II SA/Sz 334/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2012r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Skarżący - aspirant K.P. jest strażakiem, pełniącym od [...] służbę w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej. K.P. dnia [...] r. w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w [...], składającego się z dwóch izb o powierzchni mieszkalnej [...] m2. Do wniosku Skarżący dołączył: - zaświadczenie Prezesa Budynków Komunalnych [...] z dnia [...], zawierające informację, że głównym najemcą lokalu mieszkalnego położonego [...] jest B.P., a ponadto, że osobami uprawnionymi do wspólnego zamieszkania i na stałe zameldowanymi w przedmiotowym lokalu są K.P. (mąż) oraz synowie D.C.oraz M.P.; - zawiadomienie Burmistrza Miasta z dnia [...] z informacją o możliwości nabycia przedmiotowego lokalu mieszkalnego z bonifikatą przez żonę Skarżącego. Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 241 poz. 2034), § 3 ust. 2, 5, 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 241, poz. 2035), odmówił przyznania asp. K.P. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Skarżący nie spełnia warunków do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, ponieważ posiada już lokal mieszkalny, a pomoc finansowa jest przeznaczona na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a nie na przekształcenie formy własności. W dniu [...] r. K.P. przedłożył kolejne dokumenty do sprawy, w tym: - oświadczenie z dnia [...] r. o lokalizacji przedmiotowego lokalu mieszkalnego, jego układzie funkcyjnym, pomieszczeniach przynależnych, udziale ułamkowym w nieruchomości wspólnej wraz z rzutem [...] piętra, - pismo Burmistrza Miasta z dnia [...], z informacją o terminie do którego należy dokonać wpłaty w celu nabycia zajmowanego lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Następnie, od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. K.P wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej. W uzasadnieniu odwołania K.P. podniósł, że nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz dokonano błędnej wykładni art. 80 oraz 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Podkreślił, że posiadanie mieszkania, które nie spełnia norm zaludnienia w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej daje podstawę do ubiegania się o przydzielenie mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej i tym samym nie zwalnia organu z obowiązku wsparcia finansowego w zakresie realizacji przysługującego mu prawa do pomocy finansowej na jego uzyskanie. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 80 ust. 1 w zw. z art. 81 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, § 3 ust. 2, 5 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej, Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zauważył, że zgodnie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej, strażak mianowany na stałe składa wniosek o przyznanie pomocy finansowej, dołączając do niego dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez strażaka lub jego małżonka, pozostającego z nim we wspólności majątkowej, o uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Są to w szczególności: 1) zaświadczenie o członkowskie w spółdzielni mieszkaniowej albo 2) odpis księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu albo domku jednorodzinnego sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną kupna lokalu albo domu jednorodzinnego, albo 3) umowę kupna spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, 4) w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny odpis księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu. W ocenie organu II instancji jedynie ww. dokumenty mogą potwierdzić fakt ubiegania się przez strażaka o uzyskanie lokalu mieszkalnego. K.P. do złożonego w sprawie wniosku nie dołączył żadnego z wyliczonych dokumentów. Organ wskazał, że pomoc finansowa może być przyznana na uzyskanie lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej strażakowi powierzchni mieszkalnej. Zgodnie z art. 76 ust. 2 ustawy Państwowej Straży Pożarnej, lokal mieszkalny, który mógłby stronie być przydzielony lub na jaki pomoc mogłaby być przyznana powinien mieć co najmniej [...] m2 powierzchni mieszkalnej, natomiast lokal Skarżącego posiada [...] m2, a zatem nie spełnia wskazanych norm. Na powyższą decyzję K.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił dokonanie błędnej interpretacji przepisów prawa, błędnego ustalenia stanu faktycznego, błędnej oceny zgromadzonych dowodów, nie rozpatrzenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego sprawy, błędne przywołanie przez organ orzecznictwa sądów, wydanie decyzji wbrew powszechniej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, przez co naruszono art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. W uzasadnieniu skargi K.P. zwrócił uwagę, że w myśl art. 80 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko taka osoba uprawniona, która nie posiada lokalu mieszkalnego odpowiedniego pod względem przysługujących norm zaludnienia w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Z przedłożonych przezeń dokumentów wynika, że posiadany lokal mieszkalny nie odpowiada przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Skarżący stwierdził, że w jego opinii, spełnia on warunki określone w art. 81 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. K.P. podniósł, że wykaz dokumentów wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej jest katalogiem otwartym, więc strażak mianowany na stałe może złożyć wniosek o przyznanie pomocy finansowej dołączając również inne niż ww. dokumenty, które mogą potwierdzić fakt ubiegania się przez strażaka o lokal mieszkalny. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Przedmiotem kontroli sądu stała się decyzja w przedmiocie przyznania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Przepisy określające zasady przyznawania tego rodzaju pomocy zostały zamieszczone w przepisach ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 241, poz. 2034) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 241, poz. 2035). Podstawa prawna wydania zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. została oparta na art. 80 ust. 1 w zw. z art. 81 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, na § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (...) oraz na § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych (...). Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, "Strażakowi mianowanemu na stałe, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, zwana dalej "pomocą finansową", z zastrzeżeniem ust. 5, chyba że strażak nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej". Zastrzeżenie dot. ustępu 5 tego artykułu dotyczy warunków przyznania pomocy finansowej strażakowi zajmującemu lokal mieszkalny będący w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych albo podległych mu organów, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu mieszkalnego. W myśl art. 81 ww. ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 80; 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy; 3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2; 4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego albo domu stanowiącego odrębną nieruchomość, o których mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 82 ust. 1. Z przytoczonych uregulowań wynika, że jednymi z podstawowych warunków umożliwiających przyznanie strażakowi pomocy finansowej jest: uzyskanie mianowania na stałe, nie otrzymanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, spełnianie warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Stosownie do postanowień § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (...), strażak mianowany na stałe składa wniosek o przyznanie pomocy finansowej, dołączając do niego dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez strażaka lub jego małżonka, pozostającego z nim we wspólności majątkowej, o lokal mieszkalny lub dom w miejscowości pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: 1) zaświadczenie o członkostwie w spółdzielni mieszkaniowej albo 2) odpis księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu albo domu jednorodzinnego sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną kupna lokalu albo domu jednorodzinnego, albo 3) umowę kupna spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, albo 4) w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny odpis księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu. Przywołany przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia wymienia dokumenty, które winny być złożone wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej, przy czym użycie w nim zwrotu "a w szczególności" oznacza, że katalog dokumentów mogących potwierdzać faktu ubiegania się przez strażaka lub jego małżonka o lokal mieszalny lub dom, nie został zamknięty a zamieszczone w przepisie tym wyliczenie określonych dokumentów nie ma charakteru enumeratywnego. Tymczasem, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że jedynie wymienione w § 2 ust. 1 rozporządzenia dokumenty mogą potwierdzić fakt ubiegania się przez strażaka o uzyskanie lokalu mieszkalnego. W kontekście brzmienia ww. przepisu stanowisko to jest błędne. Skoro wskazany w § 2 ust. 1 rozporządzenia katalog dokumentów ma charakter przykładowy, to nieuprawnione jest pominięcie przez organ, jako nie mogących mieć znaczenia w sprawie, przedłożonych przez K.P. dokumentów takich jak np. pismo Burmistrza z dnia [...] stanowiące odpowiedź na wniosek B. i K.P. w sprawie sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...]. Kolejnym argumentem uzasadniającym odmowę przyznania skarżącemu pomocy finansowej stało się uznanie przez organ odwoławczy, że trafna jest teza Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, że na nabycie lokalu już zajmowanego przez strażaka na podstawie umowy najmu pomoc finansowa nie przysługuje. Stwierdzenie to nie zostało przez organ odwoławczy w jakikolwiek sposób uzasadnione. Organ zauważył jedynie, dodatkowo, że pomoc finansowe może być przyznana na uzyskanie lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej strażakowi powierzchni mieszkalnej. Stanowisko organu w tym zakresie jest również chybione. Przepisy określające zasady uzyskania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego lub domu nie zastrzegają warunku, aby nabywany przez strażaka lokal mieszkalny lub dom posiadał powierzchnię mieszkalną odpowiadającą co najmniej przysługującej strażakowi normatywnej powierzchni mieszkalnej. Posiadanie przez strażaka lub przez małżonka strażaka, w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, stanowi jedynie negatywną przesłankę do przydziału strażakowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (art. 81 pkt 2 i 3 ustawy). O ile przydział lokalu mieszkalnego strażakowi powinien uwzględniać liczbę przysługujących norm zaludnienia (art. 76 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych (...), to udzielenie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego od spełnienia takich przesłanek nie został uzależniony. Wymienione wyżej przepisy jak również powołany przez organ art. 76 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, nie uzależniają prawa udzielenia strażakowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu z powodu nabywania lokalu mieszkalnego lub domu o powierzchni mieszkalnej mniejszej niż ta wynikająca z norm mieszkaniowych. Jeżeli strażak, tak jak w niniejszej sprawie, decyduje się na nabycie lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej kilka metrów mniejszej niż ta, która przysługuje mu z wyliczenia tej powierzchni według określonych norm, to jest to jego suwerenna decyzja. Jest to decyzja, która, jak należy założyć, została podjęta ze świadomością obowiązujących postanowień art. 80 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, stanowiącego, że pomoc finansową przyznaje się raz w okresie całej służby, na wniosek strażaka. Powołane w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę orzeczenia sądów były wydane w innych stanach faktycznych i nie odnosiły się do możliwości udzielenia strażakowi pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego lub domu o powierzchni mniejszej niż ta do której odwołują się normy mieszkaniowe dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Reasumując Sąd stwierdził, że zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja, którą organ powołał jako przyczynę negatywnego rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] r. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wynika z nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i wydanych na jej podstawie rozporządzeń. Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie uwzględnienie przedstawionych wyżej zapatrywań Sądu oraz dokonanie oceny spełnienia przez K.P. warunków do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 80 i 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 powołanej ustawy.