II FZ 942/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1629/11 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2012 r., I SA/Wr 1629/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił sprzeciw P. K. (powoływanego dalej jako "Skarżący") od postanowienia Referendarza sądowego WSA we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2012 r., I SA/Wr 1629/11, odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 sierpnia 2011 r., nr [...], wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji: Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, WSA we Wrocławiu podał, że Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r., I SA/Wr 1629/11, Referendarz sądowy WSA we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzeniu odbioru znajdującego się w aktach sprawy, przesyłka z odpisem powyższego orzeczenia awizowana była po raz pierwszy w dniu 26 kwietnia 2012 r., zawiadomienie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Jej doręczenie osobiście Skarżącemu miało miejsce 12 maja 2012 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 19 maja 2012 r. wniesiony został sprzeciw od ww. postanowienia Referendarza sądowego WSA we Wrocławiu. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (Sądu pierwszej instancji): 3.1. Odrzucając sprzeciw Skarżącego, WSA we Wrocławiu stwierdził, że dokonując oceny zachowania siedmiodniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, wskazać należy na treść art. 73 p.p.s.a., który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). 3.2. W rozpoznawanej sprawie po pierwszej próbie doręczenia pismo zostało złożone w placówce pocztowej w dniu 26 kwietnia 2012 r. Od tej też daty rozpoczynał się bieg czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. Ostatni dzień tego terminu przypadał zatem na 10 maja 2012 r. Z tą datą należało przyjąć za skuteczne doręczenie przesyłki z odpisem postanowienia, którym odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy i jednocześnie za początek biegu terminu do wniesienia sprzeciwu. W rezultacie termin do jego wniesienia upływał z dniem 17 maja 2012 r. (czwartek). W świetle regulacji zawartej w art. 73 p.p.s.a. bez znaczenia pozostaje fakt, że Skarżący złożył sprzeciw w siódmym dniu liczonym od daty odbioru przesyłki w placówce pocztowej. Późniejszy odbiór pisma nie obala bowiem wynikającego z tego przepisu domniemania doręczenia i nie zmienia zakresu skutków prawnych tego typu doręczenia (zob. postanowienie NSA z 9 czerwca 2010 r., I FZ 188/10, publ. "Wspólnota" 2010/27/42). Skarżący jest natomiast uprawniony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności na mocy art. 87 § 1 p.p.s.a. 4. Stanowisko Skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: 4.1. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na ww. postanowienie WSA we Wrocławiu, Skarżący: (1) zaskarżył w całości powyższe postanowienie, (2) zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 73 § 1 w zw. z art. 73 § 3 p.p.s.a. (3) wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA we Wrocławiu. 4.2. Uzasadniając zażalenie, Skarżący stwierdził, że na zawiadomieniu o awizowaniu przesyłki zawierającej postanowienie Referendarza sądowego WSA we Wrocławiu widniała informacja o możliwości jej odbioru do dnia 19 maja 2012 r., podczas gdy termin jej doręczenia, stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a. upływał w dniu 17 maja 2012 r. Skarżący będąc w dobrej wierze co do prawidłowego oznaczenia przez urząd pocztowy terminu odbioru przesyłki odebrał ją w dniu 19 maja, a więc dwa dni po terminie. W tym stanie rzeczy należy uznać, że Skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia sprzeciwu, działając w terminie zakreślonym w powtórnym zawiadomieniu o awizacji. Stosownie do art. 73 § 3 p.p.s.a. w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Z literalnej wykładni przytoczonego przepisu wynika, że niemożność doręczenia pisma stronie w terminie wymienionym w § 1 art. 73 ww. ustawy, a więc 14 dni od dnia podjęcia próby doręczenia, winna pociągnąć za sobą - zgodnie z art. 73 § 3 p.p.s.a. - powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia. W ocenie Skarżącego Sąd pierwszej instancji pominął całkowicie ten przepis. Urząd pocztowy prawidłowo pozostawił przesyłkę umożliwiając jej odbiór przedstawicielowi Skarżącemu w dniu 19 maja 2012 r. Doręczenia dokonano zatem w ustawowym terminie, co winno skutkować przyjęciem sprzeciwu do rozpatrzenia. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Podnoszone w uzasadnieniu zażalenia okoliczności odbioru ww. przesyłki zawierającej odpis postanowienia Referendarza sądowego WSA we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2012 r., I SA/Wr 1629/11, są niezgodne z materiałem dowodowym zebranym w aktach sprawy, stąd twierdzenia Skarżącego należy ocenić jako niewiarygodne. W zakresie oceny prawnej należy natomiast stwierdzić, że prawidłowo WSA we Wrocławiu zinterpretował i zastosował w sprawie art. 73 § 3 p.p.s.a. 5.2. W zażalenie Skarżący twierdzi, że odebrał ww. przesyłkę w dniu 19 maja 2012 r., podczas gdy ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że: (1) pierwsze awizo pozostawiono w skrzynce pocztowej Skarżącego w dniu 26 kwietnia 2012 r., (2) Skarżący osobiście odebrał przesyłkę pocztową w dniu 12 maja 2012 r. (co uwierzytelnia własnoręczny podpis Skarżącego oraz pieczątka pocztowa z datą), (3) zwrotne potwierdzenie odbioru wpłynęło do WSA we Wrocławiu w dniu 16 maja 2012 r. (por. k. 45 akt WSA we Wrocławiu). Stąd, zestawiając powyższe informacje zobrazowane przez akta sądowe sprawy z twierdzeniami Skarżącego w uzasadnieniu zażalenia, należy stwierdzić, że okoliczności, na które powołuje się Skarżący są całkowicie niewiarygodne (w tym okoliczność rzekomej informacji na awizo pocztowym informacji, że termin odbioru przesyłki mija 19 maja 2012 r.). 5.3. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 73 § 3 p.p.s.a., należy stwierdzić, że dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął ustawowo przewidziany termin odbioru pisma sądowego prawidłowo złożonego w pocztowej placówce oddawczej, a nie dzień późniejszego faktycznego wydania go w tej placówce adresatowi, z naruszeniem przepisu § 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277; por. podobne stanowisko Sądu Najwyższego na gruncie analogicznego unormowania w nieobowiązującym już rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym - Dz. U. Nr 62, poz. 697 – postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2000 r., IV CKN 1026/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 16, oraz powoływane tam orzecznictwo). Powyższy przepis rozporządzenia MS znajduje zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 65 § 2 p.p.s.a., w myśl którego do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej (por. także postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., I FSK 2088/11, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie prawidłowo WSA we Wrocławiu ocenił, że po pierwszej próbie doręczenia pismo zostało złożone w placówce pocztowej w dniu 26 kwietnia 2012 r., a zatem od tej daty rozpoczął się bieg czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. Ostatni dzień tego terminu przypadał zatem na 10 maja 2012 r. W rezultacie termin do wniesienia sprzeciwu upłynął z dniem 17 maja 2012 r. (czwartek). W świetle regulacji zawartej w art. 73 p.p.s.a. bez znaczenia pozostaje fakt, że Skarżący złożył sprzeciw w siódmym dniu liczonym od daty odbioru przesyłki w placówce pocztowej, bowiem późniejszy odbiór pisma nie obala wynikającego z ww. przepisu p.p.s.a. domniemania doręczenia i nie zmienia zakresu skutków prawnych tego typu doręczenia (zob. postanowienie NSA z 9 czerwca 2010 r., I FZ 188/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W konsekwencji na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. prawidłowo WSA we Wrocławiu odrzucił sprzeciw Skarżącego jako wniesiony po terminie. 5.4. Uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne i ich ocenę prawną, należy stwierdzić, że zażalenie Skarżącego jest bezzasadne, a w rozpoznawanej sprawie prawidłowo WSA we Wrocławiu zinterpretował i zastosował art. 73 § 3 oraz art. 259 § 2 p.p.s.a. Zażalenie podlega zatem oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak orzeczono w sentencji.