II SAB/Sz 20/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia postanawia: odrzucić skargę M.K. pismem z dnia [...], na podstawie art. 3 § 2 pkt. 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia. Skarżący zarzucił Kolegium naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1, art. 37 § 2 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez "rażące przekroczenie terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu" i wniósł o: - stwierdzenie, że jego zażalenie (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) z dnia [...] było uzasadnione, - stwierdzenie, że niezałatwienie niniejszej sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, - podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przyszłości, - zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi M.K. wskazał, że w dniu [...] wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa, które to naruszenie polegało na nierozpatrzeniu w terminie przewidzianym w art. 35 K.p.a odwołania od decyzji Wójta Gminy. W dniu [...], tj. po [...] dniach od daty wniesienia odwołania skarżący otrzymał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...], będącą odpowiedzią na wniesione odwołanie od decyzji Wójta. Zdaniem M.K. organ nie wypełnił wynikającego z art. 37 § 2 K.p.a. obowiązku i nie poinformował go, czy uznał jego zażalenie z dnia [...] (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) za uzasadnione. W konsekwencji organ nie zbadał też, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie zarządził także wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. M.K. podkreślił, że wielomiesięczne opóźnienia w załatwianiu spraw przez Kolegium oraz systematyczne łamanie nakazu przewidzianego w art. 36 K.p.a., ewidentnie świadczą o złej organizacji pracy tej instytucji. Dlatego między innymi domaga się ustalenia osób winnych naruszenia terminów, co przewiduje art. 37 § 2 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o umorzenie postępowania. Kolegium podało, że decyzjami z dnia [...] nr SKO[...] i nr [...], po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Nr [...] i [...] Wójta Gminy z dnia [...], wniesionych przez M.K. – uchyliło zaskarżone decyzje w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) sąd odrzuca skargę: 1. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, 2. wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia, 3. gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, 4. jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została prawomocnie osądzona, 5. jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiającej jej działanie, 6. jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Powołany wyżej przepis określa przesłanki dopuszczalności skargi. Badanie przez sąd, czy zaistniały lub też zostały zachowane przez skarżącego przesłanki dopuszczalności zaskarżenia określonego aktu lub czynności (bezczynności) organu administracji publicznej musi być poprzedzone ustaleniem przez sąd istnienia dwu faktów, których nieistnienie oznacza, że skarga nie ma prawnego bytu (nie istnieje de iure), a mianowicie faktu istnienia przedmiotu zaskarżenia oraz faktu istnienia aktu zaskarżenia (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami ...,Warszawa 2009r., s. 353). Badając w niniejszej sprawie dopuszczalność skargi wniesionej przez M.K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie wydania decyzji w sprawie, sąd stwierdził jej niedopuszczalność. Na wstępie wyjaśnić należy, że istotą skargi na bezczynność jest zarzut niewydania w terminie aktu albo niepodjęcie innej czynności z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia, które warunkuje dopuszczalność zaskarżenia, nie może zatem być żadne zdarzenie faktyczne obiektywnie istniejące, lecz brak przejawów aktywności organu administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] została doręczona skarżącemu w dniu 2 marca 2012r., a skarga na bezczynność Kolegium została złożona w sekretariacie organu w dniu 30 marca 2012r. Tym samym w dniu 30 marca 2012r. nie istniał już przedmiot zaskarżenia w postaci bezczynności organu. W tym miejscu podkreślić trzeba, że istotą żądania dochodzonego w skardze na bezczynność jest zobowiązanie organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie (art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jeśli zatem żądanie to zostało uwzględnione przez organ po wniesieniu skargi, albo organ dokonał czynności przed wniesieniem skargi, to sąd administracyjny traci kompetencje merytoryczne do oceny zarzutu bezczynności postępowania, a tym bardziej zobowiązywania organu do dokonania czynności, której dotyczył zarzut bezczynności, nawet jeśli działania lub czynności organu oceniłby jako podjęte z naruszeniem terminów załatwiania spraw, gdyby skargę oceniał merytorycznie. Wskutek podjęcia działań lub czynności organ przestaje bowiem tkwić w bezczynności. W zależności zatem od momentu, w którym organ wyda akt albo przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, skutkująca umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, albo w ogóle sprawa taka nie zaistniała, co skutkuje niedopuszczalnością skargi. Mając powyższe na względzie wskazać należy, że w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniesiona została po wydaniu przez organ oczekiwanego przez skarżącego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skarga na bezczynność organu wniesiona przez stronę po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 14.01.1987 r., sygn. akt IV SAB 14/86, ONSA 1987/1/7; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 25.01.2006r., sygn. akt II SAB/Gd 42/05, Legalis, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14.11.2011r., sygn. akt IV SAB/Wa 138/11 dostępne w internecie). Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) orzekł, jak w postanowieniu.