II GSK 1051/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 578/12 w sprawie ze skargi P. P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę P. P. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 stycznia 2012 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stąd Sąd I instancji wywiódł, że aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, że wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już właściwie jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Sąd I instancji podkreślił, że wykładnia językowa zarówno art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, jak i art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednoznacznie wskazuje, iż skarga służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie zaskarżeniu do Sądu podlegało pismo z dnia 5 listopada 2011 r. o numerze [...], wydane przez Biuro Wsparcia Inwestycyjnego ARiMR, stanowiące akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżący natomiast wskazał, że przedmiotem jego skargi jest pismo ARiMR z dnia 9 stycznia 2011 r. nr [...] (błędnie oznaczone w skardze jako pismo z dnia 5 stycznia 2012 r.), stanowiące w istocie jedynie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na taką odpowiedź zaś skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł P. P. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniu zarzucił naruszenie: I. art. 3 § 1 i art. 57 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., poprzez jego nieuprawnione zastosowanie wskutek błędnego przyjęcia za przedmiot skargi wyłącznie pisma organu z dnia 9 stycznia 2012 r., co skutkowało odrzuceniem skargi, II. art. 3 § 1 i art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a mianowicie poprzez niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez sprecyzowanie aktu Prezesa ARiMR, którego skarga dotyczy. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej wskazano, że, wbrew stanowisku WSA, przedmiotem skargi nie było wyłącznie pismo Prezesa ARiMR z dnia 9 stycznia 2012 r., ale przede wszystkim stanowisko ARiMR wyrażone w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW na lata 2007-2013. Uznanie przez WSA, że przedmiotem skargi jest – wbrew intencji skarżącego – jedynie pismo z dnia 9 stycznia 2012 r. wynika z naruszenia przepisów postępowania wskutek dokonania niewłaściwej interpretacji skargi z dnia 1 lutego 2012 r. (naruszenie art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie) oraz zaniechania wezwania skarżącego do uzupełnienia ewentualnych braków formalnych (naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do niezasadnego w ocenie skarżącego odrzucenia jego skargi przez Sąd I instancji, ze względu na zarówno niepełne, w jego przekonaniu, odczytanie treści skargi, jak i zbyt rygorystyczne podejście do oznaczenia przedmiotu zaskarżenia. P. P. podkreśla, że w istocie zaskarżone w sprawie zostało stanowisko organu odmawiające mu przyznania pomocy ze środków unijnych, które zostało wyrażone w skierowanej do niego informacji organu i podtrzymane następnie w zaskarżonej do Sądu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentów skargi kasacyjnej z następujących przyczyn. Przede wszystkim zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Z powyższej regulacji należy zatem wywnioskować, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego w opisanym trybie podlega akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie zaś odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Objęcie skargą ostatnio wskazanego aktu powoduje odrzucenie tego pisma procesowego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Dalej, istotne dla sprawy jest, że zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a., obowiązkiem wnoszącego skargę jest oznaczyć zaskarżony akt m.in. poprzez wskazanie zaskarżonego aktu lub czynności, co oznacza podanie daty oraz numeru identyfikacyjnego. P. P. wyraźnie w skardze określił, że skarga "Dot.: Pisma z dnia 5.01.2012 r.- rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, znak [...]". Jest to numer pisma z dnia 9 stycznia 2012 r. W skardze kasacyjnej nie zaprzeczono, że o takim numerze pismo nosi datę 9 stycznia 2012 r., a nie 5 stycznia 2012 r. Następnie również w skardze kasacyjnej P. P. przyznał, że pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 stycznia 2012 r. nr [...] stanowiło odpowiedź organu na jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z informacją z dnia [...] listopada 2011 r. Nie można wobec tego uznać, że oznaczenie zaskarżonego aktu było nieprecyzyjne. Nie można również, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, przyjąć, że w ten sposób oznaczając zaskarżony akt P. P. zaskarżył wprost pismo z [...] listopada 2011 r., gdyż wyraźne oznaczenie odnosi się do pisma z dnia 9 stycznia 2012 r., nie natomiast do pisma z dnia [...] listopada 2011 r. Należy też stwierdzić, że brak było podstaw do stosowania trybu art. 49 p.p.s.a., gdyż skarga jednoznacznie określała zaskarżony akt. Skarżący w tym piśmie procesowym wyraźnie precyzuje, że wnosi skargę na pismo z dnia 9 stycznia 2012 r., znak [...], w którym utrzymano w mocy stanowisko ARiMR wyrażone w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. o odmowie przyznania skarżącemu pomocy. To ostatnio wskazane pismo od zaskarżonego różni się także znakiem: [...]. Ponadto skarżący zaznacza, że zaskarża to rozstrzygnięcie w części odnoszącej się do odmowy przyznania dofinansowania w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW na lata 2007-2013. Dodać należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do zmiany przedmiotu zaskarżenia określonego przez stronę. Wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, którego działania skarga dotyczy – wobec wiążącej sąd zasady skargowości – jest dla sądu wiążąca (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1523/10, zbiór Lex nr 741558). Wobec powyższego należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę, jak niedopuszczalną z innych przyczyn mając na uwadze art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W konkluzji stwierdzić należy również, że chybiony jest zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., w szczególności gdy w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiono na czym polega naruszenie tego przepisu przez Sąd I instancji. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.