II SA/Wa 2844/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (sprawozdawca), Andrzej Kołodziej, Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Komendant [...] Policji pismem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] zawiadomił B. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., zajmowanego przez ww. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w lokalu, z uwagi na wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), tj. zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym bez tytułu prawnego, przy braku uprawnień do jego uzyskania. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r. B. S. zwrócił się do Komendanta [...] Policji z prośbą o zawieszenie przedmiotowego postępowania z powodu wystąpienia do Urzędu [...] W. z wnioskiem o potwierdzenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 101, art. 102, art. 103 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: kpa, po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. przez B. S. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w lokalu. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. B. S. złożył do Komendanta Głównego Policji zażalenie na ww. postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie i zawieszenie postępowania administracyjnego. Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu wymienionego zażalenia, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 w zw. z art. 98 i art. 97 § 1 pkt 4 kpa, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 z późn. zm.), postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że B. S. zajmuje lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W., który został przydzielony, na podstawie przydziału nr [...] z dnia [...] maja 1963 r. rodzicom strony - państwu G. i K. S. Organ odwoławczy podniósł, iż instytucja zawieszenia postępowania oznacza, że zostają wstrzymane czynności procesowe. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje dwa tryby zawieszenia postępowania administracyjnego – obligatoryjny, gdy organ, jeśli wystąpią przesłanki opisane w art. 97 § 1 kpa musi zawiesić postępowanie oraz fakultatywny, przewidziany w art. 98 kpa, gdy organ administracji może, ale nie musi, zawiesić postępowanie, jeśli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Organ II instancji wskazał, że art. 97 § 1 kpa przewiduje cztery okoliczności, które, jeśli wystąpią, zobowiązują organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Pierwszą z nich jest śmierć strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobiercy do udziału w postępowaniu zmarłej strony nie jest możliwe i nie wyznaczono zarządcy lub kuratora spadku. Postępowanie zawiesza się również w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony lub w razie utraty przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego zdolności do czynności prawnych. Ostatnia przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego polega na konieczności jego zawieszenia w wypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Komendanta Głównego Policji, nie można uznać, że ustalenie stosunku najmu jest zagadnieniem wstępnym, którego nieustalenie uniemożliwiłoby wydanie orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Tym samym stwierdził, iż jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ i wydanie decyzji, to brak jest podstaw do zawieszenia postępowania. Pismem z dnia 22 listopada 2011 r. B. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2011 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie i zawieszenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie; art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, poprzez nierozpatrzenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim faktu, że z przedmiotowego lokalu rodzice skarżącego korzystali nie tylko w oparciu o decyzję administracyjną, ale dodatkowo również umowę cywilnoprawną oraz niewzięcie pod uwagę faktu, iż pozytywny wynik toczącego się postępowania administracyjnego w Urzędzie [...] W. Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] będzie miał zasadniczy wpływ na wynik przedmiotowego postępowania, tj. będzie skutkował jego umorzeniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż nie można uznać, że ustalenie stosunku najmu jest zagadnieniem wstępnym, którego nieustalenie uniemożliwiłoby wydanie orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, jako wadliwe. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do tego, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania toczącego się w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. W myśl art. 97 § 1 pkt 4 kpa, który to przepis znajduje zastosowanie w realiach faktycznych niniejszej sprawy, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Aby więc możliwym było zawieszenie postępowania administracyjnego, musi istnieć związek przyczynowo -skutkowy pomiędzy tym postępowaniem, a sprawą traktowaną jako zagadnienie wstępne. Zagadnienie to musi bowiem wpływać na treść rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym. Poglądy zbieżne z powyższym prezentuje doktryna podkreślając, iż "treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego; organ administracji obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym" (Komentarz Becka - A. Adamiak, J. Borkowski). Zbieżne z powyższym poglądy wyrażała też wielokrotnie judykatura m. in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1416/10: "zawieszenie postępowania administracyjnego możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a wynikiem innego postępowania i zajęciem stanowiska przez inny organ administracji publicznej lub sąd": w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 472/10: "rozstrzygnięcie przez sąd cywilny sprawy o przywrócenie posiadania lokalu jest zagadnieniem wstępnym w sprawie administracyjnej o wymeldowanie, uzasadniającym zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa." Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną było to, że postępowanie, którego zawieszenia domagała się strona, toczyło się w oparciu o przepis art. 93 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu przez osobę nieposiadającą tytułu prawnego do tego lokalu. Intencją ustawodawcy wprowadzającego powyższy przepis było więc uzależnienie konieczności opróżnienia lokalu mieszkalnego od wyniku ustaleń w zakresie posiadania przez lokatora tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Kwestia posiadania tytułu prawnego do lokalu jest więc materią mającą podstawowy wpływ na wynik postępowania w przedmiocie opróżnienia lokalu. W świetle powyższego, skutek postępowania o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu spornego lokalu, będzie rzutował na przedmiotowość postępowania w sprawie opróżnienia lokalu. Tym samym, postępowanie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego lokalu, należy traktować jako zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Jego wynik przesądzi bowiem o zasadności postępowania w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym, uznając że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.