IV SA/Po 1174/11
WyrokWSA w Poznaniu2012-04-26
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Bożena Popowska, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie Ekologiczne, które brało udział w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego na prawach strony, powinno być traktowane jako strona w postępowaniu o zmianę tego pozwolenia w trybie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi
Stowarzyszenie Ekologiczne, które brało udział w pierwotnym postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego na prawach strony, powinno zachować ten status również w postępowaniu o zmianę tego pozwolenia w trybie art. 155 k.p.a. Brak uzyskania zgody takiego stowarzyszenia na zmianę decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji wydanej w tym trybie.Stan faktyczny
Stowarzyszenie Ekologiczne Przyjaciół Ziemi N. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie to dotyczyło zmiany decyzji Wojewody Wielkopolskiego o pozwoleniu zintegrowanym dla instalacji Zakładu Utylizacji Odpadów. SKO umorzyło postępowanie, uznając, że Stowarzyszenie nie jest stroną w postępowaniu o zmianę pozwolenia, ponieważ nie jest to istotna zmiana instalacji w rozumieniu przepisów. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów o udziale strony w postępowaniu oraz art. 10 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2011 r. i zasądził od SKO na rzecz Stowarzyszenia kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego Przyjaciół Ziemi N. z siedzibą w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Stowarzyszenia Ekologicznego Przyjaciół Ziemi N. z siedzibą w Ś. kwotę 200 złotych ( dwieście ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2006 r.) Wojewoda W. (dalej Wojewoda), na podstawie art. 181 ust. 1 pkt 1, art. 183 ust. 1, art. 211 ust. 1, 2 i 3, art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62, poz. 627 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) udzielił Zakładowi Rolniczo-Przemysłowemu F. w Ś., [...] K., ul. P. [...] (dalej F.), pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji "Zakład Utylizacji Odpadów Szczególnego i Wysokiego Ryzyka E." w Ś., ul. P. [...], na warunkach określonych w owej decyzji. Odpis powyższej decyzji został doręczony: F.-owi, Zakładowi Utylizacji Odpadów Szczególnego i Wysokiego Ryzyka E. w Ś., Stowarzyszeniu Ekologicznemu Przyjaciół Ziemi N. z siedzibą w Ś. (dalej Odwołujący bądź Skarżący), jako podmiotowi działającemu na prawach strony, Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska w P., Stowarzyszeniu Inicjatyw Społecznych E. w P., Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Wielkopolskiego, Towarzystwu na Rzecz Ziemi w O., Ministrowi Środowiska, Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w P. (k. 39-39v, 36-27v; k. 38, 37, 26-20 akt Wojewody). W toku postępowania przed Wojewodą, Odwołujący złożył pismo z [...] stycznia 2006 r., na które Wojewoda udzielił Odwołującemu odpowiedzi pismem z [...] lutego 2006 r. (k. 16-17, 41, 40 akt Wojewody).
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Odwołującego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2006 r.) Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa uchylił decyzję z 13 czerwca 2006 r. w: 1) pkt III tiret ósme, orzekając w tym zakresie merytorycznie; 2) pkt V.1.1.2.1., orzekając w tym zakresie merytorycznie; 3) pkt VI.1, VI.3 i VI.4 oraz pkt VII i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji; w pozostałej części utrzymując decyzję z [...] czerwca 2006 r. w mocy. Odpis decyzji z [...] kwietnia 2006 r. doręczono każdemu z ww podmiotów, z tym że zamiast Ministrowi Środowiska, doręczono jeden odpis Wojewodzie W. (k. 72-67 akt Wojewody).
Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2007 r[...] (dalej wyrok [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi Skarżącego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa uchylił decyzję z [...] kwietnia 2006 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku i zasądził od Ministra Środowiska na rzecz Skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (k. 73-84 akt Wojewody).
Minister Środowiska, na skutek wyroku IV SA/Wa 1572/06, po ponownym rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Odwołującego, decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2007 r.) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa uchylił decyzję z [...] czerwca 2006 r. w: 1) pkt III tiret ósme, orzekając w tym zakresie merytorycznie; 2) pkt V.1.1.2.1., orzekając w tym zakresie merytorycznie; 3) pkt VI.1, VI.3 i VI.4 oraz pkt VIII i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji; 4) pkt VIII, dodając nowe zdanie; w pozostałej części utrzymując decyzję z [...] czerwca 2006 r. w mocy. Odpis decyzji z [...] czerwca 2007 r. doręczono każdemu z ww podmiotów, z tym że zamiast Ministrowi Środowiska, doręczono jeden odpis Wojewodzie W. (k. 60v-65 akt Wojewody).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2011 r.) Starosta P. (dalej Starosta), na podstawie art. 155 kpa w zw. z art. 214 i art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ([j.t.] Dz.U. 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm., dalej poś) zmienił za zgodą strony decyzję Wojewody z [...] lutego 2006 r., udzielającą pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji Zakładu Utylizacji Odpadów Szczególnego i Wysokiego Ryzyka E. w Ś., zmienioną decyzją Ministra Środowiska z [...] czerwca 2007 r. nr [...] (k. 730-750 akt Starosty). Odpis decyzji z [...] czerwca 2011 r. doręczono: F.-owi, Stowarzyszeniu Ekologicznemu Przyjaciół Ziemi N. z siedzibą w Ś., Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska w P., Stowarzyszeniu Inicjatyw Społecznych E. w P., Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Wielkopolskiego, Towarzystwu na Rzecz Ziemi w O., Ministrowi Środowiska, Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w P. (zwrotne potwierdzenia odbioru na k. 729 akt Starosty).
Odwołaniem z dnia [...] lipca 2011 r., Stowarzyszenie Ekologiczne Przyjaciół Ziemi N. w Ś. zaskarżyło decyzję z [...] czerwca 2011 r. zarzucając naruszenie:
udziału organizacji ekologicznej na prawach strony,
- art. 215 ust. 1 i 2, i "378 ust." [bez wskazania ustępu] poś przez naruszenie właściwości do rozpatrzenia wniosku o zmianę w całości decyzji Wojewody Wielkopolskiego,
- art. 155 kpa,
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia v października 2009 r. nr [...] określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi (k. 756-759 akt Starosty).
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2011 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej SKO albo Kolegium), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 127 § 1 kpa i art. 185 poś umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu Kolegium zwróciło uwagę, że art. 185 poś wprowadza istotne odstępstwa od reguł obowiązujących w ogólnym postępowaniu administracyjnym w zakresie określenia stron postępowania, wynikających z przepisów art. 28 i nast. kpa. Zgodnie z art. 185 ust. 2 poś, w postępowaniu o wydanie pozwolenia nie stosuje się przepisu art. 31 kpa stanowiącego podstawę do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznych. Art. 185 ust. 2a poś przewiduje możliwość udziału organizacji ekologicznych, ale tylko w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego oraz decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji; w tym przypadku stosuje się art. 44 udiś.
Zgodnie z art. 3 pkt 7 poś, przez istotną zmianę instalacji rozumie się taką zmianę sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowę, która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko.
W tej sprawie nie można uznać, że zmiana instalacji powoduje znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. Wręcz przeciwnie, zmiana nośnika energii z tłuszczu zwierzęcego kat. 1 lub paliwa ekologicznego na gaz wysokometanowy [...], polegająca na odstąpieniu od stosowania termicznych procesów przekształcania odpadów, spowodowała zmianę kwalifikacji przedsięwzięcia w ten sposób, że instalacja nie jest już instalacją do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z klasyfikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm., dalej rozporządzenie). Po dokonaniu zmian przedsięwzięcie kwalifikuje się jako potencjalnie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 73 rozporządzenia.
W świetle powyższego Odwołującemu nie przysługuje status strony w przedmiotowym postępowaniu, co skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego (k. 765-766 akt Starosty).
Skargę na decyzję z [...] września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) złożyło Stowarzyszenie Ekologiczne Przyjaciół Ziemi N. z siedzibą w Ś., zarzucając naruszenie art. 185 ust. 1 poś, art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej ustawa o udostępnianiu informacji bądź udiś) i art. 10 kpa.
Zdaniem Skarżącego, SKO naruszyło przepisy prawa o udziale strony w postępowaniu. Zgodnie z przepisami kpa, zmiana decyzji może nastąpić za zgodą stron. Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji z 13 lutego 2006 r. był również Skarżący.
Zdaniem Skarżącego, Starosta rozpatrując wniosek Zakładu Rolniczo - Przemysłowego "F." SA w Ś. o zmianę decyzji Wojewody z [...] lutego 2006 r. winien na wstępie postępowania administracyjnego wystąpić do wszystkich stron postępowania administracyjnego o wyrażenie zgody na zmianę w/w decyzji. Kpa został w tej mierze naruszony zarówno przez Starostę, jak i przez SKO. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazuje, że zgodnie z art. 185 ust. 2a poś, przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego oraz decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji. W tym przypadku stosuje się art. 44 udiś.
SKO pominęło, że Skarżący jest już stroną postępowania i że ten przepis nie ma zastosowania w odniesieniu do Skarżącego, a dotyczy jedynie organizacji ekologicznych i innych stron, które pragną się włączyć do tego postępowania dopiero na tym etapie.
Skarżący będąc stroną w postępowaniu przed Wojewodą zakończonym decyzją z [...] lutego 2006 r. o udzielenie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji Zakładu Utylizacji Odpadów Szczególnego i Wysokiego Ryzyka "E." w Ś., nie musiał być ponownie stroną w sprawie zmiany decyzji ponieważ już ma legitymację prawną w tym postępowaniu przez udział jako strona w pierwotnym postępowaniu administracyjnym. Nie bez znaczenia jest także zarzut naruszenia art. 10 kpa przez SKO, które nie zawiadomiło Skarżącego przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego oraz o możliwości zapoznania się z zebranymi materiałami i dowodami w sprawie.
W związku ze sformułowanymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie decyzji z [...] września 2011 r. z powodu jej wydania z naruszeniem prawa (k. 4-7 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], SKO wniosło o oddalenie skargi, wskazując, że podniesione w niej argumenty nie mogą wpłynąć na zmianę treści decyzji z [...] września 2011 r. (k. 9-10 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja z [...] września 2011 r. umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem Skarżącego wniesionym od decyzji z [...] czerwca 2011 r.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji, które pozostawały niesporne między stronami, przyjmując je za własne i czyniąc podstawą poniższych rozważań.
Strony różniły się jedynie co do wykładni prawa. W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego zostało zainicjowane podaniem Zakładu Rolniczo-Przemysłowego F. w Ś. z dnia [...] marca 2005 r., które wpłynęło do Wojewody dnia [...] kwietnia 2005 r. (k. 29v akt Wojewody). Skarżący brał na prawach strony czynny udział w toczącym się z inicjatywy F.-u postępowaniu, wnosząc m. in.: środek odwoławczy od decyzji Wojewody z [...] lipca 2005 r. nr [...], udzielającej pozwolenia zintegrowanego dla instalacji E. w Ś.; pismo w postępowaniu I instancji z [...] stycznia 2006 r.; odwołanie od decyzji z [...] lutego 2006 r. (k. 28-29v, 42-51 akt Wojewody). Minister Środowiska w uzasadnieniach decyzji z: [...] kwietnia 2006 r. i [...] czerwca 2007 r. wprost wskazał, że "Stowarzyszenie Ekologiczne Przyjaciół Ziemi N., które uczestniczy w postępowaniu na prawach strony", "Stowarzyszenie Ekologiczne Przyjaciół Ziemi N., mające prawa strony w postępowaniu" (k. 65v, 72v akt Wojewody).
Należy zauważyć, że zgodnie z ówczesnym (pierwotnym) brzmieniem art. 185 ust. 1 poś, jeżeli w postępowaniu o wydanie pozwolenia zachodzi prawdopodobieństwo, że w sprawie mogą być jeszcze inne strony nieznane organowi administracji, informację o wszczęciu postępowania należy podać do publicznej wiadomości. Stosownie do art. 185 ust. 2 (w pierwotnym brzmieniu) poś, podanie do publicznej wiadomości czyniło zadość obowiązkowi zawiadomienia stron w rozumieniu kpa. Art. 185 ust. 2 poś uzyskał nowe brzmienie mocą art. 1 pkt 75 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 113, poz. 954, dalej nowelizacja majowa), który wszedł w życie dnia 28 lipca 2005 r. – zatem już po wszczęciu postępowania dnia 11 kwietnia 2005 r. Jednak zgodnie z art. 24 ust. 1 nowelizacji majowej, w sprawach o wydanie pozwoleń na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1-4 poś, wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy art. 180-229 tej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym. Skarżący, mimo nowego brzmienia art. 185 ust. 2 poś, prawidłowo w dalszym ciągu uczestniczył w postępowaniu toczącym się w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego (art. 181 ust. 1 pkt 1 poś) na prawach strony, czego wyrazem jest m. in. doręczenie Mu odpisu decyzji z 13 lutego 2006 r. Stan taki aprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku IV SA/Wa 1572/06 (art. 153 ppsa).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd Skarżącego, zgodnie z którym będąc podmiotem na prawach strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] lutego 2006 r., winien Mu przysługiwać ten sam status w postępowaniu odnoszącym się do tej samej zakończonej sprawy administracyjnej w trybie art. 155 kpa. Co prawda przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany decyzji na podstawie art. 155 kpa jest ustalenie przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej, a więc jest to nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. Beck 2011 r., s. 599-600, nb 22), tym niemniej między zakończonym decyzją ostateczną postępowaniem, a postępowaniem toczącym się na podstawie art. 155 kpa zachodzi łączność. Warunkiem wszczęcia postępowania na podstawie art. 155 kpa jest uprzednie istnienie decyzji ostatecznej, a jednym z wymogów jej zmiany pozostaje zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji. W przypadku, gdy w sprawie występowało więcej stron, wymagana jest zgoda wszystkich stron (Z. Janowicz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" W. Pr. PWN 1999 r., s. 416-417, uw. 2c). Dotyczy to także podmiotów uczestniczących w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 1 i 3 kpa). Poza tym należy zauważyć, że zgodnie z wyrokiem NSA z 26.11.2008 r., II OSK 1475/07, Lex nr 526065), który Sąd w składzie rozpoznającym niniejsze postępowanie podziela, to art. 28 kpa wyznacza standard instytucji strony postępowania administracyjnego, a art. 185 ust. 1 poś zawiera od niego odstępstwo mówiąc, że stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. Przepis ten, jako ustanawiający wyjątek, winien być traktowany literalnie. Dotyczy on bowiem jedynie postępowania "o wydanie pozwolenia", a nie innych postępowań, które nie zmierzają do "wydania zezwolenia", w tym postępowań nadzwyczajnych.
Starosta przed wydaniem dnia [...] czerwca 2011 r. decyzji zmieniającej decyzję z [...] lutego 2006 r. winien był zgodnie z art. 155 kpa uzyskać na to zgodę każdej ze stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a nie tylko podmiotu, który ten proces zainicjował. Uczestnicząc bowiem w postępowaniu na prawach strony, mimo braku legitymowania się interesem własnym w tym procesie, Skarżący nabył uprawnienia uczestniczącego na prawach strony i w związku z tym winien być przez cały czas jego trwania traktowany jako podmiot na prawach strony.
Zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze, na ogół zgodnie przyjmuje się, że zakres orzekania w głąb wyznacza kryterium sprawy w ujęciu materialnoprawnym. Expressis verbis wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z 27.6.2000 r.- FPS 12/99- ONSA 1/01/7, stwierdzając, że w art. 29 ustawy o NSA z 1995 r. (obecnie w art. 135 ppsa) chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym. Tożsamość sprawy administracyjnej wyznaczają elementy decydujące o tożsamości skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów tego stosunku, identyczność przedmiotu stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej; T. Woś "Pojęcie sprawy w przepisach kpa" AUWr nr 1022, Prawo CLVIII s. 334-335; podobnie B. Adamiak Glosa do wyroku NSA z 23.1.1998 r.- III SA 103/97- OSP 1/99/19 s. 51 pkt I in fine. Identycznie pod rządami ppsa przyjął NSA w wyroku z 18.11.2005 r. - I FSK 256/05- ONSAiWSA 5/06/124. Komentator podzielił pogląd Z. Kmieciaka ("Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych" PiP 4/0737), że "szukając odpowiedzi na pytanie o granice sprawy, której dotyczy skarga [...], trzeba [...] uwzględnić to, czy podejmowane w ramach jednego lub różnych postępowań akty kształtują, zmieniają lub znoszą ten sam stosunek materialnoprawny" (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2011 s. 630 uw. 6).
Linia podziału przy postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa) nie leży między postępowaniem zwykłym a nadzwyczajnym. Przeciwnie - rozpatrując skargę na decyzję wydaną w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji (art. 154, 155 i 161 k.p.a.), w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i we wznowionym postępowaniu, sąd zakresem orzekania winien objąć decyzje wydane w zwykłym toku instancji, lecz oparte na tej samej normie materialnoprawnej. Wszystkie postępowania, które prowadzone byłyby w granicach sprawy, musiałyby toczyć się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne, i stanowić jego powtórzenie czy też przedłużenie (uchwała składu 7 sędziów z 27.6.2000 r.- FPS 12/99- ONSA 1/01/7; wyrok WSA w Warszawie z 17.3.2004 r.- III SA 2512/02- LexPolonica nr 396982; T. Woś – op. cit. s. 631 uw. 8 in princ.). W precyzyjnym uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z 27.6.2000 r.- FPS 12/99, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zwrot we wszystkich postępowaniach, użyty w art. 29 ustawy o NSA wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Chodzi zarówno o postępowania zaliczane do trybu głównego (toczące się przed organem I i II instancji), jak i postępowania zaliczane do trybu nadzwyczajnego - w tym w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (ONSA 1/01/7- s. 132-133; A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek "Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wolters Kluwer 2011 s. 396 uw. 2-3). Rozwiązanie przyjęte w art. 135 ppsa w sposób prawidłowy wyznacza przedmiotowy zakres orzekania wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd administracyjny I instancji jest upoważniony i - w świetle postanowień art. 135 ppsa, odmiennie niż na podstawie art. 29 ustawy o NSA - zobowiązany do podjęcia przewidzianych w ustawie środków, a więc do wydania stosownego orzeczenia, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeśli to niezbędne do końcowego jej załatwienia (T. Woś - op. cit. s. 629 uw. 4).
Wzgląd na kryterium sprawy w ujęciu materialnoprawnym także przemawia za przyjęciem, że uprawnienia które nabył Skarżący w postępowaniu zwykłym (i sądowoadministracyjnym, w związku z kontrolą postępowania zwykłego, wyrokiem IV SA/Wa 1572/06), nie mogą być organizacji społecznej uczestniczącej na prawach strony odjęte w postępowaniu toczącym się o zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa. Żaden z przepisów Prawa o ochronie środowiska ani ustawy o udostępnianiu informacji, nie daje podstaw do dekodowania normy prawnej, która pozbawiałaby podmiot uczestniczący na prawach strony w postępowaniu zwykłym, tych praw w postępowaniu nadzwyczajnym (w tym na podstawie art. 155 kpa).
Błędnie Kolegium wskazuje podstawę pominięcia udziału Skarżącego w art. 3 pkt 7 poś. Ustawodawca w art. 215 ust. 1 i 2 poś wskazuje na wysokie standardy postępowania, z którym wiążą się istotne zmiany w instalacji objętej pozwoleniem zintegrowanym. Także w doktrynie wskazuje się na konieczność zapewnienia udziału społeczeństwa w tego typu postępowaniach – w szczególności z uwagi na konieczność dotrzymania wymagań prawa europejskiego (M. Górski w: M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, J. Jerzmański, M. Bar, S. Urban, J. Jendrośka "Prawo ochrony środowiska. Komentarz" C.H. Beck 2011 s. 739-741 nb 8-12; K. Gruszecki "Prawo ochrony środowiska. Komentarz" Wolters Kluwer 2011 s. 307-310 uw. 1, 2; K. Gruszecki "Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz" Presscom sp. z o.o. 2009 s. 119-131). Trafnie Skarżący wskazał, że to udział Skarżącego w postępowaniu zwykłym doprowadził do częściowej zmiany pierwotnego zezwolenia zintegrowanego (k. 72 akt IV SA/Po 1174/11), co służyło interesowi społecznemu.
W niniejszej sprawie naruszenie art. 10 § 1 kpa w postępowaniu odwoławczym nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18.5.2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 6/06/157).
Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270, dalej ppsa) uchylił decyzję z [...] września 2011 r.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Kolegium, w oparciu o przedstawioną powyżej ocenę prawną znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, winno merytoryczne rozpoznać odwołanie Skarżącego w oparciu o przedstawione w odwołaniu argumenty naruszenia przepisów postępowania.
W pkt 2 wyroku Sąd, na podstawie art. 200 ppsa zasądził od Kolegium na rzecz Skarżącego 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na powyższą kwotę złożył się jedynie zwrot wpisu od skargi, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło