I SA/Wa 2449/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Agnieszka Miernik Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania odpisów dokumentów z akt sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącego S. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r., nr[...]. W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury podał, że S. M. pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. zwrócił się o pilne przesłanie "kserokopii akt sprawy utworzonych przez Komisję". Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] odmówił S. M. wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, z uwagi na niewskazanie ważnego interesu w uzyskaniu tych dokumentów. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył S. M. podnosząc, iż ma prawo wiedzieć co zostało zapisane w protokole z posiedzenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz jak Komisja opisała stan sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę Minister Infrastruktury stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że S. M. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał na to, że ma prawo wiedzieć co zostało zapisane w protokole z posiedzenia Komisji oraz jak został opisany stan sprawy i czy jest on zgodny z jego obszernymi wyjaśnieniami pisemnymi i stanem faktycznym i prawnym sprawy na dzień sporządzania wyceny. Odnosząc się do tych twierdzeń organ stwierdził, iż nie odmówił stronie wglądu do akt sprawy. W każdej chwili, po uprzednim telefonicznym uzgodnieniu terminu i godziny strona może w Ministerstwie Infrastruktury zapoznać się z aktami sprawy lub ewentualnie upoważnić inną osobę do zapoznania się w jej imieniu z aktami sprawy i sporządzenia z nich notatek, odpisów, kopii czy zdjęć. O tym uprawnieniu S. M. był wielokrotnie informowany. Jednak z przysługującego mu uprawnienia nie skorzystał. Zdaniem Ministra skoro organ umożliwił stronie zapoznanie się z aktami sprawy, to brak jest podstaw aby wykonywał kopie akt sprawy i wysyłał je stronie postępowania. Tym bardziej, że wykonywanie odpisów z akt sprawy i przesyłanie ich stronie postępowania ustawodawca uzależnił od wykazania przez stronę istnienia ważnego interesu, o którym mowa w art. 74 § 2 kpa. W ocenie Ministra skarżący nie wskazał na istnienie ważnego interesu, a sama chęć posiadania przez stronę postępowania odpisów z akt sprawy w celu zapoznania się z nimi nie może być uznana za ważny interes strony. Skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. M. zarzucając mu naruszenie art. 73 § 2 w zw. z art. 10 § 1, art. 144 kpa, które mogą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżącemu żądane dokumenty są niezbędne do złożenia wyjaśnień do zebranych w sprawie materiałów. Skarżący uważa, że przedstawił swój ważny interes we wnioskach kierowanych do Ministra Infrastruktury, a dysponując uwierzytelnionymi odpisami protokołów mógłby swojego interesu dochodzić przed organami ścigania. Ponadto skarżącemu – osobie w [...] trudno jest dotrzeć z [...] do W., a żadna upoważniona przez niego osoba nie dokona rzetelnego całościowego odpisu dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwarzył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołana podstawą prawną. Rozpoznając skargę niniejszą w ramach wskazanych kryteriów skargę należy uznać za zasadną. Na wstępie należy wskazać, że skarżący wnosił o przesłanie protokołów z posiedzeń Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wraz z wnioskami końcowymi i uzasadnieniem, ponieważ z uwagi na zamieszkiwanie na krańcu Polski ([...]) i [...] nie jest w stanie dotrzeć do W. i złożyć stosownych wyjaśnień. Kwestie zapoznania się z dokumentami sprawy reguluje prze[pis art. 73 § 1 kpa, wedle którego w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej ma obowiązek umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 kpa). Z treści tego przepisu wyraźnie wynika prawo domagania się spełnienia przez właściwy organ administracji obowiązków określonych w art. 73 § 1 i 2 kpa. Żądania strony określone w tym przepisie składają się na prawo strony do wglądu do akt, szerzej – prawo strony do udostępnienia jej akt sprawy. Strona może skorzystać z przewidzianych w art. 73 kpa uprawnień osobiście lub przez pełnomocnika. Akta powinny być udostępniane stronie w siedzibie danego organu prowadzącego postępowanie albo organu działającego w trybie pomocy prawnej (art. 52 kpa) w obecności pracownika organu. Sąd orzekający w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że co do zasady strona z aktami sprawy powinna się zapoznać w siedzibie organu i nie ma on obowiązku przesyłania akt administracyjnych celem zapoznania się przez stronę do miejscowości, w której ona mieszka. Nie oznacza to jednak, iż nie mogą zaistnieć sytuacje wyjątkowe, które poprzez nieumożliwienie stronie zapoznania się z aktami postępowania ograniczają jej czynny udział w postępowaniu. Za sytuację wyjątkową można uznać sytuację, w której ze względu na brak możliwości osobistego zapoznania się z aktami sprawy powodowany obiektywnie istniejącymi przeszkodami strona będzie pozbawiona możliwości obrony swych praw w postępowaniu. W takiej sytuacji organ administracji publicznej może skorzystać z możliwości jakie mu daje art. 52 kpa i umożliwić stronie we właściwym organie administracji rządowej lub organie samorządu terytorialnego przeglądanie akt sprawy. Takie zachowanie organu znacząco nie przedłuży postępowania, a może spowodować, iż bezprzedmiotowe będzie żądanie uwierzytelnionych odpisów, gdyż strona będzie miała możliwość sporządzania samodzielnie notatek i odpisów z akt sprawy, a także potrzebnych kserokopii (por. wyrok NSA z 11 maja 2010 r. I OSK 693/10 , LEX Nr 595477). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Infrastruktury wskazał, iż skarżący nie wykazał istnienia waszego interesu w żądaniu wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. W ocenie organu sama chęć posiadania przez stronę postępowania odpisów z akt sprawy nie może być uznana za ważny interes strony. Przepis art. 73 § 2 kpa wymaga aby strona wykazała się ważnym interesem w uzyskaniu uwierzytelnionego odpisu dokumentu, a nie interesem szczególnie ważnym lub wyjątkowo ważnym. W realiach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący jest stroną postępowania w ramach którego chciał uzyskać kserokopie protokołów z posiedzeń Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz protokołu końcowego z postępowania wyjaśniającego. Z wniosku skarżącego z dnia 18 grudnia 2010 r. nie wynika by żądał on wydania uwierzytelnionych odpisów ww. dokumentów. Żądał bowiem wydania jedynie ich kserokopii. Organ nie korzystając z uprawnień jakie mu daje art. 52 kpa. Zakwalifikował wniosek skarżącego jako wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów i odmówił ich wydania z tego powodu, że chęć ich posiadania przez skarżącego nie stanowi ważnego interesu strony. Tymczasem wnioski z dnia 18 grudnia 2010 r. skarżący uzasadnił faktem zamieszkiwania w znacznej odległości od W. i[...] , co uniemożliwia mu przyjazd do W. Do przedstawionych okoliczności organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w ogóle się nie odniósł, zaś w uzasadnieniu postanowienia z dnia [..] lipca 2011 r. uznał, iż powyższe okoliczności nie stanowią ważnego interesu strony. Sąd takiego stanowiska organu nie podziela. Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt sprawy tak dla prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych (por. wyrok WSA z 23 stycznia 1998 r. I SA/Łd 770/96 – LEX nr 3177). Na uwadze należy mieć bowiem powoływanie się przez skarżącego na odległość między siedzibą organu a jego miejscem zamieszkania i [...]. Zaznaczyć jednakże należy, iż żądanie skarżącego wydania mu uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy pojawiło się dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. We wniosku zaś o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wskazuje na poświadczone lub też nie poświadczone odpisy żądanych dokumentów. Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien ustalić dokładnie treść żądania strony, następnie skorzystać z uprawnień jakie daje organowi art. 52 kpa. Powyższe może spowodować, iż bezprzedmiotowe stanie się żądanie wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, gdyż skarżący będzie miał możliwość sporządzenia bezpośrednio notatek lub odpisów, a także kserokopii. Na marginesie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny nie posiada kompetencji do wstrzymania postępowania administracyjnego w sprawie. Rolą sądu bowiem jest kontrola działalności administracyjnej publicznej w sprawach skarg na decyzje i inne akty wydawane w postępowaniu administracyjnym oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając naruszenie przez organ orzekający art. 10 kpa, art. 73 § 1 i 2 kpa i art. 52 kpa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 200 tej ustawy.