I OSK 1523/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.U. i W.U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 283/10 o odrzuceniu skargi i przyznaniu wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi J.U. i W.U. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne wezwania do usunięcia naruszenia prawa postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J.U. i W.U. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...] września 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 6 sierpnia 2009 r. J. i W.U. wystąpili do Rady Miasta w Łodzi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez usunięcie w uchwale Zarządu Miasta Łodzi z dnia [...] września 1998 r., Nr [...] w załączniku nr 1 pozycji A, czyli budynków. Uchwałą z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Rada Miejska w Łodzi, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 15 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uznała wezwanie J. i W.U. za bezzasadne. W uzasadnieniu podniesiono, że przede wszystkim skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego podjęciem powyższej uchwały. W dniu 5 października 2009 r. skarżący wnieśli – bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – skargę, jak wskazali, "na Radę Miasta Łodzi, z powodu nieusunięcia w uchwale Zarządu Miasta Łodzi z dnia [...] września 1998 r. nr [...] w załączniku nr 1 pozycji A, czyli budynków". Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2010 r. skarżący wezwani zostali do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia poprzez określenie, w jaki sposób zaskarżona uchwała Zarządu Miasta Łodzi z dnia 24 września 1998 r. narusza ich interes prawny. W piśmie z dnia 29 stycznia 2010 r. skarżący wskazując na przepisy art. 1, art. 16 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji RP uzasadnili swój interes prawny podnosząc, iż politykę mieszkaniową w Łodzi może prowadzić jedynie Rada Miejska w Łodzi w formie regulacji publiczno-prawnych za pośrednictwem organu wykonawczego, jakim jest Prezydent Miasta. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., odrzucił skargę z uwagi na fakt, że skarżący wnieśli skargę na organ niewłaściwy w sprawie. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 729/10, uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że z treści skargi wniesionej do Sądu nie wynika jednoznacznie która prawna forma działania administracji publicznej została zaskarżona. Wątpliwości tych nie rozstrzyga również zaskarżone orzeczenie, zatem w takiej sytuacji, przed ponownym rozpoznaniem sprawy, Sąd I instancji powinien wezwać skarżących do sprecyzowania przedmiotu skargi przez wskazanie, czy jej przedmiotem jest uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...] września 2009 r. Nr [...], czy uchwała Zarządu Miasta Łodzi z dnia [...] września 1998 r. Nr [...], czy może bezczynność Rady Miejskiej w Łodzi – a w tym przypadku jednocześnie wezwać do wskazania na czym bezczynność ta polegała. Zarządzeniem z dnia 31 maja 2010 r. wezwano skarżących do sprecyzowania co jest przedmiotem wniesionej w dniu 5 października 2009 r. skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 18 czerwca 2010 r., wskazano, że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...] września 2009 r. nr [...]. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, działania którego skarga dotyczy – wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości – jest dla Sądu wiążące i wobec takiego określenia przedmiotu skargi wniesionej w dniu 5 października 2009 r., jakie nastąpiło pismem z dnia 18 czerwca 2010 r., Sąd uznał, że skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje i odrzucił ją postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r., wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a. jako niedopuszczalną. Ze skargą kasacyjną od powyższego postanowienia wystąpili J. i W.U., reprezentowani przez pełnomocnika z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podkreślił, że uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...] września 2009 r. nr [...] była w istocie odpowiedzią na wezwanie organu przez skarżących do usunięcia naruszenia prawa, dlatego też bezzasadnym byłoby ponowne wzywanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Jak zauważył to Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosownie do art. 57 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. wskazanie zaskarżonego aktu oraz organu, działania – lub bezczynności – którego skarga dotyczy, jest wymogiem formalnym skargi, uniemożliwiającym nadanie jej właściwego biegu, zaś Sąd administracyjny nie jest uprawniony do zmiany przedmiotu zaskarżenia określonego przez stronę. Wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, działania którego skarga dotyczy – wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości – jest dla Sądu wiążące. Dlatego też za trafne uznać trzeba stanowisko Sądu I instancji, który – zobligowany w myśl art. 190 ustawy P.p.s.a. postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r. – wezwał skarżących do sprecyzowania przedmiotu skargi. W piśmie stron, z dnia 18 czerwca 2010 r., wskazano wprost, że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...] września 2009 r. nr [...]. Jednakże uchwała ta stanowiła w istocie jedynie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skierowane doń przez J. i W.U.. Uchwała ta nie może stać się przedmiotem skargi złożonej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarga taka mogłaby zostać wniesiona na uchwałę Zarządu Miasta Łodzi z dnia [...] września 1998 r., Nr [...], jednakże jasne i klarowne wskazanie przedmiotu skargi przez pełnomocnika skarżących wykluczało wątpliwości co do tego przedmiotu i wiązało Sąd I instancji, który zasadnie orzekł o odrzuceniu środka zaskarżenia jako niedopuszczalnego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł co do wniosku pełnomocnika skarżących, ustanowionego z urzędu, o przyznaniu mu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną, należnego mu od Skarbu Państwa, gdyż stosownie do art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 P.p.s.a. właściwy w tym zakresie jest wojewódzki sąd administracyjny, który jest w tym przedmiocie Sądem pierwszej instancji.