II SA/Sz 375/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na działanie Rady Miasta w przedmiocie uniemożliwienia rejestracji obrazu i dźwięku z posiedzenia komisji Rady Miasta p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi Stowarzyszenie Użytkowników TV Kablowej złożyło pismem z dnia [...], w trybie art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na działanie Rady Miasta w związku z uniemożliwieniem Stowarzyszeniu rejestracji obrazu i dźwięku z posiedzenia komisji Rady. W skardze wniesiono o stwierdzenie, uprawnienia do rejestrowania obrazu i dźwięku z posiedzeń komisji Rady i wymierzenia Radzie Miasta grzywny. Z uzasadnienia skargi wynika, że w dniu [...] operator Telewizji Kablowej przybył na posiedzenie Komisji Ochrony Środowiska Rady Miasta w celu nagrania obrad. Po rozstawieniu i włączeniu kamery, przewodniczący komisji zakazał rejestracji posiedzenia, w związku z czym operator nie mogąc wykonywać swojej pracy, opuścił salę obrad. W ocenie strony opisane działanie przewodniczącego świadczy o naruszeniu przysługującemu Stowarzyszeniu prawa do rejestrowania obrazu i dźwięku wynikającego z art. 61 ust. 2 Konstytucji i art. 3 ust. 1 i art. 18 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Strona skarżąca powołując się na wyrok o sygn. akt II SA/Łd 377/08 wywiodła, że prawo do informacji publicznej obejmuje dostęp do posiedzeń rady gminy i jej komisji wraz z możliwością ich rejestracji. Wobec tego zakaz nagrania obrad należy uznać w świetle tych przepisów za bezprawny. Nadto Stowarzyszenie wskazało, że złożyło skargę do Komisji Rewizyjnej Rady Miasta na przewodniczącego Komisji Ochrony Środowiska Rady Miasta oraz bezskutecznie wezwało organ gminy do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 3 § 2 powołanej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1)decyzje administracyjne; 2)postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4)inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5)akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6)akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7)akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8)bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W niniejszej sprawie skargę złożono w przedmiocie uniemożliwienia stronie skarżącej przez przewodniczącego komisji Rady Miasta rejestrowania obrazu i dźwięku z posiedzenia komisji. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) prawo do informacji publicznej, obejmuje uprawnienie do dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, zaś stosownie do art. 61 ust 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) również uprawnienie do rejestracji dźwięku lub obrazu z posiedzeń tych organów. Obowiązki kolegialnych organów władzy publicznej w zakresie dostępności do ich posiedzeń przewiduje art. 18 i 19 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W realiach przedmiotowej sprawy działanie polegające na "uniemożliwieniu rejestrowania obrazu i dźwięku z posiedzenia komisji" stanowi czynność porządkowo-organizacyjną o charakterze faktycznym. Rada miasta jako organ kolegialny i stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmuje rozstrzygnięcia w formie uchwał, zaś komisja rady, w skład której wchodzą wyłącznie radni, działa w jej imieniu i również wyraża swoje stanowisko w drodze uchwał. Ustna wypowiedź radnego rady miasta (przewodniczącego komisji rady miasta) nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu. W szczególności nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej i nie jest aktem organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Również nie można uznać ją za inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (tzw. czynność materialno-techniczną). W orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, że do realizacji uprawnienia w postaci dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów dochodzi ex lege, w formie czynności administracyjno-technicznej nie mającej charakteru aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt IV SAB/Gl 47/10, lex nr 780350). Zdaniem Sądu powyższą uwagę należy odnieść też do uprawnienia w zakresie rejestracji obrazu i dźwięku. Ponadto wymaga podkreślenia, że stanowisko przewodniczącego komisji, który niewątpliwie nie jest organem gminy, nie stanowi wyrażenia woli organu. W związku z tym nie można uznać, że skarga została złożona na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-4, 5 i 6 p.p.s.a., jak również na bezczynność, która dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa . Powołany przez skarżącego art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stanowi o objęciu sądową kontrolą działań organów gminy polegających na czynnościach faktycznych i prawnych podejmowanych w sprawach ze sfery administracji publicznej oraz bierność tych organów polegającą na niewykonaniu czynności nakazanych prawem. W orzecznictwie i doktrynie podnosi się, że w zakres czynności, o jakich mowa w tym przepisie, wchodzić będą czynności prawne podejmowane w różnych formach, jak i czynności faktyczne, a w zasadzie czynności materialno-techniczne, skoro mają być one nakazane prawem (por. Andrzej Matan. Komentarz do art.101(a) ustawy o samorządzie gminnym. Lex - stan prawny: 27 września 2010 r. oraz wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2011 r. I OSK 1423/10, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W postanowieniu NSA z dnia 12 marca 1998 r. w sprawie o sygn. akt II SA 1247/97 wskazano, że ustna informacja pracownika urzędu, który nie jest organem administracji, nie jest czynnością materialno-techniczną (orzeczenie dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem wypowiedź przewodniczącego Komisji Ochrony Środowiska Rady Miasta (będącego członkiem organu stanowiącego gminy) zakazująca stronie skarżącej rejestrowania obrazu i dźwięku z posiedzeń tej komisji nie stanowi czynności, o której mowa w art. 101a u.s.g czy w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że należy odróżnić czynność materialno-techniczną, która podejmowana jest w celu załatwienia indywidualnej sprawy, od czynności organizacyjnej (technicznej) członka organu podejmowanej w celu realizacji obowiązków wynikających z ustawy, która nie ma takiego charakteru. Wobec tego należy wskazać, że z uwagi na przedmiot postępowania brak jest odpowiednich kompetencji po stronie sądu administracyjnego do orzekania w przedmiocie ustnego stanowiska członka organu gminy. W tym stanie rzeczy, należało odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz orzec o zwrocie wpisu sądowego od skargi stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 cyt. ustawy.