IV SA/Po 127/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-04-26

Skład orzekający: Anna Jarosz, Bożena Popowska, Donata Starosta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy reklama i promocja środka spożywczego zawierającego ekstrakt z liści koki, który nie jest środkiem odurzającym, ale odwołuje się do rośliny wymienionej w załączniku do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, narusza przepisy dotyczące zakazu reklamy środków odurzających oraz przepisy dotyczące wprowadzania konsumenta w błąd co do właściwości produktu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli ekstrakt z liści koki nie jest środkiem odurzającym, a sam napój nie zawiera liści koki, to samo odwołanie się do liści koki w reklamie i promocji produktu, które są wymienione w załączniku do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, może sugerować działanie podobne do środków odurzających, co jest zabronione. Ponadto, przypisywanie środkowi spożywczemu właściwości leczniczych lub zdrowotnych, których nie posiada, narusza przepisy dotyczące wprowadzania konsumenta w błąd. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły naruszenie prawa przez skarżącego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zakazie wprowadzania do obrotu środka spożywczego pod nazwą "[...]" oraz nakazie jego wycofania, a także nakazie usunięcia ulotek i prezentacji produktu z Internetu. Organ I instancji uznał, że napój zawiera liście koki, które są środkiem odurzającym, a jego promocja narusza ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii. Organ II instancji uchylił zakaz wprowadzania do obrotu i nakaz wycofania, ale utrzymał w mocy nakaz usunięcia ulotek i prezentacji z Internetu, uznając, że przypisują one produktowi nieprawdziwe właściwości lecznicze i zdrowotne. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując utrzymanie w mocy nakazu usunięcia ulotek i prezentacji z Internetu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu środka spożywczego oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Sanitarnego w [...], wskazując na art. 73 ust 1 pkt. 1 w związku z art. 3 ust. 3 pkt. 5 i art. 77 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136 poz. 914 z późn. zm., dalej ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia), art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2012 r. poz. 124], dalej ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii) oraz załącznik nr 1 do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii: 1. zakazał T. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...], wprowadzania do obrotu środka spożywczego pod nazwą "[...]" (punkt pierwszy sentencji decyzji), 2. nakazał wycofanie z obrotu przedmiotowego środka spożywczego i przesłanie dokumentu potwierdzającego wycofanie z podaniem ilości i sumy, na jaką towar wycofano (punkt drugi sentencji decyzji), 3. nakazał usunięcie ulotek oraz usunięcie prezentacji produktu z Internetu (punkt trzeci sentencji decyzji). Organ I instancji nakazał natychmiastowe wykonania zakazu określonego w punkcie pierwszym i nakazu określonego w punkcie trzecim, oraz wskazał czternastodniowy termin wykonania nakazu określonego w punkcie drugim sentencji decyzji. Wskazując na art. 77 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając napisano, że przedmiotowy napój został zbadany w Laboratorium Badania Żywności i Przedmiotów Użytku Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu. W nazwie napoju i składzie jest podana informacja, że został on wyprodukowany z liści koki. W treści ulotki napoju oraz w opisie napoju umieszczonym w Internecie podano, we "właściwościach i składzie" oraz w "aktualnościach" informację o obecności w napoju "wyciągu z liści koki". W myśl załącznika nr 1 do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii liście koki są umieszczone w wykazie środków odurzających należących do grupy I-N. Oznacza to, że wprowadzenie do obrotu środków spożywczych zawierających liście koki może nastąpić tylko na warunkach przewidzianych w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia i ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. Warunki te nie zostały spełnione. Nadto, zgodnie z art. 20 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, reklama i promocja substancji psychotropowych lub środków odurzających jest zakazana. Od opisanej decyzji odwołanie złożył T. S., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz o uchylenie nałożonego rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Zakwestionowanej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 6 i art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej kpa) w związku z załącznikiem nr 1 do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodów pozwalających na wyjaśnienie sprawy, co doprowadziło do ustalenia, że napój zawiera liście koki i wydania wadliwej decyzji. Dalej zarzucił rażące naruszenie art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie – nie zostały podjęte działania, które miałyby na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i ustalenie składu przedmiotowego napoju. Zarzucił również rażące naruszenie art. 34-36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, że do przedmiotowego środka spożywczego nie ma zastosowania zasada swobodnego przepływu towarów. Nadto zarzucił naruszenie art. 77 ustawy o bezpieczeństwie żywności poprzez nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy brak jest ku temu jakichkolwiek przesłanek. Uzasadniając napisał, że przed wprowadzeniem przedmiotowego napoju do obrotu zwrócił się do organu I instancji o wyrażenie opinii, czy przedmiotowy napój jest legalny i może zostać wprowadzony do obrotu. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. został poinformowany, że organ I instancji nie widzi przeciwwskazań do wprowadzenia do obrotu przedmiotowego środka spożywczego. Nadto odwołujący się uzyskał informację z Urzędu Statystycznego, że przedmiotowy napój mieści się w grupowaniu "Pozostałe napoje bezalkoholowe PKWiU 11.07.1990". Skoro napój może być sklasyfikowany w urzędowym rejestrze to jest on legalny i jego skład jest zgodny z obowiązującym w Polsce prawem. Produktów nielegalnych nie klasyfikuje się. Odwołujący się nie wie, na jakiej podstawie organ I instancji doszedł do wyciągniętych wniosków, bowiem ani z nazwy ani ze składu nie wynika, że przedmiotowy napój wyprodukowany jest z liści koki. Organ I instancji winien ustalić czy środek spożywczy zawiera liście koki, by móc wydać zakaz wprowadzenia środka spożywczego do obrotu. W tym celu konieczne jest przeprowadzenie szczegółowych badań, nie zaś ograniczenie się do analizy informacji umieszczonej na opakowaniu i badania organoleptycznego. Zdaniem odwołującego się były to zresztą badania nierzetelne. Ekstrakt z liści koki jest substancją naturalną, wyprodukowaną z liści koki, mającą podobne działanie jak kofeina i jest pozbawiony kokainy. W związku z faktem, że nie jest on środkiem odurzającym, nie został on wpisany w załączniku Nr 1 do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Co istotne, ekstrakt z liści koki został dopuszczony do obrotu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej na podstawie orzeczenia Głównego Inspektora Sanitarnego -GIS-BŻ-Ż-4230-951/EP/07, zatem jest to substancja legalna w świetle prawa polskiego. Środki spożywcze zwierające tą substancję nie naruszają zatem zakazu wyrażonego w art. 20 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Przedmiotowy napój jest wyprodukowany we Włoszech, zgodnie z prawodawstwem włoskim, i nadaje się do spożycia przez ludzi, natomiast wszystkie substancje smakowe użyte w napoju zostały wytworzone w Europie, zgodnie z dyrektywą Rady z dnia 22 czerwca 1988 roku w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do środków aromatyzujących przeznaczonych do użytku w środkach spożywczych i materiałów źródłowych służących do ich produkcji (88/388/EWG). Napój ten jest sprzedawany na rynku państw członkowskich Unii Europejskiej. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wstrzymał natychmiastowe wykonanie decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212 poz. 1263, dalej ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej), art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktów 1-2 (zakaz wprowadzania napoju do obrotu oraz nakaz wycofania środka spożywczego z obrotu i przesłania dokumentu potwierdzającego wycofanie) i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, oraz utrzymał w mocy punkt 3 decyzji organu I instancji (nakaz usunięcia ulotek oraz usunięcia prezentacji produktu z Internetu). Organ odwoławczy uzasadniając tą część swojej decyzji w której utrzymał w mocy nakaz usunięcia ulotek oraz usunięcia prezentacji produktu z Internetu, przytoczył treść art. 46 ust. 1-2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Wskazał, że informacje dotyczące napoju a zamieszczone w ulotce lub na stronie internetowej zawierały między innymi stwierdzenie, że jest to napój z liści koki, używany jako środek na leczenie kaca. Nadto zawierały nieprawidłowe oświadczenia żywieniowe i zdrowotne (przypisywanie szczególnych właściwości leczniczych krzewowi kokainowemu - Erythroxylon coca Lam): a. o zawieraniu korzystnych dla zdrowia pierwiastków, (biogenów), witamin, olejków eterycznych, aminokwasów, antyoksydantów (zmniejszających ryzyko wystąpienia chorób układu krwionośnego i nowotworów), a także alkaloidów z grupy xanthine, wpływających korzystnie na procesy myślowe i koncentrację, b. o łagodzeniu skutków stresu oraz napięć psychicznych, c. o opóźnianiu efektów zmęczenia, d. o wydłużaniu pracy mięśni, e. o oczyszczaniu z toksyn (antyseptyczny, detoksykacyjny charakter), f. o wpływaniu korzystnie na układ krążenia, g. o większej wydolności płuc, łagodzeniu objawów choroby wysokościowej, h. o regulowaniu procesów trawiennych, wspomaganiu kontroli masy ciała (uzyskiwanie tzw. fit sylwetki) i. o likwidowaniu negatywnych skutków łaknienia, j. o regulowaniu pracy wątroby i nerek, zapobieganiu chorobie wrzodowej żołądka, k. o pobudzaniu systemu immunologicznego (używaniu jako uzupełnienie ochrony przeciwko przeziębieniom i zwiększenie odporności organizmu) podczas gdy wg oświadczenia producenta w napoju użyty jest "ekstrakt z liści koki pozbawiony kokainy" jako aromat. W ocenie organu odwoławczego w tym kontekście można stwierdzić, że jest to przykład reklamy wprowadzającej w błąd klienta poprzez przypisywanie środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorób lub ich leczenia a także wyolbrzymianie pewnych, nieudokumentowanych cech produktu. Przepisy art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowią, że oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 4 i art. 33 ust. 4, oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy napój jest wprowadzany do obrotu nie jako środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, lecz jako zwykły środek spożywczy co wynika również z dokumentu przedstawionego przez stronę - kwalifikacji Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi (grupa PKWiU 11.07.19,0 Pozostałe napoje bezalkoholowe). Na opisaną decyzję, w części dotyczącej utrzymania w mocy nakazu usunięcia ulotek oraz usunięcia prezentacji produktu z Internetu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył T. S. Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 kpa oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 46 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i art. 20 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych. Organ odwoławczy wydając swoją decyzję nie uwzględnił faktu, że skarżący, w toku postępowania przed organem I instancji, nie miał możliwości wypowiedzenia się oraz przedstawienia własnego stanowiska w sprawie, w tym złożenia dowodów. Brak ustaleń organu w tym brak rozważenia dowodów oraz sposób przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sposób bezsprzeczny rzutują na konieczność uchylenia decyzji w całości przez organ II instancji czego zaniechano. Przytaczając informacje zawarte na etykiecie napoju skarżący ocenił, że zawarty na puszcze napoju opis nie wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Brak wprowadzenia w błąd konsumenta wynika z faktu pominiętego w całości przez organ I instancji, a mianowicie tego, że przedmiotowy napój nie jest napojem z liśćmi koki, ale napojem z liści koki. Nie zawiera bowiem liści koki, ale główny jego aromat decydujący o smaku został z nich wytworzony. Tak samo jak napój jabłkowy jest napojem wytworzonym przynajmniej w części z jabłek (ekstrakt jabłkowy został z nich wytworzony, tak samo sok zagęszczony został wytworzony z jabłek). W składzie napoju wskazano wyraźnie i w języku polskim, że napój zawiera "ekstrakt z liści koki", a nie liście koki co oznacza i potwierdza jednocześnie, że organ drugiej instancji nie zapoznał się z dowodami zgromadzonymi w sprawie. Odnosząc się do informacji zawartych w ulotce i przypisujących szczególne właściwości lecznicze krzewowi kokainowemu, skarżący zacytował informację z encyklopedii internetowej oraz załączył do skargi umieszczone na stronie internetowej kopie artykułów oraz fragmentów publikacji. Podkreślił, że informacja zawarta na ulotce wskazuje na właściwości rośliny a nie napoju który został wyprodukowany z ekstraktu z liści tejże rośliny, co zostało wskazane wprost w treści ulotki. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna w związku z czym podlega oddaleniu. Na wstępie należy podkreślić, że decyzja organu I instancji składa się z trzech punktów. Odwołanie zostało wniesione od całej decyzji. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej punktów 1-2 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, oraz utrzymał w mocy punkt 3 decyzji organu I instancji (nakaz usunięcia ulotek oraz usunięcia prezentacji produktu z Internetu). Z woli skarżącego skarga dotyczy wyłącznie utrzymania w mocy punktu 3 decyzji organu I instancji. Tym samym zostały wyznaczone granice sprawy. W świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi powoduje jedynie wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. W tym zakresie postępowanie to jest oparte na zasadzie kontradyktoryjności. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Zarzuty i wnioski powoływane przez stronę mają więc dla sądu walor niewiążącej informacji o wadliwości rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Granice orzekania wojewódzkiego sądu administracyjnego wyznacza sprawa administracyjna, przy czym pojęcie sprawy występuje tutaj w znaczeniu materialnym a nie procesowym. Skarżący przedmiotem skargi może uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w całości lub tylko w części. Określony w ten sposób w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie granice sprawy rozpoznawanej przez sąd. Nie może więc sąd uczynić przedmiotem swego rozpoznania działania lub bezczynności organu administracji w zakresie, w jakim nie zostało ono zaskarżone, ponieważ w tym zakresie nie dochodzi do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Przekroczenie granic sprawy sądowo-administracyjnej w świetle art.134 § 1 p.p.s.a. jest niedopuszczalne (por. między innymi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I OSK 73/10 i wskazane tam orzecznictwo, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego co do konieczności usunięcia ulotek oraz prezentacji napoju w Internecie – w wersji znajdującej się w aktach sprawy. Zgodnie z przepisami art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada, przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości. W myśl natomiast punktu 2 tegoż ustępu oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości (z zastrzeżeniami które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie), oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006. Przepis ten stosuje się również do reklamy oraz do prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane. Skarżący nie kwestionuje tego, że przedmiotowy napój jest wprowadzany do obrotu jako zwykły środek spożywczy. Nie jest zatem środkiem spożywczym specjalnego przeznaczenia, jak stwierdził to organ odwoławczy. W związku z tym z naruszeniem wskazanych przepisów skarżący umieścił na ulotce reklamowej informacje dotyczące Erythroxylon coca Lam. Odnośnie zastosowania tej rośliny to sąd wskazuje, że ocena oddziaływania liści (napojów, ekstraktów, aromatu) tej rośliny na organizm człowieka wymyka się właściwości sądu administracyjnego. Tym bardziej sąd administracyjny nie jest właściwy do uznania, czy encyklopedia internetowa zawiera trafny i wyczerpujący wpis. Sąd kontroluje działalność organów administracji, które w świetle obowiązującego prawa prawidłowo oceniły, że na zakwestionowanej ulotce oraz na stronie internetowej skarżący przypisał środkowi spożywczemu określone właściwości i działanie. Innymi słowy dla organu administracyjnego oraz dla sądu wystarczającym do uznania, że zostało naruszone prawo, jest sam fakt umieszczenia informacji o liściach koki, natomiast nie ma znaczenia dla oceny trafności decyzji, czy i na ile są to informacje prawdziwe. Rację miał zatem organ odwoławczy utrzymując w mocy, w analizowanej części, decyzję organu I instancji. Zgodnie z przepisami art. 20 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zabronione jest reklamowanie i promocja substancji psychotropowych lub środków odurzających (art. 20 ust. 1). Zabronione również jest reklamowanie i promocja środków spożywczych lub innych produktów przez sugerowanie, że posiadają one działanie takie jak substancje psychotropowe lub środki odurzające lub ich użycie, nawet niezgodne z przeznaczeniem, może powodować skutki takie jak skutki działania substancji psychotropowych lub środków odurzających (art. 20 ust. 3). Z art. 4 pkt 26 tejże ustawy wynika, że środkiem odurzającym jest każda substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego działająca na ośrodkowy układ nerwowy, określona w wykazie środków odurzających stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Załącznik wymienia środki odurzające w porządku alfabetycznym, bez użycia numeracji bieżącej. W tymże załączniku, wśród środków odurzających grupy I-N są wymienione liście koki (opisane jako "koka liście", bez oznaczenia chemicznego), obok kokainy. W świetle wskazanych przepisów argumenty zawarte w skardze nie mogą zmienić faktu, że na ulotce istnieje odwołanie do liści koki ("napój z liści koki"). Powyższe jest właśnie sugerowaniem, o jakim mowa w art. 20 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Rozważania, że przedmiotowy napój nie jest napojem z liśćmi koki (czyli nie zawiera w sobie liści, w całości lub w części) ale jest napojem z liści koki nie mają w związku z tym żadnego znaczenia. Z tego samego powodu za bezzasadny sąd uznaje argument, że w składzie napoju wskazano, że napój zawiera "ekstrakt z liści koki" a nie liście. W opinii sądu przesądzające znaczenie odwołanie się do liści koki - wymienionych w załączniku. Konkurencja, która jest podstawą wolnego rynku dotyczy zarówno producentów (dystrybutorów) jak i konsumentów. W związku z tym jest zrozumiałe, że skarżący zamierza tak oznakować sprzedawany przez siebie produkt, aby wyróżnić go, skupić uwagę potencjalnego klienta. Granice takiego działania wyznacza jednak obowiązujące prawo, w tym ww. przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Organy administracji trafnie wskazały, że skarżący granice te naruszył. Skarżący zarzuca w skardze zignorowanie przez organ I instancji obowiązku umożliwienia stronie, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa). Faktycznie, z zaprezentowanych sądowi akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organ I instancji wykonał ten obowiązek. Organ ten nie utrwalił nawet w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od tej zasady, naruszając przez to również art. 10 § 3 kpa. Zarzut skarżącego jest zatem trafny. Co więcej, identycznych naruszeń dopuścił się organ odwoławczy. Bezspornie, jest to naruszenie przepisów postępowania. Sąd zauważa jednak, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. warunkiem uwzględnienia skargi jest stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Składając odwołanie skarżący skorzystał z możliwości wypowiedzenia się, przedstawienia własnego stanowiska w sprawie, załączył również materiał dowodowy. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa. Marginalnie sąd zauważa, że skarżący odstąpił od opisania w skardze jakie dowody byłby przedstawił organowi I instancji, gdyby otrzymał stosowne zawiadomienie. W tej sytuacji sąd negatywnie ocenia zaniedbanie popełnione przez organy obu instancji, jednak nie sposób uznać tych zaniedbań jako podstawy do uchylenia decyzji organu odwoławczego w zaskarżonej części. Sąd podziela zarzut organu odwoławczego co do szczupłości uzasadnienia decyzji organu I instancji i podkreśla, że zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd ocenia, że decyzja organu odwoławczego w zaskarżonej części odpowiada przepisom prawa materialnego oraz, nie uchybia przepisom postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W tych warunkach, stosownie do art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło