II SA/Sz 217/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S. K. kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta decyzją z dnia [...] r., Nr [...] na podstawie art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), przeniósł na rzecz S. K. decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r., wydaną na rzecz I. J. obejmującą budowę, na działce nr[...] , budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku garażowo-gospodarczego, zewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i elektroenergetycznej przy ul [..] w [...] , zjazdu na drogę gminną - działkę nr [...] poprzez działkę nr [...] oraz drugiego zjazdu - działka nr [..] obręb [...] w miejscowości [...] . Wojewoda , po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez I. J., decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), uchylił decyzję organu I instancji i odmówił przeniesienia decyzji Starosty M. nr [...] z dnia [...] r. na rzecz S. K.. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek S. K. o przeniesienie decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku garażowo-gospodarczego, zewnętrznej instalacji wodociągowej, sanitarnej elektroenergetycznej przy ul. [...] w [...] na dz. nr [...] wydanego na rzecz I. J.. Do wniosku załączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikające z postanowienia Sądu Rejonowego o przysądzeniu własności, oświadczenie S. K. o przejęciu wszystkich warunków zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r. Nadto w dniu [...] r. S. K., na skutek wezwania organu I instancji, przedłożył brakujące oświadczenie I. J., że wyraża zgodę na przeniesienie wydanego na jego rzecz pozwolenia na budowę na rzecz S. K.. Po uzupełnieniu wniosku Starosta wydał decyzję przenoszącą na rzecz wnioskodawcy ww. decyzję o pozwoleniu na budowę. Dalej Wojewoda podał, że zgoda na przeniesienie pozwolenia na budowę jest typowym oświadczeniem woli i powinno się stosować do niego przepisy Kodeksu cywilnego. I. J. wnosząc odwołanie od decyzji Starosty M. przenoszącą na rzecz S. K. pozwolenie na budowę wycofał swoją zgodę wskazując, że dokumenty które podpisał służyły jedynie rozliczeniu nieruchomości i przekazaniu nowemu właścicielowi, a nie wyrażeniu zgody na przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na nowego inwestora. W takiej sytuacji, zdaniem Wojewody, odwołanie I. J. z dnia [...] r. od decyzji Starosty M. jest wycofaniem złożonego oświadczenia (woli), zatem powoduje, że nie jest możliwe przeniesienie pozwolenia na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję złożył S. K., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda nie wziął pod uwagę przepisów dotyczących skutków materialno-prawnych, jakie wynikają z postanowienia Sądu o przysądzeniu własności (art. 999-1003 k.p.c.), a w szczególności przepisu art. 1000 k.p.c., zdanie pierwsze, zgodnie z którym: "Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążących na nieruchomości. Zdaniem skarżącego decyzja administracyjna wydana pierwotnie na rzecz I. J. niewątpliwie była jego prawem osobistym związanym z nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...] , do której prawo własności zostało następnie przeniesione prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia [...] ., sygn. akt [...] na rzecz S. K., a w związku z tym wygasły wszelkie prawa i skutki ujawnienia tych praw i roszczeń osobistych I. J.. Skarżący zarzucił również, iż nie ma podstaw także z innych względów, aby odmówić przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ oświadczenie I. J. wynikające z treści pisma z dnia [..] r. o cofnięciu zgody na przeniesienie pozwolenia na budowę należy uznać za nieskuteczne. Nadto skarżący dodał, iż I. J. podpisując oświadczenie o wyrażeniu zgody na przeniesienie ww. decyzji na rzecz S. K. wiedział z czym się zgadza. Druk tego oświadczenia jest zrozumiały i czytelny, więc nie ma podstaw do wycofania złożonego oświadczenia, zaś I. J. nie wskazał żadnych dowodów na okoliczność, że zaszły jakiekolwiek przesłanki natury prawnej lub faktycznej uzasadniające uznanie cofnięcia zgody na przeniesienie pozwolenia na budowę. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestnik postępowania I. J. wniósł o oddalenie skargi. W treści pisma wyjaśnił, że dokumenty jakie podpisał S. K. miały służyć jedynie rozliczeniu nieruchomości i przekazaniu nowemu właścicielowi, a nie wyrażeniu zgody na przeniesienie pozwolenia na budowę. Dlatego wszelkie jego zgody i oświadczenia należy traktować jako niebyłe i nieważne. Nadto dodał, że wszelkie dokumenty podpisywał w stanie nietrzeźwym i nie był świadomy swoich czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był przepis art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), według którego organ, który wydał decyzję określoną w art. 28, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2. Spór pomiędzy organem odwoławczym a stroną skarżącą sprowadza się w niniejszej sprawie do interpretacji przywołanego przepisu art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego, w którym to sporze skład orzekający opowiada się za stanowiskiem zajętym przez stronę skarżącą. Rację bowiem ma skarżący zarzucając organowi odwoławczemu błędną wykładnię rzeczonego przepisu, prowadzącą do nieuprawnionego wniosku, że zgoda pierwotnego adresata decyzji o pozwoleniu na budowę na przeniesienie tej decyzji na nabywcę może być swobodnie i bez ograniczeń cofana w każdym czasie. Zgoda taka jest z punktu widzenia jurydycznego jednostronną czynnością prawną, dokonywaną przez złożenie stosownego oświadczenia. Jest to oświadczenie woli w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjmuje się, że oświadczenie woli stanowi ujawniony, uzewnętrzniony zamiar wywołania określonych skutków prawnych. W omawianym przypadku zgoda na przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę jest typowym oświadczeniem woli i stosować się winno do niego przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące wad oświadczenia woli, w szczególności w zakresie dopuszczalności i prawnych form odwołania tak złożonego oświadczenia (por. wyrok NSA z 11 lipca 2007 r., II OSK 1042/06, lex 366751). Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji podał wprawdzie, że zgoda na przeniesienie pozwolenia na budowę jest typowym oświadczeniem woli i powinno się stosować do niego przepisy Kodeksu cywilnego. Jednak dokonując oceny dopuszczalności odwołania złożonego przez I. J. oświadczenia woli, nie wziął pod uwagę treści przepisu art. 61 § 1 K.c., który stanowi, że odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Wobec takiego brzmienia przepisu za błędne uznać należy stanowisko Wojewody, że skuteczne jest odwołanie oświadczenia woli, które nastąpiło po wywołaniu skutków prawnych w postaci decyzji administracyjnej. Nadto, w związku z treścią odwołania I. J. oraz pisma procesowego z dnia [...] r., Sąd wskazuje, że możliwość uchylenia się od skutków wadliwego oświadczenia woli następuje przez złożenie innej osobie stosownego oświadczenia na piśmie. Takie pismo nie musi być jednak kierowane do tej osoby, może nim być również pozew (odwołanie w toku postępowania administracyjnego) wniesiony przeciwko tej osobie i wówczas uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli następuje z chwilą doręczenia pozwu (odwołania), może nim też być oświadczenie złożone do protokołu sądowego w obecności drugiej strony i do tegoż protokołu wpisane. Jeżeli jednak druga strona pozostaje przy stanowisku, że uchylenie się jest bezpodstawne, wówczas możliwe jest rozstrzygnięcie przez sąd, czy było ono uzasadnione. Skuteczność takiego uchylenia się podlega badaniu przed sądami powszechnymi. Przedmiotem oceny sądu jest w tym przypadku zasadność i podstawy uchylenia się od skutków oświadczenia woli. W razie sporu sąd bada, czy spełnione zostały przesłanki błędu prawnie doniosłego i czy uchylenie się od skutków oświadczenia woli nastąpiło w sposób prawem przewidziany. Rozstrzygnięcie sądu ma w tym przypadku charakter deklaratywny, a nie konstytutywny. Problem ustalenia, czy mamy do czynienia z wadliwym oświadczeniem woli, stanowić będzie kwestię prejudycjalną, obligującą do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez odpowiedni sąd powszechny. Zgodnie bowiem z powszechnie przyjętym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, wady oświadczeń woli, w rozumieniu przepisów art. 82 - 88 K.c., nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 30 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2142/00, niepubl.). Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 145 1 pkt 1a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.