II OZ 484/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. i Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 153/12 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. K. i Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie anulowania zameldowania w miejscu pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 153/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek H. K. i Z. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. K. i Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie anulowania zameldowania w miejscu pobytu stałego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 10 kwietnia 2013 r. IV SA/Wr 153/12 (dalej postanowienie z 10 kwietnia 2013 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi H. K. i Z. K. (dalej skarżący) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2011 r.) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie anulowania zameldowania w miejscu pobytu stałego. Postanowienie z 10 kwietnia 2013 r. jest prawomocne od dnia 12 lipca 2013 r. [Odpisy] postanowienia z 10 kwietnia 2013 r. wraz z uzasadnieniem i prawidłowym pouczeniem o przysługujących środkach zaskarżenia, doręczono odrębnymi przesyłkami zarówno H. K. i Z. K. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że obie przesyłki odebrała H. K. dnia 7 maja 2013 r. (k. 198 i 199 akt sądowych). [Odpis] postanowienia z 10 kwietnia 2013 r. doręczono również adwokatowi W. B. dnia 18 kwietnia 2013 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 195 akt sądowych). Pismem z 7 listopada 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka [...], w związku z pismem skarżących, cofnęła decyzję z [...] 2013 r. o wyznaczeniu adwokata W. B. pełnomocnikiem z urzędu skarżących i wyznaczyła nowego pełnomocnika w tej sprawie adwokata dra M. B. Pełnomocnik skarżących adwokat M. B., pismem z 16 grudnia 2013 r., złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z 10 kwietnia 2013 r. Pismem z 5 stycznia 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka [...], w związku z pismem adwokata M. B., cofnęła decyzję z [...] 2013 r. o wyznaczeniu wskazanego adwokata pełnomocnikiem z urzędu skarżących i wyznaczyła nowego pełnomocnika w tej sprawie adwokata D. K. Dnia 7 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżących adwokat D. K. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia z 10 kwietnia 2013 r., nie składając wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 19 lutego 2014 r. IV SA/Wr 153/12 (dalej postanowienie z 19 lutego 2014 r.), na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), odrzucił skargę kasacyjną, bowiem została złożona z uchybieniem ustawowego terminu i nie został jednocześnie złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. [Odpis] postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżących adw. D. K. dnia 24 lutego 2014 r. (k. 398 akt sądowych). Dnia 27 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżących wyznaczony z urzędu wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z 10 kwietnia 2013 r. Do wniosku dołączył skargę kasacyjną od tegoż postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, że składając skargę kasacyjną dnia 7 lutego 2014 r. nie uchybił terminowi do złożenia skargi, bowiem złożył ją w terminie 30 dni od daty ustanowienia go pełnomocnikiem z urzędu. Podał, że dnia 10 stycznia 2014 r. doręczono mu zawiadomienie Okręgowej Rady Adwokackiej [...] o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Następnie 14 stycznia 2014 r. udostępniono mu akta i mógł zapoznać się ze sprawą. Podniósł, że składając skargę kasacyjną dnia 7 lutego 2014 r., tj. przed upływem 30 dni od rzeczywistej możliwości zapoznania się z aktami sprawy, nie uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Odrzucając wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że [odpisy] postanowienia z 10 kwietnia 2013 r. doręczono skarżącym dnia 7 maja 2013 r. (k. 198 i 199 akt sądowych). Trzydziestodniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął dnia 6 czerwca 2013 r. (czwartek). Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła pełnomocnikiem skarżących adwokat D. K. Jak podał pełnomocnik we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu doręczono mu dnia 10 stycznia 2014 r. Następnie 14 stycznia 2014 r. zapoznał się z aktami sprawy. Dnia 7 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżących wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z kwietnia 2013 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z 10 kwietnia 2013 r. złożył 27 lutego 2014 r. (k. 399 akt sądowych). We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik podał, że 10 stycznia 2014 r. doręczono mu zawiadomienie Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie. Zatem skarga kasacyjna złożona dnia 7 lutego 2014 r. została wniesiona w terminie 30 dni od dnia powiadomienia pełnomocnika o jego ustanowieniu w sprawie. Z akt sprawy wynika, że 14 stycznia 2014 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy, zatem zdaniem Sądu I instancji, z tym dniem ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, i od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upłynął 21 stycznia 2014 r. (wtorek). Skoro wniosek o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności został złożony 27 lutego 2014 r., to Sąd I instancji stwierdził, że nastąpiło to już po upływie wyżej zakreślonego terminu. Nawet przyjmując liberalne podejście do ustalenia daty, od której rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, polegające na przyjęciu, że pełnomocnik skarżących uzyskał realną możliwość sporządzenia i złożenia skargi kasacyjnej w dniu faktycznego jej wniesienia, tj. dnia 7 lutego 2014 r., to siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej upłynął 14 lutego 2014 r. (piątek). Zatem, według Sądu I instancji, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony 27 lutego 2014 r., został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 87 § 1 ppsa i jako spóźniony podlega odrzuceniu (k. 419, 421-426 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 10 marca 2014 r. wywiedli H. K. i Z. K., reprezentowani przez pełnomocnika z urzędu – adw. D. K., zarzucając postanowieniu naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: 1. art. 18 § 1 pkt 6 [ppsa] przez jego niezastosowanie mimo, że dnia 10 kwietnia 2013 r. orzekał Sędzia biorący udział w rozpoznawaniu środka odwoławczego, wniesionego na orzeczenie, w którego wydaniu uczestniczył; 2. art. 57 § 1 kpa przez błędne ustalenie pierwszego dnia terminu we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, przez obliczenie go od dnia zdarzenia, czyli doręczenia skarżącym postanowienia z 10 kwietnia 2013 r., tj. 7 maja 2013 r., zamiast od dnia 8 maja 2013 r., co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że 30-dniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął 6 czerwca 2013 r. podczas, gdy za koniec terminu uważa się upływ ostatniego dnia z wyznaczonej liczby dni (tu: 06.06.2013). Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z 10 kwietnia 2013 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych (k. 477-478 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ma na celu uniknięcie niekorzystnych skutków procesowych przez stronę, która z przyczyn przez siebie niezawinionych (np. przedłużającej się z powodu leżącej po stronie sądu procedury ustanowienia adwokata lub radcy prawnego) nie mogła dochować ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o przywrócenie terminu nie może jednak zostać uwzględniony, gdy ustalone okoliczności świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy w jakiejkolwiek postaci, także polegającej na niedbalstwie (postanowienia Sądu Najwyższego z: 29.10.1999 r., I CKN 556/98; 4.3.2005 r., II UZ 72/04). Zrzut naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 ppsa nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Art. 18 § 1 pkt 6 ppsa stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Niniejszy przepis dotyczy jedynie sytuacji, gdy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną w Naczelnym Sądzie Administracyjnym miałby się znaleźć sędzia, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku w instancji niższej, czyli w wojewódzkim sądzie administracyjnym (postanowienie NSA z 18 stycznia 2013 r., I OZ 1/13, Lex nr 1273849). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie istnieje podstawa prawna, by uważać, że Sędzia Tadeusz Kuczyński podlegał wyłączeniu od orzekania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z 10 marca 2014 r. Sąd I instancji rozpoznawał wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej , a nie oceniał słuszność postanowienia z 10 kwietnia 2013 r. Idąc tokiem rozumowania skarżących, każde postępowanie wpadkowe winno być rozpoznawane przez innego sędziego, czego ustawodawca nie wymaga. W związku z powyższym postanowienie z 10 marca 2014 r. nie wypełnia przesłanek zawartych w art. 183 § 2 pkt 4 ppsa. Zarzut naruszenia art. 57 § 1 kpa również okazał się być nieuzasadniony. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że dnia 14 stycznia 2014 pełnomocnik skarżących zapoznał się z aktami, a więc z tym dniem ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i właśnie od 14 stycznia 2014 r. należało liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Natomiast w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących - adw. D. K. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, złożył dnia 27 lutego 2014 r. (k. 399-400 akt sądowych), a więc niewątpliwie z uchybieniem terminu (art. 87 § 1 ppsa). Zarzut dotyczący sposobu liczenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej jawi się jako niezrozumiały, skoro pełnomocnik skarżących także wskazuje dzień 06 czerwca 2013 r. (czwartek) jako ostatni dzień, w którym skutecznie upływał termin do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 388, 423, 478 akt sądowych). Zagadnienie to nie ma istotnego znaczenia w kontrolowanej sprawie, skoro uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest bezsporne, a przedmiotem zaskarżenia jest jedynie postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd I instancji nie stosował w sprawie art. 57 § 1 kpa, którego adresatem są organy administracji publicznej, lecz – prawidłowo – art. 85 i nast. ppsa. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji przyjął, że złożony wniosek o przywrócenie terminu nie podlegał merytorycznej ocenie, tj. nie został on złożony w ustawowym terminie. Stanowisko to jest prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że adwokat D. K. o ustanowieniu w jego osobie pełnomocnika z urzędu dla skarżących dowiedziała się 10 stycznia 2014 r., a z aktami sprawy zapoznała się 14 stycznia 2014 r., który Sąd I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy słusznie przyjął jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa upłynął zatem bezskutecznie 21 stycznia 2014 r. Pełnomocnik skarżących wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożył 27 lutego 2014 r., a więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). W konsekwencji wniosek ten jest spóźniony i na podstawie art. 88 ppsa podlegał odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy, gdyż art. 209 i 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 ppsa. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 461) pełnomocnik winien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.