IV SAB/Po 70/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy, oddala skargę WSA/wyr.1-sentencja wyroku Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 roku Burmistrz Miasta i Gminy [...] (dalej - Burmistrz), powołując się na przepis art. 149 § 1 kpa, wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją nr [...]/[...] z dnia [...] czerwca 2007 roku ustalającą warunki zabudowy. W uzasadnieniu organ powołał się na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej - Kolegium, SKO) z dnia [...] lutego 2011 r. o przekazaniu według właściwości wniosku Stowarzyszenia [...] (dalej - Stowarzyszenie) o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 roku Kolegium, po rozpoznaniu zażalenia Stowarzyszenia na bezczynność Burmistrza, uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Burmistrzowi termin na załatwienie sprawy do dnia [...] czerwca 2011 roku. Postanowienie to wpłynęło do Urzędu Miasta i Gminy [...] w dniu [...] czerwca 2011 roku. W dniu [...] czerwca 2011 roku Burmistrz przesłał akta sprawy do Kolegium w celu rozpatrzenia zażalenia inwestora "[...]" S.A. w [...] (dalej - Inwestor) na wymienione powyżej postanowienie Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2011 roku o wznowieniu postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 roku, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 149 § 1 kpa stwierdziło niedopuszczalność wniesienia zażalenia. Wraz z przesłaniem tego postanowienia w dniu [...] sierpnia 2011 roku zwrócono Burmistrzowi również akta sprawy. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza, podnosząc w uzasadnieniu, iż od czasu wydania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 roku upłynęło już ponad sześć miesięcy, a sprawa nie została jak dotąd załatwiona. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2011 r. Burmistrz wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, i zarzuty skargi są nieuzasadnione, ponieważ podjął właściwe czynności w sprawie. W dniu [...] maja 2011 r. inwestor złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2011 r. Potwierdzeniu przez Kolegium niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania i zwrotem oryginału akt sprawy, organ I instancji podjął kroki w celu rozpatrzenia sprawy. W dniu [...] sierpnia 2011 r. K. D., reprezentowana przez r.pr. [...] [...], złożyła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] podnosząc w uzasadnieniu, iż do czasu wydania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011r. upłynęły już ponad trzy miesiące, a sprawa nie została jak dotąd załatwiona. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą IV SAB/Po 57/11, i w dniu [...] grudnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok zobowiązując Burmistrza Miasta i Gminy [...] do załatwienia sprawy wszczętej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r. o wznowieniu postępowania, w terminie jednego miesiąca od dnia prawomocnego wyroku. Jednocześnie stwierdzając, że bezczynność nie była rażąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t., dalej - ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a ppsa, w szczególności zatem na bezczynność w przedmiocie wznowienia postępowania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Warunki formalne wniesienia skarg na bezczynność w niniejszej sprawie zostały spełnione. Zgodnie bowiem z art. 52 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W niniejszej sprawie wniesione zostało przez pełnomocnika Stowarzyszenia zażalenie na "bezczynność Burmistrza", które Kolegium uznało za uzasadnione. Sądowi wiadomym jest z urzędu i wynika to z akt sprawy, że skargę na bezczynność Burmistrz w przedmiocie identycznym, jak przedmiot niniejszej sprawy, czyli w przedmiocie bezczynności w wydaniu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. D.. Skarga ta została uwzględniona i wyrokiem z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 57/11 Sąd ten zobowiązał Burmistrza do załatwienia sprawy wszczętej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. o wznowieniu postępowania, w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. Jednocześnie Sad stwierdził, że bezczynność nie była rażąca. Nadmienić należy, że pełnomocnikiem procesowym skarżącej w tej sprawie był r.pr. [...] [...], który jest również pełnomocnikiem Stowarzyszenia w niniejszej sprawie. Pomimo tego faktu, i wynikającej stąd wiedzy po stronie pełnomocnika, przed wydaniem przez Sąd powyższego rozstrzygnięcia a po zawiśnięciu sprawy w przedmiocie bezczynności Burmistrza wszczętej skargą K. D., r.pr. [...] [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza w tym samym przedmiocie (załatwienia sprawy wszczętej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. o wznowieniu postępowania). Należy wskazać, że skarga K. D. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia [...] sierpnia 2011 r., Sąd ten wydał wyrok [...] grudnia 2011 r. zaś skargę Stowarzyszenia złożono dnia [...] listopada 2011 r. do organu. W opisanych okolicznościach skarga Stowarzyszenia podlega oddaleniu. Należy bowiem stwierdzić, iż w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt II SAB/Po 57/11 Sąd ten rozstrzygnął, na korzyść strony skarżącej, że organ pozostawał w bezczynności. Prawomocne orzeczenie zostało wysłane do pełnomocnika skarżącej dnia [...] stycznia 2012 r., zaś akta administracyjne sprawy pozostały w Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w związku ze skargą w niniejszej sprawie. Poniekąd zatem pełnomocnik musiał się liczyć z tym, że wniesienie przez niego skargi, w imieniu innego podmiotu, ale w tej samej sprawie spowoduje opóźnienie w przekazaniu akt administracyjnych z powrotem do organu, a w konsekwencji opóźni załatwienie sprawy we wznowionym postępowaniu, czego domaga się pełnomocnik, w imieniu obu skarżących (K. D. i Stowarzyszenia). Trudno zresztą przypisywać bezczynność organowi w momencie składania skargi w niniejszej sprawie, a to z tego względu, że – o czym pełnomocnik wiedział – po wniesieniu skargi K. D. w tym samym przedmiocie – akta sprawy zostaną przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co w sposób oczywisty uniemożliwia załatwienie sprawy przez nawet bezczynny dotychczas organ. Bezczynność ta niejako ulega w takiej sytuacji swoistemu "zawieszeniu" do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie jej istnienia przez Sąd administracyjny. Nie jest bowiem do pogodzenia z przepisami postępowania administracyjnego orzekanie przez organ bez posiadania akt administracyjnych (które – jak wskazano – zostają w ślad za skargą przekazane do Sądu). W konsekwencji zatem, Sąd w niniejszej sprawie nie mógł przychylić się do skargi i stwierdzić bezczynności organu, skoro uczynił to już wczesnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 9 grudnia 2011 r. W obecnej sytuacji, Stowarzyszenie, podobnie jak ewentualnie K. D., o czym winien wiedzieć profesjonalny pełnomocnik, mogą skorzystać z dobrodziejstwa art. 154 ppsa. W razie bowiem niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wyjaśniając kwestie rodzaju rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie Sąd zwraca uwagę, że skarga nie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 4, jak również postępowanie nie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Skarga w niniejszej sprawie nie mogła zostać odrzucona, albowiem zgodnie w przywołanym przepisem sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Należy bowiem mieć na względzie art. 32 ppsa, zgodnie z którym w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Oczywistym jest, że organem administracji w obu sprawach (niniejszej oraz o sygn II SAB/Po 57/11) był Burmistrz, któremu zarzucono bezczynność. Jednakże w obu sprawach kto inny był stroną – raz Stowarzyszenie, raz K. D.. Z kolei art. 161 § 1 pkt 3 ppsa nie mógł być podstawą umorzenia postępowania w niniejszej sprawie, ponieważ przedmiot postępowania istniał. Nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, w sytuacji, gdy bezczynność faktycznie generalnie istniała, co potwierdził wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SAB/Po 57/11. Jednakże bezczynność owa została poddana ocenie Sadu, co skutkowało, od momentu wniesienia skargi w sprawie II SAB/Po 57/11 tym, że organ (z powodu braku akt administracyjnych) nie mógł owej ewentualnej bezczynności przerwać, podejmując działania w sprawie. O ile zatem przedmiot sprawy istniał, to zarzuty pełnomocnika nie mogły zostać uwzględnione. Pełnomocnik, jako że sam składał skargi w obu postępowaniach, miał pełną świadomość, że dotyczą one tego samego przedmiotu. Okoliczność, że składał je w imieniu różnych podmiotów będących stronami postępowań sądowoadministracyjnych (art. 32), powoduje że skarga nie mogła być odrzucona, a podlegała oddaleniu. Przedmiot postępowania jakim jest bezczynność organu administracji, w sytuacji wniesienia odrębnych skarg przez dwie różne strony postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 32 ppsa, aczkolwiek istnieje w obu postępowaniach, co uniemożliwia umorzenie jednego z postępowań oraz odrzucenie jednej ze skarg, to jednak jest to jeden przedmiot – jedna bezczynność tego organu. W konsekwencji zostaje on skonsumowany w momencie wydania wyroku w sprawie, której przedmiotem jest owa bezczynność i w której skarga została wniesiona jako pierwsza. Nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym byłaby bowiem sytuacja, w której dwa równe sądy orzekają w tym samym przedmiocie. Bezczynność organu nie posiada bowiem cechy bezczynności w stosunku do konkretnego podmiotu, ale jest bezczynnością w przedmiocie czegoś, cechą zachowania organu prowadzącego postępowania administracyjne. Należy wskazać, że strony postępowania administracyjnego stają się uczestnikami na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi na bezczynność organu. Mają zatem wiedzę (sąd przesyła odpisy skargi) na temat toczącego się postępowania w przedmiocie bezczynności w sprawie ich dotyczącej. W konsekwencji zaś wydania wyroku w przedmiocie bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym, którego są stronami, przysługują im środki do zwalczania sytuacji, w której organ nadal – po wyroku sądowym – pozostaje w bezczynności – art. 154 ppsa. W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji.