III SA/Gd 472/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr. ) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 29 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Burmistrz Miasta decyzją z dnia 27 marca 2009 r. orzekł o wymeldowaniu D. W. z miejsca pobytu stałego w U. przy ul. [...]. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z dnia 16 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 401/09 uchylił powyższe decyzje. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że D. W. wyjechała za granicę do pracy 11 lat temu , wobec czego istotne było ustalenie, czy opuściła ona definitywnie przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd wskazał też na konieczność wyjaśnienia, czy pozostawanie poza krajem wynika z przebytej operacji i konieczności kontynuowania leczenia w kraju, w którym D. W. korzysta z ubezpieczenia, czy też chce pozostać w Hiszpanii niezależnie od stanu zdrowia. Wyjaśnienia wymagało też , czy pozostawienie sprzętu AGD i mebli było wyrazem braku więzi z lokalem, rozliczeniem majątku wspólnego z byłym mężem czy też wyrazem chęci powrotu do dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W toku ponownie prowadzonego postępowania przez organ I instancji D. W. przedłożyła do akt sprawy odpis pozwu o ochronę naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu, złożony do sądu w dniu 15 marca 2010 r. , wskazując w nim , że utraciła posiadanie tegoż lokalu w maju 2009 r., kiedy to nie została do niego wpuszczona. Burmistrz Miasta postanowieniem z dnia 18 maja 2010 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie o wymeldowanie D. W. W uzasadnieniu organ wskazał, że D. W. podjęła działania mające na celu umożliwienie jej powrotu do miejsca stałego zameldowania , wezwała byłego męża do wydania jej kluczy, wobec czego należy domniemać, że korzystanie z lokalu zostało jej utrudnione. W tej sytuacji rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej naruszonego posiadania lokalu będzie miało istotne znaczenie dla prowadzonego postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia D. W. na powyższe postanowienie Wojewoda postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie o wymeldowanie niezbędne jest ustalenie, czy faktycznie nastąpiło opuszczenie lokalu, a opuszczenie to musi mieć charakter dobrowolny i trwały. W przypadku samowolnego naruszenia posiadania prawo daje ochronę przez wytoczenie powództwa do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania . Ustalenie okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu ma zasadniczy wpływ na bieg prowadzonej sprawy i na sposób jej rozstrzygnięcia. Występuje bezpośredni związek między rozstrzygnięciem sądu powszechnego w zakresie ochrony naruszonego posiadania a prowadzonym postępowaniem administracyjnym. Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie sprawy wymeldowania, bez uprzedniego uzyskania stanowiska sądu, dotyczącego zagadnienia wstępnego, stanowiłoby naruszenie procedury administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. W. wniosła o uchylenie powyższych postanowień organów obu instancji. Zarzuciła postanowieniu organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz inne naruszenie przepisów postępowania poprzez uchybienie przepisom art. 7, art. 12 i art. 35 § 1 k.p.a. Stwierdziła, że nie było podstaw do przyjęcia, iż dopiero orzeczenie sądu cywilnego umożliwi wydanie stosownej decyzji. W szczególności organy nie wskazały zagadnienia wstępnego, którego przedmiot należałby do wyłącznej kompetencji innego organu czy sądu. Okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu można ustalić w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Organ nie wykazał też związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy o wymeldowanie a zagadnieniem wstępnym. Podkreśliła, że sąd powszechny rozstrzygając sprawę powództwa posesoryjnego nie będzie badał ani dobrowolności opuszczenia lokalu ani też okoliczności opuszczenia przez nią lokalu. Ponadto działania organów opóźniają merytoryczne rozpatrzenie sprawy o wymeldowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przesłanką dokonania wymeldowania osoby jest opuszczenie przez nią lokalu bez wymeldowania się . Taki stan prawny wynika z brzmienia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.). Stanowi on, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że aby można było mówić o opuszczeniu lokalu w rozumieniu powyższej ustawy opuszczenie musi mieć charakter trwały i dobrowolny. Organ meldunkowy prowadząc postępowanie w sprawie wymeldowania powinien zbadać i jednoznacznie wyjaśnić, czy w danej sprawie opuszczenie lokalu miało taki charakter. Art 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. obliguje organ administracji publicznej do zawieszenia z urzędu postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Wobec odmiennych stanowisk stron co do daty i charakteru opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącą oraz zawiśnięcia sprawy o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, będącego miejscem stałego zameldowania skarżącej przed sądem powszechnym, organy meldunkowe uznały, że były zobowiązane do zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie przez sąd cywilny sprawy o przywrócenie posiadania lokalu jest zagadnieniem wstępnym w sprawie administracyjnej o wymeldowanie, uzasadniającym zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ( patrz np. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2001 r. , sygn. akt V SA 794/01, LEX nr 84481). Prezentując nawet odmienny pogląd wskazuje się jednak, że kwestia wpływu wyniku postępowania posesoryjnego na postępowanie meldunkowe zależy od zaistniałych w indywidualnej sprawie okoliczności (tak wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 967/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że mając na uwadze okoliczności sprawy tj.: diametralnie różniące się twierdzenia stron odnośnie terminu i przyczyn opuszczenia lokalu przez D. W., rozstrzygnięcie sądu powszechnego pozwoli organowi na stwierdzenie, czy opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny oraz wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że nie uznaje się za dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego, które nastąpiło na skutek działań osób trzecich, o ile osoba uprawniona we właściwym czasie podjęła skuteczną próbę przywrócenia posiadania na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Zebrany w sprawie przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. (poza twierdzeniami skarżącej) może sugerować, że skarżąca opuściła przedmiotowy lokal parę lat temu dobrowolnie, co - nie przesądzając oczywiście tej okoliczności - mogłoby uzasadniać dokonanie wymeldowania. W treści pozwu o przywrócenie posiadania skarżąca podała natomiast, że posiadanie przedmiotowego lokalu utraciła dopiero w maju 2009 r. Do oceny zasadności powyższych twierdzeń skarżącej , czyli powódki w sprawie o przywrócenie posiadania, nie jest uprawniony organ administracji, lecz sąd powszechny. Tak więc, wbrew zarzutom skargi, istnieje związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy o wymeldowanie D. W. a rozstrzygnięciem sprawy o przywrócenie naruszonego posiadania. Tym samym, w ocenie Sądu, działanie organów administracji było zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.