaży czy wydzierżawienia przedmiotowej działki, zachodzi możliwość wywłaszczenia tej nieruchomości, czyli - inaczej mówiąc, czy przeznaczenie części nieruchomości skarżących na "publiczny park" takie wywłaszczenie uzasadnia. Podejmując zaskarżoną uchwałę nie uwzględniono jednak, iż wywłaszczenie na ten cel nie jest możliwe, a do wykupu może nie dojść, gdyż strony są skonfliktowane i być może nie dojdą do porozumienia w zakresie ceny. Wówczas, skoro przeznaczenie na Park K. nie uzasadnia wywłaszczenia, skarżące zostaną praktycznie pozbawione możliwości korzystania z części swojej nieruchomości (kwestionowany plan miejscowy wprowadza istotne zakazy zabudowy) i to bez odszkodowania. Taka sytuacja uzasadnia twierdzenie, że własność skarżących ograniczono także z naruszeniem art. 21 ust. 2 Konstytucji, który dopuszcza możliwość wywłaszczenia, ale jedynie za słusznym odszkodowaniem. Mało tego, w takiej sytuacji nie będzie możliwe zrealizowanie celu założonego przez Radę, gdyż trudno zakładać, aby skarżące zgodziły się na swojej nieruchomości nieodpłatnie na urządzenie przewidzianego w planie parku. Sytuacja taka narusza zasadę proporcjonalności wywiedzioną z art. 31 ust. 3 Konstytucji, gdyż faktycznie ograniczenie własności skarżących nie zostanie "zrekompensowane" osiągnięciem żadnego z celów wskazanych w tym przepisie, który stanowi, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą jednak naruszać istoty wolności i praw. W świetle powyższych ustaleń Sąd uznał, że organ - ustalając zasady zagospodarowania dla opisanej powyżej części działki skarżących w zaskarżonym planie miejscowym w odniesieniu do działki nr [...], nadużył przysługującego mu władztwa planistycznego i naruszył zasadę proporcjonalności. Mając na uwadze wskazany wyżej charakter uchybień zaskarżonej uchwały, Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. W odniesieniu do pozostałej części skargi należało ją oddalić, gdyż skarżące nie posiadają legitymacji do skutecznego zaskarżenia tej części uchwały, która nie reguluje sposobu zagospodarowania należącej do nich nieruchomości. Skarżące nie wykazały, że zaskarżona uchwała w pozostałej części wpłynęła na ich własną, indywidualną sytuację prawną ani też, że uchwała ta doprowadziła do ograniczenia lub pozbawienia skarżących konkretnych uprawnień albo nałożenia na nich pewnych obowiązków. Wskazać przy tym należy, że dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego skarżących umożliwiłoby sądowi administracyjnemu ocenę zgodności z prawem podjętej uchwały w pozostałej części. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę w pozostałej części na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło