II SO/Op 2/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie sędzia WSA Krzysztof Bogusz sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2012r. wniosku Z. R. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego sygn. akt IV SA/Wr 624/11 postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Katarzyny Radom, Jolanty Sikorskiej, Haliny Betty, Tomasza Świetlikowskiego, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Marty Semiczek, Henryka Ożoga, Zbigniewa Łobody, Magdaleny Jankowskiej - Szostak, Bogumiły Kalinowskiej, Jerzego Strzebinczyka, Alicji Palus, Zygmunta Wiśniewskiego, Jadwigi Danuty Mróz, Wandy Wiatkowskiej - Ilków, Alojzego Wyszkowskiego, Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej, Ryszarda Pęka, Marcina Miemca, Dagmary Dominik - Ogińskiej, Józefa Kremisa, Haliny Filipowicz - Kremis, Anny Siedleckiej, Julii Szczygielskiej, Marka Olejnika, Ireneusza Dukiela, Ewy Kamienieckiej, Tadeusza Kuczyńskiego, Andrzeja Wawrzyniaka, Lidii Błystak, Marii Tkacz - Rutkowskiej, Macieja Guzińskiego, Małgorzaty Malinowskiej - Grakowicz, Mieczysława Górkiewicza, Olgi Białek, Anny Moskały, Henryki Łysikowskiej, Ludmiły Jajkiewicz, Barbary Ciołek i Lidii Serwinowskiej. Skarżący Z. R. pismem z dnia 8 sierpnia 2011r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 624/11), skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2011r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na uregulowanie zaległych opłat mieszkaniowych. Pismem z dnia 9 stycznia 2012r. nazwanym: "zażalenie na skład sędziowski", skarżący domagał się rozpoznania sprawy przez inny sąd administracyjny. Wskazując z imienia i nazwiska sędziów, którzy orzekali w sprawach z jego skarg podniósł, iż sędziowie ci odrzucili jego skargi, a inne pozostawili w aktach bez rozpoznania, a także uniemożliwiali mu zaskarżanie rozstrzygnięć do sądu II instancji. Uzasadnienie wniosku zawiera także wiele obraźliwych i dyskryminujących treści w stosunku do sędziów, organów sądowych i organów administracji. Skarżący podnosi w nim, że jego pisma kierowane do Prezesa WSA we Wrocławiu na działania sędziów, pozostawiane są bez odpowiedzi. Działania sędziów w stosunku do niego, jako osoby z orzeczoną grupą inwalidzką, bezrobotnego i pozostającego bez środków do życia, w jego ocenie, mają charakter szykan oraz "czynów, jakimi charakteryzuje się osoba uprzedzona rasowo i klasowo do innego obywatela tego kraju". Zarzucił sędziom feudalne i faszystowskie poglądy sprzeczne z prawem, a także ignorowanie działań ustanawianych w sprawach adwokatów z urzędu, co jego zdaniem, doprowadziło do rezygnacji tych pełnomocników z reprezentowania skarżącego. Następnie, pismem z dnia 17 stycznia 2012r. skarżący podtrzymał wniosek o wyłączenie sędziów i rozpoznanie sprawy przez inny sąd administracyjny. W związku ze złożonym wnioskiem orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu sędziowie, złożyli pisemne oświadczenia, w których stwierdzili, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 8 marca 2011r., sygn. akt I OW 43/12, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 P.p.s.a. W związku z tym, iż tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Marta Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wydanie 3, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 191). Zaznaczyć jednak należy, iż stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, iż różnica pomiędzy udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", NP 1980, nr 3, s. 74 - 75 i 79). Przy czym podkreślenia wymaga, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, iż nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. Marta Romańska, op. cit. s. 191). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, iż co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX nr 78239). Zaznaczyć również wypada, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Jak stwierdził natomiast Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971r., sygn. akt I CZ 212/71, opubl. OSNC z 1972r. Nr 3, poz. 55). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu nie zachodzą bowiem okoliczności, o których mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy wskazać również, że okoliczności powołane przez skarżącego we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, wskazane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące bezczynności sędziów, ich działania na szkodę skarżącego, czy nieprawidłowych rozstrzygnięć wydawanych w sprawach z jego skarg, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. W tym zakresie skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz zatem powtórzyć wypada, iż samo subiektywne przeświadczenie skarżącego o braku bezstronności sędziów, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających ten zarzut, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art.19 P.p.s.a. Nie jest bowiem, w tym względzie, wystarczające samo niezadowolenie strony z rozstrzygnięć podejmowanych przez sędziów WSA we Wrocławiu. Jednocześnie odnotować należy, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, wynika, że nie istnieje między nimi i stronami postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Natomiast skarżąca nie wykazała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.