II GSK 317/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędziowie NSA Maria Jagielska (spr.) del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1139/10 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. G. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1139/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej GITD) z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Referując stan sprawy, Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] czerwca 2009 r. Inspektorzy Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli samochód marki V/ o nr rej. [...], którego kierowca okazał kontrolującym m.in. wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, udzielonej J. G. (prowadzącej działalność gospodarczą, jako J. G. "G."). Podczas kontroli stwierdzono, że na obu bokach pojazdu oraz na jego przedniej i tylnej szybie umieszczony jest w sposób trwały napis: "Przewóz osób" i "[...]". Sąd zrelacjonował, że kontrolujący wykonali połączenie z numerem [...], a ze sporządzonej przez nich notatki służbowej wynikało, że połączenie odebrała kobieta przyjmująca zamówienia na przewóz osób. Podczas kontroli wykonano również dokumentację fotograficzną, a także sporządzono protokół z przesłuchania świadka - kierowcy, który zeznał, że wykonuje usługi na rzecz skarżącej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., w oparciu o wyniki kontroli, M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. G. karę pieniężną w kwocie 5 000 zł za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy. Organ uznał, że na pojeździe znajdował się adres strony internetowej, będący jednocześnie numerem telefonu przedsiębiorstwa skarżącej, świadczącego usługi przewozu osób służący jako kontakt do zamówienia przewozu. Powyższe skutkowało nałożeniem kary pieniężnej za naruszenie zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 874 z 2007 r. ze zm.; dalej "utd."). Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił m.in., że umieszczona na pojeździe domena internetowa zawiera w sobie numer telefonu skarżącej. W związku z tym, działanie takie słusznie uznane zostało za naruszenie przepisu art. 18 ust. 5 lit. b utd. Wyrokiem z dnia 29 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę J. G.. Sąd I instancji stwierdził, że konsekwencją woli zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit. a – c utd. Zdaniem Sądu I instancji, jedną z najbardziej charakterystycznych cech odróżniających taksówkę od innych pojazdów jest dla przeciętnego pasażera umieszczenie na pojeździe oznaczenia z numerem telefonu przedsiębiorcy. Określenie "telefon przedsiębiorcy" nie oznacza, że musi być to wprost podany numer telefonu. Wystarczy, aby na pojeździe znajdował się ciąg cyfr, które umożliwiają połączenie telefoniczne, pod którym zbierane są zlecenia na rzecz przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy. Zlecenia takie może również zbierać inny przedsiębiorca współpracujący z przedsiębiorcą wykonującym transport drogowy. Sąd I instancji uznał, że skoro pod numerem telefonu zaopatrzonym w ciąg znaków graficznych umieszczonych na obu bokach oraz na przedniej i tylnej szybie skontrolowanego pojazdu ("[...]") można było zamówić usługę przewozu osób, to organ prawidłowo stwierdził naruszenie art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. i nałożył na skarżącą karę w kwocie 5.000 zł, czyniąc to na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. oraz na podstawie lp. 2.9 pkt 2 załącznika do u.t.d. Zdaniem Sądu I instancji, w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 z 2000 r., ze zm.; dalej powoływana jako Kpa.). Organy administracji, rozstrzygając sprawę oparły się bowiem na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, zaś stanowisko organów zostało należycie uzasadnione w zaskarżonych decyzjach. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła J. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 270 z 2012 r.; zwanej dalej p.p.s.a.) strona zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, to jest: 1) art. 18 ust. 5 pkt b) utd. poprzez jego błędną wykładnię polegającą, na przyjęciu, iż "celem ww. przepisu jest, aby pojazdy wykonujące przewóz okazjonalny nie wyróżniały się względem pozostałych oraz, aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem byłoby zawarcie umowy przewozu", co w żaden sposób nie znajduje uzasadnienia w treści ww. przepisu, ani w treści ww. ustawy, 2) art. 18 ust. 5 pkt b) u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż dla ustalenia, czy skarżąca dopuściła się deliktu administracyjnego wystarczy, aby na pojeździe, którym wykonywany jest przewóz okazjonalny na licencji skarżącej, znajdował się ciąg cyfr, które umożliwiają połączenie telefoniczne, pod którym zbierane są zlecenia na rzecz dowolnego przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy. Na podstawie art. 174 § 2 p.p.s.a. strona zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 7 Kpa. w zw. z art. 77 § 1 Kpa. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez: - uznanie, że organy obydwu instancji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, - przyjęcie i przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustaleń faktycznych nieznajdujących należytego oparcia w materiale dowodowym i niewystarczających do zastosowania prawidłowo rozumianych unormowań zawartych w art. 18 ust. 5 pkt b) utd., - uznanie za udowodnione i bezsporne, iż umieszczony na pojeździe ciąg znaków zawierał w sobie numer telefonu skarżącej, pod którym można było zamówić usługę przewozu osób, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do stwierdzenia naruszenia przez skarżącą art. 18 ust. 5 pkt b) utd. oraz mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną. W uzasadnieniu wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła, że w toku postępowania nie udowodniono, że numer umieszczony na pojeździe był numerem telefonu skarżącej, bądź numerem, pod którym można było zamówić usługę przewozu osób świadczoną przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Należy przypomnieć, że na podstawie przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu rozważa jedynie nieważność postępowania, która w kontrolowanej sprawie nie zachodzi. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna zarzuca naruszenie zarówno przepisów postępowania, jak też prawa materialnego. W pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty natury procesowej, bowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny dopiero po stwierdzeniu, że stan faktyczny, na którym Sąd I instancji oparł zaskarżony wyrok został prawidłowo ustalony i może stanowić podstawę zastosowania przepisów prawa materialnego. Przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny jest wyrok oddalający skargę na decyzję GITD w przedmiocie nałożenia kary za naruszenie przepisu art. 18 ust. 5 lit. b utd., stosownie do którego zabronione jest przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą umieszczanie na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. Stwierdzenie przez właściwe służby kontrolne naruszenia tego przepisu skutkuje nałożeniem na przedsiębiorcę transportowego na podstawie art. 93 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 utd. kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy. Podkreślić przy tym wypada, że w postępowaniu o nałożenie na określony podmiot kary administracyjnej, szczególnego znaczenia nabiera respektowanie podstawowej zasady procesu administracyjnego jaką jest wyrażona w art. 7 Kpa. zasada prawdy obiektywnej. Przeprowadzone zatem przez właściwy organ postępowanie administracyjne, aby mogło zakończyć się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, musi dowieść w sposób niewątpliwy naruszenia zasad i rygorów określonych ustawą o transporcie drogowym lub innymi obowiązującymi przepisami. W kontrolowanej kasacyjnie sprawie, autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi I instancji wadliwe uznanie za udowodnione i bezsporne okoliczności mającej zasadnicze znaczenie dla wyniku sprawy i błędne zaaprobowanie rozstrzygnięcia wydanego w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko kasatora. Jak pokazuje lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji uznał za dowiedzione, że skarżący naruszył art. 18 ust. 5 lit. b utd. poprzez umieszczenie na boku pojazdu napisu [...] wskazującego na numer telefonu przedsiębiorcy wykonującego usługi transportowe, pod którym to numerem można było zamówić usługę przewozu. Sąd wskazał, że powyższe ustalenie znajdowało oparcie w dokumentacji z kontroli pojazdu tj. w protokole kontroli oraz notatce służbowej inspektora transportu drogowego, który miał rzekomo wykonać połączenie ze wskazanym numerem i stwierdzić, że tą drogą możliwe jest zamówienie przewozu osób. Powyższe stanowisko Sądu nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej. W szczególności brak jest w aktach sprawy notatki służbowej inspektora transportu drogowej, do której to odwołuje się WSA, a na której organ oparł zaskarżone rozstrzygnięcie. Załączona do akt sprawy administracyjnej dokumentacja z kontroli pojazdu nie zawiera również żadnego innego choćby pośredniego dowodu na rzecz ustalenia związku numeru [...] z przedsiębiorstwem skarżącej. Tym sposobem należy uznać, że nakładając na skarżącą karę pieniężną za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. b utd. w oparciu o podstawowy dla wyniku sprawy dowód, którego w istocie ani kontrolujący ani organ nie przeprowadził, bo tak należy traktować dowód niezałączony do akt sprawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego naruszył podnoszone przez kasatora przepisy art. 7 i 77 § 1 Kpa., zaś Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie dostrzegając wadliwości zaskarżonej decyzji i nie stosując tego przepisu. Uwzględnieniu skargi kasacyjnej nie stało na przeszkodzie, że kasator nie podniósł naruszenia art. 133 p.p.s.a. bowiem postawione w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuty znalazły rozwinięcie w uzasadnieniu, w którym odwołano się do braków w materiale dowodowym załączonym do akt sprawy sądowej. Ponieważ brak dowodu, na okoliczność, że numer umieszczony na kontrolowanym pojeździe był numerem przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącą i kontaktowym dla zamówienia usługi przewozu nie pozwala stwierdzić jednoznacznie, że naruszony został przepis art. 18 ust. 5 lit. b utd. Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę wyjaśni tę podstawową dla wyniku sprawy kwestię i wyda orzeczenie stosowne do wyniku tych ustaleń. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.).