II OZ 3/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 96/12 uzupełniające postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 96/12 w zakresie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 96/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzupełnił postanowienie z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 96/12 w zakresie zwrotu kosztów postępowania w ten sposób, że dotychczasową sentencję oznaczył jako pkt 1 i dodał pkt 2 w brzmieniu: "zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego". Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 96/12 WSA w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wykonania bez wymaganego prawem pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków prac w lokalu użytkowym w budynku przy Al. [...] w W. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał bowiem w dniu [...] stycznia 2012 r. decyzję nr [...], a tym samym postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. skarżąca, reprezentowana przez r.pr. T. K., wystąpiła o uzupełnienie powyższego postanowienia poprzez rozstrzygnięcie żądania o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012 r. Sąd odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia 11 kwietnia 2012 r. Powyższe orzeczenie z dnia 27 kwietnia 2012 r. zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 21 września 2012 r. (sygn. akt II OZ 776/12). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek jest zasadny. Stosownie do treści art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W myśl art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarżąca złożyła w terminie 14-dniowym wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 11 kwietnia 2012 r. przez orzeczenie o kosztach sądowych, które to dodatkowe orzeczenie Sąd powinien zamieścić w ww. postanowieniu. W myśl art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się: jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe (obejmujące opłaty sądowe: wpis, opłaty kancelaryjne oraz zwrot wydatków) oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zatem Sąd zwraca koszty poniesione w toku postępowania sądowego, a nie administracyjnego. W przedmiotowej sprawie r. pr. T. K. złożył jedynie pismo z 12 marca 2012 r., będące uzupełnieniem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z dnia 21 listopada 2011 r., sporządzonej przez stronę osobiście. W tym miejscu zaznaczenia jednak wymaga, iż o fakcie sporządzenia ww. pisma z dnia 12 marca 2012 r. Sąd powziął wiadomość dopiero w dniu 19 kwietnia 2012 r. (w dniu złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia), tj. po wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania. Pismo uzupełniające skargę na bezczynność zostało bowiem złożone do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i nie zostało następnie przez organ przesłane do Sądu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym strona skarżąca oraz reprezentujący ją pełnomocnik nie ponieśli żadnych innych kosztów. W związku z powyższym zasadnym jest uzupełnienie postanowienia z dnia 11 kwietnia 2012 r. w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego obejmującego jedynie zwrot wynagrodzenia radcy prawnego, określonego na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Koszty te, zgodnie z art. 201 § 1 p.p.s.a., powinny zostać zasądzone na rzecz skarżącej od organu, tj. od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 157 § 2 i 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...], zarzucając naruszenie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 2 d rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) – z uwagi na to, że postanowienie nie obejmuje całości kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i podlegających zasądzeniu do zwrotu, w tym minimalnych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym. Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia przez zasądzenie zwrotu całości kosztów postępowania, tj. zasądzenie oprócz kwoty 240 zł również kosztów dwóch postępowań zażaleniowych: II OZ 626/12 i II OZ 776/12, w szczególności kosztów zastępstwa procesowego we wskazanych postępowaniach zażaleniowych. Skarżąca wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. W rozpoznawanej sprawie NSA dwukrotnie uchylał postanowienia WSA w Warszawie w przedmiocie uzupełnienia postanowienia z dnia 11 kwietnia 2012 r. w zakresie zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 626/12 NSA uchylił postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2012 r. odrzucające zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 r. odmawiające uzupełnienia postanowienia z dnia 11 kwietnia 2012 r. w zakresie zwrotu kosztów postępowania. Natomiast postanowieniem z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II OZ 776/12 NSA uchylił postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 r. odmawiające uzupełnienia postanowienia z dnia 11 kwietnia 2012 r. w zakresie zwrotu kosztów postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w literaturze przyjęto, że koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a (zob. postanowienia NSA: z dnia 3 grudnia 2009 r., II OZ 1075/09, z dnia 11 stycznia 2010 r., II OZ 1160/09, z dnia 14 lipca 2011 r., II OZ 615/11). Oznacza to, ze koszty te powinny być zasądzone w orzeczeniu kończącym postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 510). Tego rodzaju orzeczeniem jest postanowienie z dnia 11 kwietnia 2012 r. Sąd powinien był zatem w zaskarżonym postanowieniu zawrzeć rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów wskazanych wyżej postępowań zażaleniowych, jako kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.). Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji. Koszty te powinny być więc również zasądzone w orzeczeniu kończącym postępowanie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.