II OSK 2020/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-28
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Jerzy Stelmasiak, Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy definicja kubatury brutto budynku zawarta w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury ma zastosowanie do terminu "kubatura" używanego w przepisach Prawa budowlanego dotyczących istotnego odstąpienia od projektu budowlanego i odmowy pozwolenia na użytkowanie?Ratio decidendi
Definicja kubatury brutto budynku zawarta w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury ma zastosowanie wyłącznie do wykładni pojęć użytych w tym rozporządzeniu, a nie do terminów używanych w ustawie Prawo budowlane. W powszechnym rozumieniu, "kubatura" obiektu budowlanego oznacza łączną pojemność jego pomieszczeń, a nie objętość konstrukcji dachowej nad wjazdami. W związku z tym, wykonanie zadaszenia nad wjazdami do garażu podziemnego, które nie zwiększa kubatury obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego i zostało zaznaczone w projekcie zgodnie z art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego, nie stanowi istotnego odstąpienia od projektu budowlanego uzasadniającego odmowę pozwolenia na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie garażu podziemnego oraz wymierzenia kary pieniężnej z powodu wykonania zadaszenia nad wjazdami do garażu, co zdaniem organów administracji stanowiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i zwiększenie kubatury obiektu. Inwestor twierdził, że odstępstwo było nieistotne, a zadaszenie nie wlicza się do kubatury. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestora.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz decyzje organów obu instancji (Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B.). Zasądził od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. R. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 163/12 w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. z dnia [...] października 2011 r., nr [...], 2. zasądza od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie na rzecz S. R. kwotę 1.300 (jeden tysiąc trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 163/12, oddalił skargę S. R. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z [...] stycznia 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. z [...] października 2011 r. o wymierzeniu skarżącemu kary z tytułu wykonania obiektu budowlanego niezgodnie z projektem architektoniczno-budowlanym. Wyrok ten został wydany w związku z następującymi istotnymi okolicznościami sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta B. postanowieniem z [...] października 2011 r., powołując się na art. 59g ust. 1 w zw. z art. 59f ust. 1 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, wymierzył skarżącemu, którego określił jako Zakład Remontowo-Budowlany S. R., karę w wysokości 11.250 zł z tytułu "niezgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych obiektu budowlanego związanych z powierzchnią zabudowy i kubaturą obiektu". Z uzasadnienia tego postanowienia wynikało, że istotne okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę jego wydania, sprowadzały się do tego, że skarżący budując garaż podziemny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego, przy czym odstępstwo to polegało na tym, że nad pochylniami przeznaczonymi do wjeżdżania i wyjeżdżania samochodami do i z garażu wykonał nieprzewidziane w tym projekcie zadaszenia z płyt z poliwęglanu na stalowej konstrukcji zamocowanej na murkach oporowych wjazdów o wymiarach w rzucie poziomym 14x6,26 m i 15x6,28 m oraz zmiennej wysokości od 0,20 do 2,09 m. Zdaniem organu administracji skarżący w ten sposób zmienił określone w projekcie budowlanym powierzchnię zabudowy oraz kubaturę obiektu budowlanego, co spowodowało, że odstępstwo od projektu budowlanego było istotne. Ponadto z uzasadnienia postanowienia wynikało, że ustaleń tych dokonano w wyniku obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego przeprowadzonej w związku ze złożonym przez inwestora wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.
Ten sam organ administracji decyzją z [...] października 2011 r., powołując się na art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego, odmówił udzielenia skarżącemu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego – garażu podziemnego. Uzasadniając decyzję wskazał na okoliczności uzasadniające, w jego ocenie, wydanie postanowienia z [...] października 2011 r. oraz stwierdził, że zgodnie z art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego w przypadku wymierzenia kary za nieprawidłowości określone w art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego odmawia się udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Skarżący od postanowienia z [...] października 2011 r. wniósł zażalenie, a od decyzji z [...] października 2011 r. odwołanie. W obu podaniach przyznał ustalenia organu, co do zakresu wykonanych robót budowlanych, jednakże twierdził, że odstępstwo od projektu budowlanego było nieistotne. Podniósł w związku z tym, że zastosowano procedurę przewidzianą w art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego. Przedstawił też podstawy zakwalifikowania wykonanych robót budowlanych jako nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego, które jego zdaniem wynikały z Polskich Norm dotyczących obliczania powierzchni zabudowy i kubatury obiektów budowlanych.
Rozpoznając zażalenie na postanowienie z [...] października 2011 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. Zdaniem organu odwoławczego na skutek wykonania przez skarżącego zadaszeń wjazdów do garażu zwiększeniu uległa kubatura obiektu budowlanego w stosunku do kubatury przewidzianej w projekcie budowlanym. Według organu drugiej instancji zamocowanie na murkach oparowych wjazdów stalowej konstrukcji i następnie zamocowanie na niej płyt poliwęglanowych spowodowało powstanie dodatkowych części obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie poziomym 14x6,26 m oraz 15x6,28 m oraz dodatkowej kubatury. Organ odwoławczy odwołał się przy tym do sporządzonej dokumentacji fotograficznej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy stwierdził, że Polska Norma, na którą powołał się skarżący, przestała obowiązywać 31 grudnia 2002 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji, przewidująca dobrowolność w stosowaniu Polskich Norm. Jednocześnie stwierdzono, że wykonanie zadaszenia nad wjazdami do garażu spowodowało zwiększenie kubatury obiektu budowlanego w rozumieniu § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto z uzasadnienia postanowienia wynikało, że organ administracji miał na uwadze, iż inwestor zastosował procedurę przewidzianą w art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego, jednakże uznał, iż nie ma to znaczenia, gdyż w jego ocenie odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego było istotne i w związku z tym konieczna była zmiana pozwolenia na budowę.
Rozpoznając odwołanie od decyzji z [...] października 2011 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzją z [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoją decyzję organ drugiej instancji stwierdził, że właściwy organ administracji wydaje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego, zaś z art. 59f ust. 6 tej ustawy wynika, że w przypadku wymierzenia kary odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie. Następnie organ odwoławczy przedstawił motywy wymierzenia kary z tytułu odstępstwa od projektu architektoniczno-budowlanego, takie jak w postanowieniu z [...] stycznia 2012 r.
W skardze skarżący zarzucił naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz § 3 pkt 24 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Twierdził, że powołane przepisy postępowania naruszono dlatego, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano przepisu uzasadniającego tezę organu administracji, w myśl której obiekt budowlany skarżącego wykonany został niezgodnie z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie kubatury. Z kolei odnośnie do zarzutu naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego twierdził, że z § 3 pkt 24 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika wprost, iż daszki oraz pochylnie, niezależnie od tego czy są zadaszone, nie są wliczane do kubatury brutto budynku.
Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę, przede wszystkim stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku wymierzenia kary na podstawie art. 59f ust. 1 tej ustawy właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa w art. 51 Prawa budowlanego. Następnie Sąd ten wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta B. postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. wymierzył inwestorowi karę w wysokości 11.250 zł na podstawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, w oparciu o ustalenie, że została zwiększona w stosunku do przewidzianej w projekcie budowlanym kubatura obiektu budowlanego poprzez zrealizowanie zadaszenia nad pochylniami stanowiącymi wjazd do garażu podziemnego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w tej sytuacji organ administracji był zobowiązany na mocy art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego odmówić udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie garażu. W ocenie Sądu pierwszej instancji przepis ten ma charakter bezwzględny i związany jest bezpośrednio z wydanym uprzednio postanowieniem nakładającym na inwestora karę pieniężną. Dalej Sąd pierwszej instancji ocenił zgodność z prawem wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej, przy czym, opierając się na definicji kubatury brutto budynku zawartej w § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uznał, iż wykonane przez skarżącego zadaszenie zwiększyło kubaturę obiektu budowlanego.
W skardze kasacyjnej, wnosząc o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucono naruszenie:
- art. 151 w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organ administracji rozważył czy wykonane zadaszenie pochylni podlega wliczeniu do kubatury budynku oraz czy stanowi to istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 1 i 5 Prawa budowlanego, mimo że zaskarżona decyzja nie zawierała uzasadnienia faktycznego i prawnego,
- § 3 pkt 24 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na przyjęciu, iż wykonana przez skarżącego nadbudowa jest zadaszeniem i tym samym zwiększa kubaturę obiektu budowlanego,
- art. 36a ust. 1 i 5 pkt 2 w zw. z art. 59f ust. 1 i 6 Prawa budowlanego, polegające na uznaniu, że wykonane przez skarżącego zadaszenie pochylni było zmianą istotną w stosunku do projektu budowlanego.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W przytoczonych w skardze kasacyjnej podstawach kwestionuje się zasadność wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409). Do podstawy wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nawiązuje się jedynie poprzez szerzej nie uzasadniony zarzut naruszenia art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku wymierzenia kary właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa w art. 51 Prawa budowlanego. Literalne odczytanie art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego może więc prowadzić do wniosku, że Sąd administracyjny kontrolując decyzję wydaną na jego podstawie bada jedynie to czy przed odmową udzielenia pozwolenia na użytkowanie wymierzono karę pieniężną, o której mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Taki jednakże wniosek, w świetle analizy całej regulacji zawartej w Prawie budowlanym, dotyczącej zakończenia inwestycji poprzez uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, nie jest uprawniony.
Zgodnie z art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, którego wzniesienie wymagało pozwolenia na budowę, i który jest zaliczony do jednej z kategorii wymienionych w tym przepisie, inwestor jest zobowiązany uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. W tym celu inwestor jest zobowiązany złożyć wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie (art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego). Na skutek złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie właściwy organ przeprowadza kontrolę obiektu budowlanego (art. 57 ust. 6 Prawa budowlanego), w trakcie której m.in. sprawdza czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym (art. 59a ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego). Jeżeli w trakcie tej kontroli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z projektem budowlanym, to odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i stosuje odpowiednio art. 51 Prawa budowlanego. Podstawą odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest w tym przypadku art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego. Dosłownie stanowi się w nim, że "właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4". W art. 59 ust. 1 stanowi się, że "właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a", zaś ten ostatnio powołany przepis reguluje przeprowadzenie obowiązkowej kontroli, w tym w ustępie drugim określa jej zakres. Zatem art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, w zakresie jakim nawiązuje do "niespełnienia wymagań określonych w ust. 1" musi być odczytany w ten sposób, że właściwy organ administracji odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku negatywnego wyniku obowiązkowej kontroli, a więc np. stwierdzenia, że obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z projektem budowlanym. To że sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem budowlanym jest objęte zakresem obowiązkowej kontroli wynika bowiem z art. 59a ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Taką wykładnię potwierdza też dalsza część art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, z której wynika, że w razie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie stosuje się odpowiednio art. 51 Prawa budowlanego, a więc np. przeprowadza postępowanie naprawcze w związku z ustaleniem, że w sposób istotny odstąpiono od zatwierdzonego projektu budowlanego (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego).
Nie ulega zatem wątpliwości, że w razie stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli niezgodności obiektu budowlanego z projektem budowlanym właściwy organ jest zobowiązany odmówić udzielenia pozwolenia na użytkowanie i przeprowadzić w odpowiednim zakresie postępowanie, o którym mowa w art. 51 Prawa budowlanego. Podstawą odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest w takim przypadku art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego.
Jednocześnie nie ulega też wątpliwości, że w razie stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli niezgodności obiektu budowlanego z projektem budowlanym właściwy organ na podstawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego wymierzy inwestorowi karę pieniężną, co zgodnie z dosłowną treścią art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego też będzie podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie i przeprowadzenia, w odpowiednim zakresie, postępowania, o którym mowa w art. 51 Prawa budowlanego. Wydana na tej podstawie decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie będzie jednak inną decyzją niż decyzja wydana na podstawie art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego. Będzie to jedna i ta sama decyzja, która ma podstawę zarówno w art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego, jak i w art. 59 ust. 5 tej ustawy i to niezależnie od tego, jakie przepisy powołał organ administracji. Tym samym przesłanką jej wydania będzie nie tylko to, że właściwy organ wymierzył karę pieniężną, o której mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, ale też to, że w trakcie obowiązkowej kontroli stwierdzono, iż obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z projektem budowlanym.
Z tego względu należy przyjąć, że Sąd administracyjny, kontrolując na skutek skargi decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie wydaną na podstawie art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego jest zobowiązany zbadać nie tylko to, czy wymierzono karę pieniężną, o której mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, ale także ocenić zasadność takiej decyzji w kontekście przesłanek zawartych w art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, czyli m.in., tak jak w rozpoznawanej sprawie, ocenić czy wydanie takiej decyzji było uzasadnione istotnym odstąpieniem przez inwestora od projektu budowlanego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przytoczone w skardze kasacyjnej podstawy, mimo że sprowadzają się do kwestionowania zasadności wymierzenia kary pieniężnej, są istotne także w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, gdyż w istocie dotyczą też przesłanki wydania takiej decyzji, mianowicie tego czy skarżący w sposób istotny odstąpił od projektu budowlanego.
Oceniając natomiast zasadność przytoczonych podstaw kasacyjnych należy odwołać się do tego, co NSA stwierdził w sprawie dotyczącej postanowienia Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z 9 stycznia 2012 r. (sygnatura akt II OSK 2027/12).
Otóż nie jest trafne stanowisko, według którego definicja kubatury brutto budynku zawarta w § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), ma także zastosowanie do terminu "kubatura" używanego w art. 36a ust. 2 oraz art. 59a ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie zostało wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, w którym upoważniono właściwego ministra do określenia warunków technicznych dla budynków i związanych z nimi urządzeń, uwzględniających wymagania, o których mowa w art. 5 Prawa budowlanego. Właściwy minister nie został więc upoważniony do zdefiniowania pojęć używanych w ustawie Prawo budowlane. Zatem definicje określone w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie mają zastosowanie tylko do wyjaśnienia pojęć użytych w tym rozporządzeniu. Tak też jest sformułowany powołany przepis, który zaczyna się od zdania "ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o (...)". Brak zatem podstaw prawnych, aby termin "kubatura" używany w ustawie Prawo budowlane rozumieć w sposób określony w § 3 pkt 24 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie.
Skoro ustawodawca nie określił w ustawie definicji terminu "kubatura", to słowo to należy rozumieć tak jak w języku powszechnym (ogólnym). Należy więc wskazać, że definicja słownikowa tego słowa to "pojemność zbiornika lub pomieszczenia wyrażona zwykle w metrach sześciennych" (tak w Słowniku Języka Polskiego PWN pod redakcją Prof. Mieczysława Szymczaka, Warszawa 2002). W języku powszechnym słowo kubatura z reguły kojarzy się z bryłą. W budownictwie można więc bez żadnej wątpliwości mówić o kubaturze obiektu budowlanego, posiadającego przegrody budowlane (podłogę, ściany, sufit), które wydzielają go z przestrzeni. W języku powszechnym nie używa się słowa kubatura w odniesieniu do konstrukcji stanowiącej dach zainstalowany na podporach, gdyż brak w tym przypadku bocznych płaszczyzn wydzielających taki obiekt z przestrzeni. Na skutek wykonania takiej konstrukcji nie zwiększa się pojemność obiektu budowlanego rozumiana jako suma pojemności wszystkich jego pomieszczeń. Oczywiście nie stoi to na przeszkodzie, aby obliczyć kubaturę takiego obiektu budowlanego uwzględniając wyobrażalne płaszczyzny utworzone od krawędzi dachu do ziemi lub pomiędzy podporami dachu. Jednakże nie będzie to powszechne rozumienie słowa kubatura, a specjalne, które jest dopuszczalne tylko w przypadku istnienia normy prawnej nakazującej takie rozumienie tego słowa.
Mając powyższe na uwadze art. 59 ust. 5 w zw. z art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego należy wykładać w ten sposób, iż użyte w tych przepisach słowo kubatura oznacza łączną pojemność wszystkich pomieszczeń obiektu budowlanego.
Przy takim rozumieniu powołanych przepisów brak było podstaw prawnych do odmowy udzielenia skarżącemu pozwolenia na użytkowanie. Po pierwsze, będąca odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego (ściślej jego części, jaką jest projekt architektoniczno-budowlany) konstrukcja stanowiąca zadaszenie nad wjazdami do garażu podziemnego nie zwiększyła kubatury obiektu budowlanego, gdyż nie spowodowała zwiększenia objętości jego pomieszczeń; po drugie, wykonanie tej konstrukcji zostało zaznaczone w projekcie budowlanym w sposób, który jest uregulowany w art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego. Zaznaczyć też należy, że prawnie istotną kwestią było jedynie zwiększenie kubatury obiektu budowlanego, a nie także powierzchni zabudowy. Kwestionowane odstępstwo od projektu budowlanego polegało bowiem na wykonaniu zadaszenia nad przewidzianymi w tym projekcie wjazdami do garażu. Ich wykonanie nie zwiększyło zatem przewidzianej w projekcie budowlanym powierzchni zabudowy. Z tych względów zasadne okazały się w istocie jedynie te podstawy kasacyjne, w których zarzuca się naruszenie prawa materialnego.
Mając to na uwadze NSA na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uwzględniając skargę kasacyjną uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 135 tej ustawy, uchylił decyzje organów obu instancji.
Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów obu instancji powoduje, że sprawa administracyjna będzie ponownie rozpoznana, przy czym z uwzględnieniem przyjętej w niniejszym uzasadnieniu oceny prawnej, czyli wykładni polegającej na tym, że organ administracji, wydając decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie w razie stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego odstępstwa od projektu budowlanego i wymierzenia z tego powodu kary pieniężnej, o której mowa w art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego, jest zobowiązany uwzględnić także przesłanki odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie, o których mowa w art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, a nie tylko sam fakt wymierzenia tej kary. Uwzględniając zaś art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego należy mieć na uwadze wykładnię tego przepisu, w kontekście słowa kubatura występującego w art. 59a ust. 2 pkt 2 lit a Prawa budowlanego.
Wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji, którym oddalono skargę i także wobec uwzględnienia skargi, NSA na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania za obie instancje.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło