V SA/Wa 274/12

WyrokWSA w Warszawie2012-05-08

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Jolanta Bożek, Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy zadania w ramach projektu współfinansowanego ze środków unijnych, wynikające z powiązań kapitałowo-osobowych między zamawiającym a wykonawcą, skutkuje obowiązkiem zwrotu środków?
Ratio decidendi
Naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy, wynikające z powiązań kapitałowo-osobowych między zamawiającym a wykonawcą, które skutkuje uprzywilejowaniem jednego podmiotu i uniemożliwieniem uczciwej konkurencji, stanowi podstawę do uznania wydatków za niekwalifikowalne i nakazania zwrotu środków wraz z odsetkami. Nawet formalne spełnienie procedur nie jest wystarczające, jeśli cel zasady konkurencyjności nie został osiągnięty.
Stan faktyczny
Spółka W. Sp. z o.o. zawarła umowę o dofinansowanie projektu ze środków unijnych. Kontrola wykazała naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy zadań w ramach projektu, spowodowane powiązaniami kapitałowo-osobowymi między spółką a wybranym wykonawcą. W wyniku tego stwierdzono niekwalifikowalność wydatków i wydano decyzję o zwrocie dofinansowania. Spółka wniosła skargę, kwestionując zasadność decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę Rozpoznając niniejszą sprawę ustalono następujący stan faktyczny: W dniu ... listopada 2009r. zawarta została umowa o dofinansowanie Projektu: "..." w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, pomiędzy Województwem ...-Wojewódzkim Urzędem Pracy w R., a W.Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Projekt "..." realizowany był w okresie od dnia 02.11.2009r. do dnia 31.12.2010r. w ramach Działania 8.1 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki- Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, w ramach Priorytetu VIII Regionalne kadry gospodarki. Celem projektu było podniesienie adaptacyjności i zatrudnialności ... osób, w tym minimum ...°/o kobiet, które straciły lub stracą pracę w wyniku restrukturyzacji przedsiębiorstw, poprzez udzielenie kompleksowego wsparcia szkoleniowo- doradczego ułatwiającego znalezienie nowego, trwałego zatrudnienia. Dodatkowo celami projektu były: - identyfikacja i ocena kompetencji uczestników, opracowanie indywidualnych planów działania pod względem potrzeb rynku pracy, 1 - podniesienie kwalifikacji uczestników, odnośnie potrzeb regionalnego rynku pracy, - nabycie lub podniesienie umiejętności poruszania się po rynku pracy, - nabycie lub podniesienie umiejętności miękkich, w tym z zakresu automotywacji. Do dnia kontroli Beneficjent przeprowadził rekrutację uczestników oraz zrealizował treningi i szkolenia: - doradztwo zawodowe dla grupy .... uczestników, - spotkania w grupach wsparcia dla grupy ... uczestników, - szkolenia przygotowujące do samodzielnego poszukiwania pracy dla grupy ... uczestników, - szkolenia zawodowe wg indywidualnych potrzeb (Sprzedawca z obsługą kas fiskalnych. Opiekunka dziecięca i osób starszych. Gospodarka magazynowa z obsługą kasy fiskalnej i wózka widłowego, Księgowość komputerowa. Szkolenie pracowników ochrony, Kurs koparko-ładowarki, Kurs operator wózków jezdniowych podnośnikowych, Kurs wizażu i stylizacji paznokci-łącznie 168 uczestników. W dniach ... grudnia 2010 r. przeprowadzona została kontrola planowa projektu. Zakres kontroli obejmował weryfikację zgodności realizacji projektu z jego założeniami określonymi w Umowie o dofinansowanie projektu, w tym poprawność stosowania zasady konkurencyjności. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, iż Beneficjent naruszył zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawcy Zadania 4: Doradztwo zawodowe. Zadania 5: Spotkania w grupach wsparcia. Zadania 6: Szkolenia przygotowujące do samodzielnego poszukiwania pracy. Zadania 7: Szkolenia zawodowe. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r.- Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007r., Nr 223, poz.1655, z późn. zm.), Beneficjent został wyłączony z kręgu podmiotów zobowiązanych do stosowania jej procedur, natomiast zgodnie z § 20 podpisanej Umowy o dofinansowanie zobowiązany był do stosowania zasady konkurencyjności podczas realizacji zamówień przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty ... euro wykonywanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Zgodnie z tym zobowiązany był do stosowania następujących zasad: - wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku było trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia, - zamieszczenia na swojej stronie internetowej (o ile posiadał taką stronę) oraz w swojej siedzibie powyższego zapytania ofertowego, zapytanie ofertowe miało zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert; - w przypadku, gdy mimo wysiania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, Beneficjent otrzymałby tylko jedną ofertę, uznanoby zasadę konkurencyjności za spełnioną; - Beneficjent miał wybierać najkorzystniejszą spośród złożonych ofert na podstawie ustalonego w zapytaniu ofertowym kryterium oceny, wybór oferty miał być dokumentowany protokołem, do którego załączyć należało zebrane oferty; - wszelkie czynności związane z realizacją zamówienia Beneficjent miał dokonać w formie pisemnej, przy czym dla udokumentowania czynności, innych niż zawarcie umowy i sporządzenie protokołu z wyboru najkorzystniejszej oferty, dopuszczono formę elektroniczna i faks; - w przypadku, gdyby Beneficjent stwierdził, że na rynku nie istnieje trzech potencjalnych wykonawców, mógł zostać wezwany - na wniosek Instytucji Pośredniczącej lub organów kontrolnych – do przedstawienia uzasadnienia wskazującego na obiektywne przesłanki potwierdzające jego stwierdzenie. W zatwierdzonym budżecie kontrolowanego projektu występowały kwoty przekraczające wartość ... euro netto w przypadku zlecanych usług i nabywanych towarów tj. • Zadania 4: Doradztwo zawodowe, w kwocie ... zł, • Zadania 6: Szkolenia przygotowujące do samodzielnego poszukiwania pracy, w kwocie ... zł, • Zadania 7: Szkolenia zawodowe: podwyższenie kwalifikacji, przekwalifikowanie, na kwotę ... zł. Beneficjent miał stosować Procedurę wyłaniania Wykonawców zgodnie z zasadą konkurencyjności dla projektu "..." z dnia ...11.2009 r. oraz powołać komisję oceny ofert z dnia ...11.2009 r. dla kontrolowanego projektu. Beneficjent powołał komisję w składzie: E. Z. - Przewodnicząca, D. B. - Członek, Ł. B. - Sekretarz i w dniu ...11.2009 r. skierował zapytanie ofertowe do potencjalnych wykonawców dotyczące łącznego wykonania Zadań 4, 6, 7 wraz z Zadaniem 5: Spotkania w grupach wsparcia, w kwocie .... zł. Ogółem wartość zamówienia ustalono na kwotę ... zł. Zapytanie ofertowe zwierające szczegóły zamówienia, kryteria oceny ofert oraz termin składania ofert ustalono na ...11.2009 r. do godz. 10.00, wysłano do W.Sp. z o.o. W., B. w R. i P. w R.. Dnia ...11.2009 r. PSPiP poinformował Beneficjenta, że nie jest zainteresowane powyższą ofertą. Beneficjent zamieścił ogłoszenie dotyczące przedmiotowej oferty w swojej siedzibie oraz na stronie internetowej w dniu ...11.2009 r. Dnia ...11.2009 r. komisja w składzie j/w zgodnie z przedstawionym protokołem dokonała oceny nadesłanych ofert tj. ..., ., ... w składzie: W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (Partner Wiodący) i Z.w R.(Partner). Oferty wykonawców: ...oraz ...zostały odrzucone z powodu niespełnienia warunków Zapytania ofertowego, przez co nie zostały dopuszczone do dalszych etapów oceny. Wobec pozytywnej oceny formalnej oferty złożonej przez ..., komisja zdecydowała o jej wyborze i rekomendacji do negocjacji umowy wykonania przedmiotowych Zadań w projekcie. Zgodnie z Protokołem z negocjacji z dnia ...12.2009 r. przedstawiona przez ... oferta wynosząca: Część I: ... zł cena jednostkowa brutto, Część II: ... zł cena jednostkowa brutto, j Część III: ... zł cena jednostkowa brutto, • Część IV: .. zł cena jednostkowa brutto, ' przewyższała wartości założone we Wniosku o płatność. W związku z powyższym, w toku negocjacji ceny jednostkowe obniżono do poziomu wartości założonej we Wniosku o płatność, tj.: Część I: ... zł cena jednostkowa brutto. Część II: ... zł cena jednostkowa brutto. Część III: ... zł cena jednostkowa brutto. Cześć IV; .... zł cena jednostkowa brutto. Dnia ... grudnia 2009 r. podpisano Umowę ramową o świadczenie usług szkoleniowych w celu realizacji projektu "... "pomiędzy Beneficjentem W.Sp. z. o.o. z siedzibą w W. a ... w składzie: W. Sp. z o.o. z siedzibą w W.(Partner Wiodący) i Z. w R. (Partner) w łącznej wysokości nieprzekraczającej kwoty ... zł. W opinii zespołu kontrolującego, pomimo dopełnienia przez Beneficjenta formalnych obowiązków wynikających z zasady konkurencyjności, Beneficjent naruszył tę zasadę w znaczący sposób co do celu tj. zapewnienia konkurencyjnego uczestnictwa podmiotów w zamówieniu. W wyniku analizy zapisów z Krajowego Rejestru Sadowego Beneficjenta (numer KRS ...) W. Sp. z o.o. Warszawa oraz Partnera Wiodącego ... – Wykonawcy usługi szkoleniowej świadczącej w ramach kontrolowanego projektu (numer KRS ...) W. Sp. z o.o. W.stwierdzono całkowitą zależność kapitałową Partnera Wiodącego ... od Beneficjenta (Dział 1, Rubryka 7 oraz 8 KRS). Dodatkowo pomiędzy stronami umowy stwierdzone ściśle powiązane osobowe. Prezes Zarządu Partnera Wiodącego ... T. S. pełnił jednocześnie funkcję Członka Zarządu Beneficjenta a B. S. pełniła funkcję Członka Zarządu u Partnera Wiodącego ... i Beneficjenta (Dział 2, Rubryka 1 KRS). Potwierdzono zapis na stronie internetowej Partnera Wiodącego ... tj. W.(www.W.eonsulting.pl) gdzie znajduje się stwierdzenie "W 2007 roku poprzez połączenie firm ..., uzyskaliśmy synergię ..." Istniejące powiązania kapitałowo- osobowe między Beneficjentem – zamawiającym usługę a przyszłym Wykonawcą oznaczały także, że przyszły Wykonawca dysponował bieżącą wiedzą, jak przygotować ofertę, aby dokładnie odpowiadała budżetowi projektu w części dotyczącej zamawianych szkoleń, jak miało to miejsce w przypadku oferty ..., mimo że rzeczywiste rynkowe koszty przedmiotowych szkoleń były znacząco niższe. Potwierdzeniem powyższego twierdzenia była oferta cenowa odrzuconej przez Beneficjenta Firmy ...Sp. z. o.o. B.. Dla porównania zestawiono także oferty cenowe: odrzuconej ... i zwycięskiej ... w podziale na części zamówienia: Część I: ... ... Część II: ... ... zł, Część III: ... ... zł, Część IV: ... ... zł, W opinii kontrolujących Beneficjent nieprawidłowo połączył w jedną ofertę wszystkie przewidziane w projekcie Zadania dotyczące szkoleń tzw. miękkich (Zadanie 4: Doradztwo zawodowe, Zadanie 5: Spotkanie w grupach wsparcia, Zadanie 6: Szkolenia przygotowujące do samodzielnego poszukiwania pracy) ze szkoleniami twardymi (Zadanie 7: Szkolenia zawodowe: podwyższenie kwalifikacji, przekwalifikowanie), przez co ..., znaczenie zawęziło grono potencjalnych wykonawców. Istotne było także to, że Beneficjent skierował swoją ofertę w dniu ... listopada 2009 r. dotyczącą wykonania przedmiotowej usługi do W., która nie posiadała w tym czasie możliwości jej wykonania (... z Z. R. nie było jeszcze zawarte, a W.nie posiadał kadry, możliwości technicznych i lokalowych na terenie woj. ... odpowiedniej do zrealizowania tak dużej i złożonej usługi). Powyższe potwierdzało, że wszystkie usługi szkoleniowe przewidziane w projekcie zostały wykonane w trakcie realizacji projektu przez Partnera ... tj. Z.R. inne firmy szkoleniowe lub osoby fizyczne, z którymi Partner Wiodący tj. ... zawarł umowy cywilno prawne na ich wykonanie. Rola W., jako Partnera Wiodącego ograniczyła się do funkcji organizacyjno-rozliczeniowej. W związku ze stwierdzonym naruszeniem procedur dnia ... września 2011 r. wydana została decyzja w sprawie zwrotu dotacji oraz świadków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Od w/w decyzji skarżąca wniosła w dniu 20 października 2011 r. odwołanie, w którym kwestionowała zobowiązanie do zwrotu kwoty ... zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania środków tj.: - dla kwoty ... zł od dnia ...grudnia 2009 r. do dnia zapłaty, - dla kwoty ... zł od dnia ... marca 2010 do dnia zapłaty, - dla kwoty ... zł od dnia ... czerwca 2010 r. do dnia ... czerwca 2010 r. do dnia zapłaty, - dla kwoty ... zł od dnia ... września 2010 r. do dnia zapłaty, - dla kwoty ... zł od dnia ... grudnia 2010 r. do dnia zapłaty, - dla kwoty ... zł od dnia ... grudnia 2010 r. do dnia zapłaty, Zarzuciła organowi I instancji wydanie jej z naruszeniem art. 211 ust. 1 pkt 2 UFP 2005 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 UFP 2009 poprzez zastosowanie tych przepisów, mimo iż skarżący nie dopuścił się wykorzystania środków dotacji oraz środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w tych przepisach. Dodatkowo zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania zawartych w art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania w dniu ... grudnia 2011 r. Minister Rozwoju Regionalnego wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa .... W/w stała się przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu. Skarżąca przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 211 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 211 ust. 4 ustawy o finansach publicznych z dnia 30 czerwca 2005 r. oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez zastosowanie w/w przepisów i zobowiązanie beneficjenta do zwrotu środków w sytuacji, gdy w świetle okoliczności sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia wskazanej w przepisach przesłanki wykorzystania środków z naruszeniem procedur określonych odpowiednio w art. 208 ustawy o finansach publicznych z 2005 r. oraz art. 184 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 6 i 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pomimo braku podstaw faktycznych do jej wydania i naruszenie zasady prawdy obiektywnej; 2. art. 8 k.p.a. tj. nie działanie organu w sposób budzący zaufanie stron postępowania do władzy publicznej; 3. art. 11 k.p.a. tj. nie wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, a w szczególności nie wykazaniu dowodów, na których oparł twierdzenia zawarte w decyzji; 4. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie przy orzekaniu całokształtu materiału dowodowego; 5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów i okoliczności podniesionych przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że zarzuty przedstawione przez Skarżącą spółkę nie zasługują na uwzględnienie, jednocześnie podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. Zm.) – dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postepownia. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne. Ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ są prawidłowe. Spółka W. .. Sp. z o.o. podpisując w dniu ... listopada 2009 r. umowę o dofinansowanie projektu pn. "...i" zobowiązała się do zrealizowania tego projektu zgodnie z warunkami określonymi w umowie, w tym do wydatkowania środków zgodnie z Wytycznymi Ministra Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (§ 3 ust. 2 umowy). Upoważnienie dla Ministra do wydania przedmiotowych wytycznych wynika z ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 35 ust. 3 pt 4a. § 20 umowy o dofinansowanie projektu wprowadza zasadę uczciwej konkurencji jako trybu dokonywania wydatków na zakup towarów i usług. Zasada uczciwej konkurencji jest w zasadzie traktowana jako odpowiednik zamówień publicznych, mającym zastosowanie do podmiotów, które nie podlegają ustawie prawo zamówień publicznych. Wprowadzenie reguł ograniczających swobodę wydatkowania środków publicznych przez podmioty realizujące projekty miało określony cel, a celem tym było zagwarantowanie jak najszerszego dostępu do zamówień poprzez uczciwą konkurencję i równe traktowanie wszystkich podmiotów. Wypełnieniem zasady konkurencyjności nie mogło stanowić wysłanie zapytań do 3 wykonawców w tym zależnych, bo takie działanie jest zaprzeczeniem wprowadzania takiej zasady, ale także zasad logiki i racjonalnego działania. W opinii organu jak i sądu konkurencji i równego traktowania zabrakło w działaniu skarżącej spółki. Mimo braku ustawowej definicji konkurencji istnieje orzecznictwo w tym zakresie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 października 2006 r., (sygn. III SK 15/06) stwierdził: "Pod pojęciem konkurencji należy rozumieć proces rywalizacji niezależnych przedsiębiorców, którzy dążą do uzyskania przewagi ekonomicznej nad innym przedsiębiorcą. Celem wspominanej rywalizacji jest pozyskanie względów klientów". Natomiast definicja konkurencji wyrażona w wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16 listopada 2005 r. (XVII Ama 97/04) wskazuje nawet, że konkurencja to atmosfera, w jakiej prowadzona jest działalność gospodarcza. Sąd podzielił stanowisko organu, że dokonał on całościowej oceny postępowania skarżącej od momentu przygotowania zapytania ofertowego i kryteriów oceny, przez wytypowanie podmiotów, do których wysłano zapytanie, po ocenę i w efekcie wybór wykonawcy. Powiązania kapitałowo-osobowe skutkowały uprzywilejowaniem spółki W. .. Sp. z o.o. w stosunku do innych podmiotów w zakresie wiedzy na temat sposobu przygotowania oferty. Fakt, że członkami zarządu w obydwu podmiotach (W. .. Sp. z o.o. i W. .. Sp. z o.o.) były te same osoby T. S. i B. S., nie może być uznany za prawidłowy w aspekcie uczestniczenia w postępowaniu ofertowym, w którym rozpoczęcie procedury zapytania ofertowego jak i złożenia oferty (zaciągnięcie zobowiązania) wymaga decyzji na szczeblu zarządczym. Skoro zatem w obu podmiotach były osoby wchodzące w skład zarządu to w istocie decyzje podejmowano w tym samym składzie osób. Powołanie w kolejnym etapie komisji oceniającej spośród pracowników nie ma już wówczas znaczenia. Dodatkowo siedziba spółki W. .. Sp. z o.o. mieści się wprawdzie przy ul. ..., ale spółka ma też biuro dokładnie pod tym samym adresem co W. .. Sp. z o.o. tj. na ul. ... w W.. Dlatego tożsamość osób w zarządach obu spółek jak i ta sama siedziba biura powodują, że wyjaśnienia skarżącej spółki jakoby nie było żadnego przepływu informacji są niewiarygodne. W. .. Sp. z o.o. wiedziała jak przygotować ofertę w zakresie kryterium "Wykonawca musi posiadać bazę szkoleniową na terenie województwa ... składającą się przynajmniej z 8 placówek rozproszonych na terenie województwa". Firma ... ... Sp. z o.o. wskazała podmioty, z którymi współpracuje w zakresie organizacji szkoleń, ale zamawiający uznał, że takie rozwiązanie nie spełnia w/w kryterium. Nie bez znaczenia było i to, że na zamawiającym ciążyły obowiązki, które służyć miały zachowaniu konkurencyjności w trakcie prowadzonego postępowania. Zamawiający winien przedmiot zamówienia opisać tak, aby nie utrudniał uczciwej konkurencji, a kryteria oceny przedstawić jasno i przejrzyście, zaś warunki podmiotowe udziału w postępowaniu powinny uwzględniać wielkość, specyfikę i stopień skomplikowania zamówienia tzn. nie być ani za niskie, ani za wysokie. Organ słusznie stwierdził że kryteria dostępu w postępowaniu na szkolenie przygotowujące do samodzielnego poszukiwania pracy były zbyt Wygórowane w stosunku do specyfiki i stopnia skomplikowania zamówienia. Zgodnie z zapytaniem ofertowym organizacja szkoleń dotyczyła jednego województwa. Dodatkowo zamawiający każdorazowo miał wskazywać miejsce realizacji szkolenia. W związku z tym obowiązek posiadania 8 placówek rozproszonych na terenie województwa był nieuzasadniony i zbyt Wygórowany, a w efekcie miał na celu ograniczenie dostępu do zamówienia i wyeliminowania podmiotów z rynku lokalnego, które potencjalnie mogły starć się o realizację zamówienia. Mimo spełnienia wymogów formalnych, cel procedury nie został zrealizowany, co uniemożliwiło uczciwą konkurencję. Ostatecznie jedynie firma powiązana osobowo z zamawiającym wiedziała jak przygotować ofertę aby spełnić kryteria dostępu ustalone w zapytaniu ofertowym. Sąd podobnie jak organ nie podzielił stanowiska skarżącej jakoby dokonano niedopuszczalnej, rozszerzającej wykładni zasad konkurencyjności. Wykładani prawa polega na wyjaśnieniu sensu przepisów prawnych, ustaleniu właściwego ich rozumieniu, przypisaniu im odpowiednio znaczenia bądź wyznaczeniu ich zakresu. W powołanym przez skarżącą orzeczeniu trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r. (K 25/99) Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że w rozpatrywanych sprawach odwołuje się on nie tylko do językowych, lecz także do pozajęzykowych metod wykładni, w tym do wykładni funkcjonalnej, czy też do wykładni celowościowej. Wykładnia funkcjonalny to taki sposób interpretacji tekstu prawnego, w którym bierze się pod uwagę kontekst funkcjonalny. Kontekst ten jest złożony, a w jego skład wchodzą wszystkie fakty - ustrój ekonomiczny, reguły pozaprawne i oceny (np. cele prawa), które wpływają na rozumienie tekstu prawnego. Wykładnia celowościowa jest odmianą wykładni funkcjonalnej, która charakteryzuje się tym, że ustalając znaczenie tekstu prawnego bierze się pod uwagę cele prawa. (...) W państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego (...). Nie oznacza to jednakże, że granica wykładni, jaką stanowić może językowe znaczenia tekstu, jest granicą bezwzględną. Oznacza to jedynie, że do przekroczenia tej granicy niezbędne jest silne uzasadnienie aksjologiczne, odwołujące się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych. Celem wykładni jest rozumienie, a nie tylko dekodowanie normy, rekonstrukcja znaczenia przepisu. Zdaniem organu i sądu wykładnia celowościowa pozwala ustalić prawidłowy sens regulacji prawnej, w tym przypadku zasady konkurencyjności. Bez tego "sensu" wprowadzonych zapisów zasada konkurencyjności jest zupełnie nie potrzebna. Faktem jest, że wykładnia językowa wyznacza granice rozumienia, nie oznacza to wszak ograniczenia się do egzegezy jako metody gramatyczno-filologicznej. Na interpretację tekstu składa się również badanie kontekstu (T. Kozłowski, Współczesne przestrzenie norm prawnych, w Prawo i ład społeczny, Warszawa 2000). W której autor stwierdza, że nie powinno się absolutyzować tekstu przepisu jako "materiału" interpretacji, nawet jeśli wydaje się jasny językowo. Z tego wywodzi się regułę interpretacyjną nakazującą właściwie zawsze brać pod uwagę wnioski wykładni systemowej. Aktualne w tym zakresie pozostają także rozważaniaprzedstawione przez organ odwoławczy w decyzji z dnia ... grudnia 2011 r. Co do zwrotu całości środków z powodu niekwalifikowalności wydatków poniesionych w ramach zawartej z podwykonawcą umowy, zarzut niezastosowania taryfikatora jest nieuprawniony. Taryfikator, na który powołuje się skarżąca "Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS" został wprowadzony jako załącznik do umów o dofinansowanie projektu zawieranych z beneficjentami w 2011 r. Jednak dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie decydujące znaczenia ma ocena organu, że skarżąca formalnie przeprowadziła postępowanie, jednak w sposób celowy i świadomy zaprzeczyła zasadzie konkurencyjności, czyli tak jakby jej w ogóle nie przeprowadziła. W związku z powyższym w niniejszym przypadku taryfikator nie miałby zastosowania, gdyż nie obejmował takich sytuacji. Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania sąd nie zgodził się z przedstawionymi w skardze argumentami. Materiał zgromadzony w sprawie obejmuje jej całokształt. Organ przeanalizował postępowanie skarżącej od momentu ogłoszenia zapytania ofertowego, przez ustalenie kryteriów oceny, po wybór wykonawcy. Wskazane powiązania osobowe i kapitałowe stanowią decydujący argument o niezachowaniu przez skarżącą zasady konkurencyjności. Analiza materiału dot.: zapytania ofertowego i zawartych tam kryteriów oraz fakt, że tylko spółka powiązana osobowo i kapitałowo z zamawiającym przedstawiła jako jedyna prawidłową ofertę stanowi potwierdzenie zasadności stanowiska organu. Odnośnie postępowania dowodowego w piśmiennictwie przyjmuje się pogląd, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży zarówno na organie administracji publicznej jak i na stronie, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazać, dbałość o przedstawienie dowodów (Z. Janowicz, Komentarz, Warszawa 1999). Należy także odróżnić obowiązek zebrania materiału dowodowego (art. 77 kpa) od problematyki ciężaru dowodu. W wyroku z dnia 20 maja 1998 r. (I SA/Ka 1605/96) Naczelny Sąd Administracyjny w Katowicach stwierdził, że z treści przepisów nakładających obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że cały ciężar dowodzenia faktów przemawiających przeciwko ustaleniom poczynionym przez organ administracji spoczywa na tych organach. Stwierdzenie powiązań osobowo-kapitałowych w postępowaniu na wyłonienie podwykonawcy, polegających na tożsamości osób decyzyjnych u zamawiającego i wybranego wykonawcy stanowi złamanie zasady konkurencyjności, a to jest naruszeniem procedur określonych w art. 208 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z 2005 r. i art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. Konsekwencją tego uchybienia jest obowiązek zwrotu środków wraz z odsetkami. Dlatego działanie spółki naruszyło sens zasady konkurencyjności i zaważyło w istotny sposób na przebieg prowadzonego postępowania. W związku z tym umowa podpisana z tak wybranym wykonawcą jako zawarta niezgodnie z procedurami stanowiła podstawę uznania za niekwalifikowalne wydatków poniesionych na jej podstawie. Co do zarzutów naruszenia art. 6, 7 i 11 k.p.a. sąd przeanalizował zgromadzony i nie stwierdził istotnych dla sprawy uchybień które mogły wpłynąć na wydaną decyzję. Reasumując powyższe okoliczności Organ I instancji prawidłowo zażądał zwrotu przekazanych środków z powodu wykorzystania niezgodnego z procedurami, o których mowa w art. 208 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z 2005 r. oraz art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. Analizą stosowania zasady konkurencyjności zajmował się także tut. sąd w sprawie V SA/WA 2436/10, które to poglądy przez skład orzekający zostały w całości podzielone. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że brak podstawy do stwierdzenia naruszenia w/w prawa materialnego. Nie ma też podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Z tych względów Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło