II FSK 3379/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 1629/11 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 sierpnia 2011 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna P. K. dotyczy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1629/11, w którym Sąd ten, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej jako "Ppsa", odrzucił skargę P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w wyniku wezwania do uiszczenia wpisu od skargi skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 kwietnia 2012 r. odmówiono przyznania mu prawa pomocy. Sąd, postanowieniem z dnia 4 czerwca 2012 r., odrzucił sprzeciw, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie w tym przedmiocie. W związku z tym skarżący ponownie został wezwany do opłacenia wpisu sądowego w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka z odpisem zarządzenia była awizowana po raz pierwszy w dniu 22 grudnia 2012 r., zaś jej odbiór skarżący potwierdził 8 stycznia 2013 r. Następnie, dnia 15 stycznia 2013 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy. Wskazując na motywy odrzucenia skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego został doręczony w warunkach przewidzianych regulacją zawartą w art. 73 Ppsa. Sąd podkreślił, że wprawdzie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru odnotowane zostało doręczenie przesyłki w dniu 8 stycznia 2013 r., to jednak, mając na uwadze treść art. 73 § 3 i 4 Ppsa, doręczenie należało uznać za skuteczne z dniem 7 stycznia 2013 r., to jest z ostatnim dniem 14-dniowego okresu, na jaki mogła być przesyłka złożona w urzędzie pocztowym. Sąd wyjaśnił dodatkowo, że ostatni dzień 14-dniowego terminu faktycznie przypadał na dzień 5 stycznia 2013 r., w sobotę. Jednakże z uwagi na treść art. 83 § 2 Ppsa należało przyjąć pierwszy dzień pracujący po tym dniu tj. dzień 7 stycznia 2013 r. W ocenie Sądu, termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie z dniem 14 stycznia 2013 r. i w związku z tym wniesiona skarga podlegała odrzuceniu. Na powyższe orzeczenie P. K. złożył skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jako podstawę kasacyjną powołano naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 73 § 3 i 4 Ppsa przez błędne przyjęcie, że w sytuacji gdy Poczta oznaczyła dzień odbioru na dzień 8 stycznia 2013 r., to skarżący działając w zaufaniu do publicznego operatora pocztowego nie mógł w tym dniu przesyłki odebrać, a w konsekwencji, że bieg 14 dniowego terminu zakończył się w dniu 7 stycznia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Stosownie do treści art. 73 § 1 i 4 Ppsa, w razie niemożności dokonania doręczenia w sposób przewidziany w art. 65-72 Ppsa, doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni od daty pierwszego awizowania. Przepis ten przewiduje swojego rodzaju domniemanie doręczenia pisma. Polega ono na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. W przypadku zatem, gdy w rozpoznawanej sprawie pierwszego awizowania ponownego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi dokonano w dniu 22 grudnia 2012 r. to przyjąć należało, że 7 stycznia 2013 r. nastąpiło doręczenie przesyłki (5 stycznia 2013 r. przypadał w sobotę) i od tego też dnia rozpoczął swój bieg 7-dniowy termin do uiszczenia wymienionej opłaty sądowej. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem stwierdził, że termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie dnia 14 stycznia 2013 r., gdyż skarżący do tego terminu nie uiścił wpisu do wniesionej skargi. Wbrew autorowi skargi kasacyjnej dodać należy, że późniejszy odbiór pisma, po upływie 14 dni od pierwszego awizowania, nie obala powyższego domniemania doręczenia i nie zmienia zakresu skutków prawnych tego typu doręczenia. Podzielić należały przy tym pogląd, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie ma zmienia również sutków procesowych zaistniałego domniemania (vide: postanowienie NSA z 16 listopada 2004 r., GZ 103/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie miał zatem, w rozpoznawanej sprawie, znaczenia fakt oznaczenia daty odebrania przesyłki na dzień 8 stycznia 2013 r. Skarżącego wiązał bowiem 14-dniowy termin biegnący od daty pierwszego awizowania, czego skarżący powinien być zresztą świadom, chociażby ze względu na wydane w sprawie rozpoznawanej postanowienie tut. Sądu z dnia 28 listopada 2012 r, sygn. akt II FZ 942/12, w którym szczegółowo mu tę kwestię wyjaśniono. Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, że nawet terminowe złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uchroniłoby skarżącego od ujemnych skutków procesowych w postaci odrzucenia skargi. Z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego stronie zwolnienia z kosztów sądowych wynika bowiem obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu oraz obowiązek sądu do ponownego wezwania do jego uiszczenia. Wezwanie w trybie art. 220 § 1 Ppsa doręcza się stronie, która w terminie siedmiu dni obowiązana jest uiścić stosowną opłatę. W myśl art. 220 § 3 Ppsa konsekwencją nieuiszczenia wymaganego wpisu sądowego od skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia i skargi o wznowienie postępowania jest ich odrzucenie. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Jedynie wydanie i uprawomocnienie się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o odmiennej treści powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie niweczy jednakże skutków niezastosowania się strony do wynikającego z tegoż postanowienia obowiązku do uiszczenia kosztów sądowych, w terminie zakreślonym nowym wezwaniem (por. postanowienie SN z 9 grudnia 2002r., sygn. akt III RN 144/02, Wokanda 2003, nr 11, str. 29). Z tych też względów na podstawie art. 184 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.