I OZ 664/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SO/Op 3/12 oddalające wniosek D. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: Katarzyny Radom, Jolanty Sikorskiej, Haliny Betty, Tomasza Świetlikowskiego, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Marty Semiczek, Henryka Ożoga, Zbigniewa Łobody, Magdaleny Jankowskiej - Szostak, Bogumiły Kalinowskiej, Jerzego Strzebinczyka, Alicji Palus, Zygmunta Wiśniewskiego, Jadwigi Danuty Mróz, Wandy Wiatkowskiej - Ilków, Alojzego Wyszkowskiego, Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej, Ryszarda Pęka, Marcina Miemca, Dagmary Dominik - Ogińskiej, Józefa Kremisa, Haliny Kremis, Anny Siedleckiej, Julii Szczygielskiej, Marka Olejnika, Ireneusza Dukiela, Ewy Kamienieckiej, Tadeusza Kuczyńskiego, Andrzeja Wawrzyniaka, Lidii Błystak, Marii Tkacz - Rutkowskiej, Macieja Guzińskiego, Małgorzaty Malinowskiej - Grakowicz, Mieczysława Górkiewicza, Olgi Białek, Anny Moskały, Henryki Łysikowskiej, Ludmiły Jajkiewicz i Barbary Ciołek w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie przekazania podania do właściwego organu postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SO/Op 3/12 oddalił wniosek D. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: Katarzyny Radom, Jolanty Sikorskiej, Haliny Betty, Tomasza Świetlikowskiego, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Marty Semiczek, Henryka Ożoga, Zbigniewa Łobody, Magdaleny Jankowskiej - Szostak, Bogumiły Kalinowskiej, Jerzego Strzebinczyka, Alicji Palus, Zygmunta Wiśniewskiego, Jadwigi Danuty Mróz, Wandy Wiatkowskiej - Ilków, Alojzego Wyszkowskiego, Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej, Ryszarda Pęka, Marcina Miemca, Dagmary Dominik - Ogińskiej, Józefa Kremisa, Haliny Kremis, Anny Siedleckiej, Julii Szczygielskiej, Marka Olejnika, Ireneusza Dukiela, Ewy Kamienieckiej, Tadeusza Kuczyńskiego, Andrzeja Wawrzyniaka, Lidii Błystak, Marii Tkacz - Rutkowskiej, Macieja Guzińskiego, Małgorzaty Malinowskiej - Grakowicz, Mieczysława Górkiewicza, Olgi Białek, Anny Moskały, Henryki Łysikowskiej, Ludmiły Jajkiewicz i Barbary Ciołek od rozpoznania sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie przekazania podania do organu kompetencyjnie właściwego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 23 listopada 2011 r. wniosła o wyłączenie od orzekania wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OW 42/12 Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania wniosku skarżącej wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. WSA w Opolu stwierdził, że podstawy wyłączenia sędziego określają art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przepis art. 18 § 1 P.p.s.a. wymienia sprawy, w których sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy, natomiast stosownie do art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wyłączenia wymienionych w art. 18 P.p.s.a., Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być rzeczywista i obiektywna, a nie jedynie potencjalna. Stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca takowy wniosek winna wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Wymienieni we wniosku sędziowie złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, że nie zachodzi między nimi a stroną postępowania taka okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu sprawy. Ponadto oświadczyli, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia ich z mocy ustawy, o których mowa w art. 18 P.p.s.a. Sąd I instancji podkreślił, że argumentacja skarżącej ma charakter ogólnikowy, a twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu mafii, przyjmowania od niej łapówek, ich niesprawiedliwości oraz stronniczości w działaniu, usuwania z akt sprawy dokumentów i ich modyfikowania, nie mogą stanowić podstawy do uwzględniania wniosku o wyłączenie. Skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności faktyczne, mogące uprawdopodobnić stawiane zarzuty, zaś subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziów, których dotyczy złożony wniosek, nie znajduje oparcia w aktach niniejszej sprawy, a także w myśl art. 19 P.p.s.a nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej żądanie wyłączenia. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła D. W., domagając się jego uchylenia oraz wyłączenia od orzekania w sprawie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Podała, że jest pozbawiana "prawa do dokumentów", do obrony, jej prawa materialne i prawo do własności są naruszane, a działania sędziów są niesprawiedliwe i stronnicze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego ma charakter procesowej gwarancji jego bezstronności w konkretnym postępowaniu, czego warunkiem jest niezależność sędziego zarówno od organów państwa, jak i od stron. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa określonymi w przepisie art. 18 § 1 P.p.s.a., wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku D. W. o wyłączenie sędziów od rozpoznawania jej sprawy. Podkreślenia wymaga fakt, iż zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek ten dotyczy. W rozpoznawanej sprawie sędziowie, których wyłączenia domagała się skarżąca złożyli niezbędne oświadczenia, wskazując, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość do ich bezstronności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje ugruntowany pogląd, że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył wymagane przepisami prawa oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). Ponadto Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71 uznał, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca ani we wniosku o wyłączenie sędziów, ani w zażaleniu na postanowienie WSA w Opolu, nie wskazała żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie wskazanych osób. Nie wykazała ponadto, że istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co bezstronności w danej sprawie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.