I SA/Gd 216/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-04-27
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Danuta Oleś, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy plac manewrowy, stanowiący środek trwały oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako grunty zabudowane i zurbanizowane (symbol "Ba"), może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jako obiekt budowlany związany z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, mimo braku oznaczenia go w ewidencji jako drogi (symbol "dr")?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przeznaczenia gruntów, a podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Brak oznaczenia działki jako drogi (symbol "dr") w ewidencji wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli na działce znajduje się plac manewrowy lub parking, który funkcjonalnie mógłby być związany z ruchem drogowym.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006, twierdząc, że błędnie ujęła w deklaracjach posiadane drogi wewnętrzne oraz plac manewrowy, które powinny podlegać zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że plac manewrowy nie jest drogą ani obiektem budowlanym związanym z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a kluczowe znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów i budynków, gdzie działka została oznaczona jako "tereny przemysłowe" (symbol "Ba"), a nie jako droga (symbol "dr"). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2006 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 5.117(pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. przez "A" spółkę z o.o. z siedzibą w W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 19 czerwca 2009 r., w której organ pierwszej instancji określił spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2004–2005 oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 i 2005 rok i stwierdził nadpłatę za rok 2006 w kwocie 1.735 zł.
Podstawą wydania powyższych rozstrzygnięć był następujący stan faktyczny:
Dnia 13 stycznia 2009 r. do organu podatkowego wpłynął wniosek spółki "A" o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006 wraz z korektą deklaracji DP-1 za te lata. Uzasadniając wniosek spółka wskazała, iż w deklaracjach podatkowych błędnie ujęła posiadane drogi wewnętrzne, które zgodnie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlegały zwolnieniu w okresie od 1.01.2004 r. do 31.12.2006 r.
Uzupełniając powyższy wniosek spółka w piśmie z dnia 22 stycznia 2009 r. stwierdziła, że zwrot podatku dotyczy środka trwałego – plac manewrowy –
o numerze inwentarzowym 243/786, który został przyjęty do ewidencji środków trwałych jako budowla w dniu 31.12.1997 r. Plac manewrowy znajduje się w G.
ul. "Y", działka nr "Z".
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia 19 czerwca 2009 r. Prezydent Miasta G. określił spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie 97.794 zł, za 2005 r. w kwocie 100.408,80 zł, za 2006 r. w kwocie 103.129 zł, a także odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 i 2005 rok oraz stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie 1.735 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektami deklaracji za lata 2004-2006, spółka złożyła w związku
z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. brzmieniem art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych, który zwalnia z opodatkowania pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Z mocy tego przepisu wyłączeniu
z opodatkowania podatkiem od nieruchomości podlegały wszystkie drogi, a więc także drogi wewnętrzne. W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie została zawarta definicja pasa drogowego, drogi czy obiektu budowlanego związanego
z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Nie definiują tych pojęć także ogólne przepisy prawa podatkowego. Organ podatkowy wskazał, iż definicje pasa drogowego oraz drogi zostały określone w ustawie z dnia 21 marca 1985 r.
o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.).
Organ pierwszej instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 18 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) na potrzeby podatku od nieruchomości podstawowe znaczenie mają zapisy dokonane w ewidencji gruntów i budynków, bowiem organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przeznaczenia gruntów.
Zdaniem organu podatkowego, na podstawie przedstawionych przez stronę oraz zebranych przez organ podatkowy dokumentów nie sposób jednoznacznie określić istnienia, położenia i powierzchni dróg wewnętrznych. Z przedstawionego przez podatnika wypisu z rejestru gruntów wynika jednoznacznie, że działka nr "Z" przy ul. "Y" w G., jest oznaczona w ewidencji jako "Ba", co oznacza grunty zabudowane i zurbanizowane - tereny przemysłowe. Z pozostałych dokumentów dostarczonych przez stronę wynika jedynie, że na spornej działce znajduje się "plac manewrowy."
Organ podatkowy po dokonaniu oględzin przedmiotowej nieruchomości stwierdził, że na placu manewrowym wokół budynku nie istnieją żadne oznakowania, które wskazywałyby początek lub koniec drogi wewnętrznej. Nie istnieją też żadne znaki porządkowe, ustalające zakazy, nakazy, ostrzeżenia lub zawierające informacje o istniejących drogach wewnętrznych. Nie ma też żadnych pasów ruchu ani innych znaków poziomych świadczących o istnieniu drogi wewnętrznej.
W opinii organu podatkowego, w okresie od 2004 r. do 2006 r. "plac manewrowy" nie mieścił się w grupie obiektów zwolnionych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Na poparcie powyższego stanowiska Prezydent Miasta G. przywołał treść art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W związku
z powyższym organ pierwszej instancji uznał, że plac manewrowy nie może być uznany za drogę ani obiekt budowlany związany z prowadzeniem, zabezpieczeniem
i obsługą ruchu, a zatem nie korzysta z wyłączenia spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Określając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r., organ podatkowy uznał złożoną przez spółkę korektę deklaracji podatku od nieruchomości dotyczącą inwestycji w obcym środku trwałym nr 220/05/774
o wartości 86.500 zł, od której podatnik odprowadzał podatek od nieruchomości
w roku 2006.
Od powyższej decyzji pełnomocnik spółki "A" wniósł odwołanie wskazując naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy
z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz.U.
z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm. – zwana dalej "u.p.o.l.") w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2006 r. poprzez nieprawidłową interpretację tego przepisu i uznanie, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości posiadanego przez spółkę placu manewrowego decydują zapisy
w ewidencji gruntów i budynków oraz uznanie, że plac manewrowy nie podlegał wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości oraz stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości w wysokości 54.647,74 zł i określenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006 w innej wysokości.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik spółki stwierdził, iż brak odpowiedniego oznaczenia gruntów w ewidencji w latach 2004-2006 nie może decydować o braku podstaw do wyłączenia placu manewrowego
z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podniósł, iż art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. nie wymaga, aby obiekty budowlane oraz grunty musiały być odpowiednio sklasyfikowane w ewidencji. Również z art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 3 u.p.o.l. wynika, że w podatku od nieruchomości o obowiązku podatkowym decyduje stan faktyczny tj. czy na gruncie faktycznie znajduje się plac manewrowy, a nie dane zawarte
w ewidencji. Wobec powyższego zdaniem strony organy podatkowe przy ocenie możliwości skorzystania przez podatnika z przedmiotowego wyłączenia za każdym razem winny dokonywać stosownych oględzin, a nie opierać się jedynie na zapisach w ewidencji. Z powyższego wynika, że dla celów wymiaru podatku od nieruchomości, zapisy w ewidencji mają drugorzędne znaczenie, a determinantą wymiaru podatku od nieruchomości jest wystąpienie zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego.
Zdaniem spółki, odwoływanie się w przypadku art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. do danych z ewidencji jest bezzasadne, ponieważ ewidencja zawiera jedynie dane
o gruntach oraz budynkach, gdy tymczasem wyłączenie wynikające z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. dotyczy przede wszystkim budowli.
Na poparcie swego stanowiska skarżąca spółka powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. II FSK 483/07 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 171/08.
Pełnomocnik spółki "A" podniósł, że argument wskazany przez organ podatkowy dotyczący braku jakichkolwiek oznakowań dróg wewnętrznych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Jednakże nawet przy założeniu, że plac manewrowy jest drogą, stanowisko organu jest niezasadne. To nie znaki drogowe czy inne oznakowania decydują o tym czy dana nieruchomość może być uznana za drogę/plac manewrowy. Pełnomocnik stwierdził, że na gruncie ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych obiektem budowlanym jest budynek (lub jego część) oraz budowla (lub jej część). Plac manewrowy stanowi urządzenie budowlane, jako że zapewnia możliwość użytkowania obiektów, w tym wypadku magazynów należących do spółki zgodnie z ich przeznaczeniem.
Pełnomocnik strony zaznaczył, że wobec braku legalnej definicji funkcji pełnionych przez obiekty budowlane, o których mowa w przepisach ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych, należy przywołać argumenty wynikające z wykładni językowej wspomnianych pojęć, zgodnie z ich brzmieniem w świetle ogólnych zasad języka polskiego. Za Słownikiem Języka Polskiego przywołano znaczenie słów "prowadzenie", "zabezpieczenie" i "obsługa", a następnie stwierdzono, że obiektem budowlanym, związanym z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu jest budowla, budynek oraz urządzenie budowlane, odpowiedzialne za poprawne funkcjonowanie ruchu drogowego, w tym umożliwiające bezpieczne poruszanie się po drodze.
Spółka "A" podkreśliła, iż żaden przepis prawa nie wyłącza placów manewrowych z kategorii obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Brak jest także ustawowego katalogu, który wskazywałby, jakie obiekty budowlane kwalifikują się, a jakie nie do obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Oznacza to, że dla dokonania takiej klasyfikacji istotne jest jedynie, by obiekty te spełniały ściśle określoną funkcję.
Strona stanęła na stanowisku, iż przepisy ustawy o drogach publicznych,
w tym art. 39 ust. 1 pkt 5 tej ustawy wskazują, iż plac manewrowy jest obiektem budowlanym związanym z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu a grunt, na którym znajduje się plac manewrowy należy klasyfikować jako pas drogowy.
W ocenie strony w przedmiotowej sprawie nie znaczenia czy na gruncie posiadanym przez spółkę znajduje się budowla drogi. Istotne jest jedynie by plac manewrowy był funkcjonalnie związany z drogą, bez względu na to czy sama budowla drogi jest
w posiadaniu przedsiębiorcy, co potwierdza orzecznictwo.
Decyzją z dnia 8 stycznia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż przepisy dotyczące zwolnień podatkowych nie mogą być przedmiotem wykładni rozszerzającej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji, iż to zapisy w ewidencji gruntów przesądzają o zakwalifikowaniu danych terenów jako pasy drogowe, drogi i obiekty budowlane związane
z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. W tym zakresie SKO wskazało na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt. II FSK 483/07. Organ stwierdził, że podziela także stanowisko sądu wyrażone w tym wyroku, iż "droga na gruncie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych to budowla".
Organ przywołał treść art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. i stwierdził, iż użyte w tym przepisie pojęcia "grunt", "pas drogowy" i "droga" nie są tożsame. W § 68 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wskazano, że grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m.in. na tereny komunikacyjne,
w tym drogi, oznaczone symbolem "dr". W cytowanym przepisie nie ma pojęcia "pas drogowy" i zdaniem organu już tylko z tego powodu brak podstawy prawnej do stosowania art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne do wyłączenia
z opodatkowania przedmiotów określonych w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko spółki, iż działka nr "Z" określana jako "plac manewrowy" zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. jest budowlą. Jednak zdaniem organu nie jest obiektem budowlanym związanym
z prowadzeniem zabezpieczeniem i obsługą ruchu, gdyż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sporna działka położona jest przy budynku biurowym firmy, niezależnie od dróg wewnętrznych i w istocie stanowi parking. Natomiast z definicji zawartej w art. 4 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych wynika, iż obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu powinny znajdować się nie w dowolnym miejscu, a w pasie drogowym.
Organ drugiej instancji stwierdził, że w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), drogi zostały zaliczone do budowli, przy czym jest zasadą, że drogi jako budowle podlegają opodatkowaniu. Z kolei art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego zalicza wprost place postojowe do urządzeń budowlanych. Z tego wynika, że intencją ustawodawcy było opodatkowanie zarówno placów jak i parkingów. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie można dokonywać wykładni definicji "obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu" posługując się wykładnią językową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. pełnomocnik skarżącej "A" wniósł o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.
w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2006 r. poprzez nieprawidłową interpretację tego przepisu i uznanie, że posiadany przez spółkę plac manewrowy co w konsekwencji oznacza, że nie był objęty w latach 2004-2006 wyłączeniem od podatku od nieruchomości.
Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w latach 2004-2006 plac manewrowy nie podlegał wyłączeniu
z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Pełnomocnik "A" w całej rozciągłości poparł zarzuty i wnioski zawarte w odwołaniu, w tym wskazał na brak definicji legalnej funkcji pełnionych przez obiekty budowlane, o których mowa
w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co powoduje konieczność zastosowania wykładni językowej.
W opinii skarżącej spółki plac manewrowy, stanowiący wraz z drogami całość techniczno–użytkową, podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości bowiem ruch odbywa się na drogach, a obiekty budowlane mają za zadanie ruch ten zabezpieczać i obsługiwać. W ocenie spółki, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, do kategorii obiektów budowlanych wyłączonych
w przedmiotowym okresie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, należy zaliczyć także będący w posiadaniu spółki plac manewrowy.
Ponadto spółka zwróciła uwagę, że irrelewantny jest argument organu drugiej instancji odwołujący się do art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Nie jest bowiem istotne to czy plac manewrowy jest obiektem budowlanym, lecz to czy jest to obiekt budowlany związany z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Strona podkreśliła, że wbrew stanowisku organu odwoławczego, plac manewrowy stanowi element pasa drogowego, a w konsekwencji jest wyłączony spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W jej ocenie, ze stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego można wywnioskować, że pas drogowy ogranicza się jedynie do jezdni drogi, gdy tymczasem wszystkie obiekty komunikacyjne wchodzą w skład pasa drogowego, co wynika wprost z definicji pasa drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.
Końcowo spółka podkreśliła, że nieuprawnione jest twierdzenie organu drugiej instancji, że plac manewrowy stanowi de facto parking. Główną funkcją placu manewrowego jest umożliwienie wykonywania odpowiednich manewrów przez pojazdy poruszające się po drodze wewnętrznej. Nawet przy założeniu, że plac manewrowy pełni rolę postojową, a więc jest niejako parkingiem, to nadal jest obiektem związanym z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, gdyż postój pojazdu jest jedną z form obsługi pojazdów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia 8 stycznia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej
w dalszej części "P.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym Sąd ma prawo
i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż narusza ona prawo
w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przy czym uchylając decyzję Sąd nie uznał za zasadne zarzutów skargi.
W pierwszej kolejności Sąd dostrzegł naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwana dalej "Ordynacja podatkowa") postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Z zasady dwuinstancyjności wynika, że po złożeniu środka odwoławczego sprawa podatkowa będzie w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Tworzy to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy naruszył wskazaną zasadę dwuinstancyjności, gdyż utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, oparł się w swoim rozstrzygnięciu na ustaleniach faktycznych tego organu, a jednocześnie dokonał zupełnie odmiennej wykładni przepisów prawa. Organ drugiej instancji inaczej niż Prezydent Miasta G. uznał, iż dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. nie mają znaczenia zapisy w ewidencji gruntów i budynków.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja narusza również art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w związku z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Zgodnie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2006 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Z przepisu tego wynika, iż we wskazanym okresie wyłączeniu z opodatkowania podlegały również drogi wewnętrzne, a także obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Między stornami nie jest sporne, iż drogi wewnętrzne w latach 2004-2006 nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Kontrowersja pomiędzy stroną
i organami podatkowymi, dotyczy istnienia na gruntach należących do skarżącej spółki drogi wewnętrznej oraz tego czy decydujące są w tym zakresie zapisy
w ewidencji gruntów i budynków. Nadto w sprawie sporne jest czy na należącej do spółki działce znajduje się plac manewrowy czy parking oraz to czy taki obiekt jest obiektem budowlanym związanym z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.
Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych powyżej kwestii Sąd stwierdza, iż prawidłowe stanowisko w tym zakresie zajął Prezydent Miasta G. w decyzji z dnia 19 czerwca 2009 r.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1066/08, iż "jeżeli dany grunt stanowi pas drogowy zabudowany drogą w ujęciu ustawy o drogach publicznych (co uzasadnia wyłączenie spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 p.o.l.), to powinien być sklasyfikowany w stosownej ewidencji jako droga (dr). Dotyczy to także dróg wewnętrznych". Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 652/08 publ. LexPolonica nr 2089300 i z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt II FSK 854/08 - dostępny w Internecie. Tym samym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu przeciwnego wyrażonego np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 784/08, publ. LexPolonica nr 2099020 czy też w powołanych przez stronę skarżącą wyrokach: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r., sygn. II FSK 483/07
i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 171/08.
Z powyższego wynika, że organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia przy wymiarze podatku od nieruchomości innej jego podstawy, niż dane wykazane
w ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie
w ugruntowanej linii orzeczniczej (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 29 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 842/05 oraz powołane w nim orzecznictwo).
Konsekwencją przyjęcia stanowiska, iż przy wymiarze podatku od nieruchomości podstawowe znaczenie mają zapisy dokonane w ewidencji gruntów
i budynków jest uznanie, że organy podatkowe winny były poprzestać na analizie treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że należąca do spółki "A" działka nr "Z" przy ul. "Y" w G., jest oznaczona w ewidencji jako "Ba", co oznacza grunty zabudowane i zurbanizowane - tereny przemysłowe. Skoro z ewidencji nie wynika, aby na spornej działce znajdowały się grunty oznaczone symbolem "dr", to wbrew twierdzeniom spółki nie są na niej zlokalizowane drogi wewnętrzne, podlegające wyłączeniu od opodatkowania.
W ocenie Sądu, organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie podatkowe i ustalił wszystkie istotne dla spawy okoliczności. Między innymi przeprowadził oględziny działki należącej do spółki "A", zapoznał się ze składanymi przez spółkę dokumentami oraz uwzględnił dane dotyczące działki wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
Podkreślić należy, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ podatkowy pierwszej instancji nie tylko kierował się zapisami w ewidencji gruntów i budynków, lecz także dokonał oględzin przedmiotowej działki. Z notatki służbowej z dnia 6 lutego 2009 r. wynika, że działka nie znajduje się w pasie drogowym dróg wewnętrznych i wykorzystywana jest nie jako element niezbędny do dojazdu do nieruchomości (część pasa drogowego), a jako parking na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Do notatki dołączono sporządzony na miejscu plan sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną.
Przechodząc do rozpoznania kolejnej kwestii spornej należy wskazać, iż w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. ustawodawca wymienia trzy kategorie obiektów zwolnionych
z opodatkowania tj. pasy drogowe, drogi oraz obiekty budowlane związane
z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Zgodnie z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych "pasem drogowym" będzie wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, zaś "drogą" - budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi (obiekt mostowy, tunel, przepust i konstrukcja oporowa), urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego zlokalizowana w pasie drogowym.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. budowlą jest obiekt budowlany
w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem malej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zatem na gruncie ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych budowlą jest zarówno budowla w rozumieniu przepisów prawa budowlanego jak również urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego urządzeniem budowlanym są urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w latach 2004-2006 drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi. Natomiast art. 4 pkt. 1 tej ustawy stanowi, iż pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz
z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, natomiast droga to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym (art. 4 pkt.2 ustawy).
We wniosku z dnia 13 stycznia 2009 r. spółka "A" wystąpiła
do Prezydenta Miasta G. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006 wskazując, iż w deklaracjach podatkowych za ten okres błędnie ujęła posiadane drogi wewnętrzne. Następnie jednak w piśmie z dnia 22 stycznia 2009 r. spółka stwierdziła, że zwrot podatku dotyczy środka trwałego czyli placu manewrowego. Również argumentacja przedstawiona przez spółkę
w odwołaniu i w skardze do tutejszego dotyczyła w istocie istnienia na spornej działce placu manewrowego oraz tego czy stanowi on obiekt budowlany związany
z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.
Zdaniem Sądu, co do zasady zarówno parking jak i plac manewrowy mogą stanowić obiekt budowlany związany z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Jednak to od okoliczności faktycznych danej sprawy będzie zależało, czy w istocie będzie można zastosować zwolnienie,
o którym mowa w tym przepisie. Aby tak się stało z odpowiedniej ewidencji gruntów
i budynków musi wynikać, iż istnieje droga (publiczna lub wewnętrzna), z którą funkcjonalnie połączony byłby obiekt budowlany (plac manewrowy, parking lub inny) związany z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu na tej drodze.
Tymczasem w rozpatrywanej sprawie wynika z akt, że należąca do spółki "A" działka nr "Z" przy ul. "Y" w G., jest oznaczona w ewidencji symbolem "Ba" a nie symbolem "dr". Oznacza to, że na spornej działce nie ma drogi, a skoro tak to trudno mówić o istnieniu jakiegokolwiek obiektu budowlanego funkcjonalnie związanego z prowadzeniem, zabezpieczeniem czy obsługą ruchu na drodze. Zatem w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki do zastosowania zwolnienia z opodatkowania w oparciu o art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. i dlatego organ podatkowy zasadnie odmówił spółce "A" stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 i 2005 rok oraz stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie 1.735 zł. Określając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r., organ podatkowy prawidłowo uznał złożoną przez spółkę korektę deklaracji podatku od nieruchomości dotyczącą inwestycji w obcym środku trwałym nr 220/05/774 o wartości 86.500 zł.
Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze
powinno uwzględnić powyższe rozważania Sądu. Przede wszystkim organ odwoławczy winien kierować się stanowiskiem Sądu, że przy wymiarze podatku od nieruchomości za lata 2004-2006 podstawowe znaczenie mają zapisy
w ewidencji gruntów i budynków, w tym również dla zastosowania zwolnienia
z opodatkowania wynikającego z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd – zgodnie z art. 200 i art. 209 P.p.s.a. – zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło