VIII SA/Wa 2/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącego P. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1.1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "Dyrektor IC" lub "organ odwoławczy") odmówił P. P. (dalej: "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: "Naczelnik UC") z [...] lipca 2010 r. Jako podstawę prawną aktu Dyrektor IC powołał art. 163 § 2 w związku z art. 162 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op"). 1.2. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor IC wyjaśnił, że decyzją z [...] lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił skarżącemu podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym i zobowiązanie podatkowe z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Skarżący złożył odwołanie za pomocą faksu w ostatnim dniu przewidzianym dla tej czynności ([...] sierpnia 2010 r.). Wystąpił alternatywnie o przyjęcie, że odwołanie złożył z zachowaniem terminu lub przywrócenie terminu. Wyjaśnił, że [...] sierpnia 2010 r. wysłał odwołanie zarówno faksem, jak i w formie elektronicznej (e-mail). Nie mógł zaś wysłać pisma pocztą, bo okazało się, że w tym dniu (piątek) poczta, która zwykle czynna jest całą dobę, była czynna jedynie do 2200. Następnego dnia (tj. [...] sierpnia 2010 r.) skarżący nadał odwołanie w urzędzie Poczty Polskiej S. A. w R. i odwołanie nadane tą drogą wpłynęło [...] sierpnia 2010 r. do Urzędu Celnego w R. Naczelnik UC nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i przekazał akta sprawy Dyrektorowi IC wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W toku postępowania organ otrzymał informację z Poczty Polskiej, że [...] sierpnia 2010 r. Urząd Pocztowy nr [...] w R. nie był czynny całodobowo, a tylko od godziny 00:00 do 22:00. Tego dnia żadna z placówek pocztowych na terenie R. nie była czynna całodobowo. 1.3. Dyrektor IC odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania uznał za bezskuteczne dokonanie tej czynności faksem. Stwierdził, że nie wystąpiła przesłanka w postaci braku winy skarżącego w spowodowaniu przekroczenia terminu, jako że informacja o tym, że poczta jest czynna tylko do 2200 była wywieszona na drzwiach placówki pocztowej i na stronach internetowych Poczty Polskiej S.A. W materiale dowodowym brak jest informacji, czy fakt skrócenia godzin otwarcia czynnej całodobowo placówki pocztowej był incydentalny, czy też była to stała praktyka (skrócenie godzin pracy w piątki). 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jej autor wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania, zarzucając temu aktowi rażące naruszenie art. 12 § 6 pkt 1, art. 162 § 1 oraz art. 247 § 1 [dopisek Sądu] pkt 2 - 3 Op ponieważ: - nie zrealizowano zasady prawdy obiektywnej pomijając przy ustalaniu stanu faktycznego wniesienie odwołania drogą elektroniczną (e-mail) na adres: [...]@war.mofnet.gov.pl; - nie uwzględniono wniosku o przywrócenie terminu pomimo istnienia ku temu podstaw określonych w art. 162 § 1 Op. Uzasadniając skargę jej autor powołał się na wydruk z potwierdzeniem nadania odwołania na adres elektroniczny organu [...]@war.mofnet.gov.pl, wydruk ze strony internetowej organu celnego wskazujący ten adres jako adres poczty elektronicznej tego organu, a także pismo Urzędu Celnego w R. z [...] sierpnia 2010 r. potwierdzające fakt otrzymania odwołania. 2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie powtarzając zasadnicze elementy dotychczasowej argumentacji. Dodał, że wskazany w skardze adres elektroniczny należał do Oddziału Celnego w R., a nie Urzędu Celnego w R., który posiada adres uc.[...]@war.mofnet.gov.pl. Zauważył nadto, że skarżący nie otrzymał potwierdzenia nadania pocztą elektroniczną, o jakim mowa w art. 12 § 6 pkt 1 Op stanowiącego o zachowaniu terminu do dokonania określonej czynności. Zdaniem organu, skuteczne doręczenie pocztą elektroniczną może mieć miejsce tylko na adres skrzynki pocztowej organu utworzony zgodnie z wymogami ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 565 ze zm.; dalej: "ustawa o informatyzacji"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. 3. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 4.1. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 191 w związku z art. 12 § 6 pkt 1 i art. 162 § 1 Op. Dyrektor IC pominął bowiem wskazywaną przez skarżącego okoliczność, dotyczącą wniesienia odwołania drogą elektroniczną z zachowaniem terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Uchybienie to mogło zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie odwołania powoduje, że wniosek o przywrócenie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności (alternatywny) należy uznać za bezprzedmiotowy. Już tylko z tej przyczyny zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. Dodać warto, że argumentacja Dyrektora IS dotycząca skuteczności wniesienia odwołania drogą elektroniczną przedstawiona w odpowiedzi na skargę jest spóźniona, a także wadliwa. W okresie od 12 listopada 2010 r. do 14 października 2011 r. brak było bowiem przepisów wykonawczych do art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji. To zaś oznacza, że w tym okresie za skuteczne należy uznać wniesienie odwołania drogą elektroniczną, jeżeli podatnik wykaże dowodami, o których mowa w art. 181 Op, że odwołanie wniesione tą drogą dotarło do serwera adresata umożliwiając w sensie technicznym jego odczytanie. W świetle art. 170 § 2 Op, wniesienie przedmiotowego odwołania drogą elektroniczną na adres Oddziału Celnego w R. należy uznać za wniesione z zachowaniem terminu, jeżeli dotarło do serwera tego adresata przed upływem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Op. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela tym samym pogląd wyrażony w innym wyroku tut. Sądu w sprawie skarżącego, tj. w wyroku z 3 kwietnia 2012 r. (VIII SA/Wa 1/12; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). 4.2. Zarzuty skargi Sąd uznał za częściowo zasadne. Brak jest bowiem podstaw do wniosku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania wskazanych w skardze, bądź też bez podstawy prawnej. Jej autor nie uzasadnił nadto swojego stanowiska w tym zakresie. Sąd nie znalazł zatem podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu. Chybione okazały się zatem zarzuty naruszenia art. 247 § 1 pkt 2 – 3 Op (przepisy te nie zostały precyzyjnie określone w skardze, gdyż jej autor pominął § 1). W świetle powyższych rozważań Sądu, zasadny okazał się zarzut wydania zaskarżonego aktu z naruszeniem przepisów art. 12 § 6 pkt 1 i art. 162 § 1 Op, gdyż organ odwoławczy nie ustalił, czy odwołanie wysłane drogą elektroniczną, zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Op. 5. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie merytorycznie rozpoznać odwołanie skarżącego wysłane drogą elektroniczną, jeżeli ten dokument dotarł do Oddziału Urzędu Celnego w R. [...] sierpnia 2010 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien zostać rozpoznany dopiero wówczas, gdy organ wykaże, iż skarżący uchybił terminowi przewidzianemu dla tej czynności. 6. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Zakres, w jakim uchylony akt nie może być wykonany, Sąd określił zgodnie z art. 152 u.p.p.s.a. (pkt 2). O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł mocą art. 200, art. 205 i art. 209 u.p.p.s.a. Do zwróconych kosztów postępowania Sąd zaliczył 100 zł tytułem uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu stałego od skargi (punkt trzeci sentencji wyroku).