IV SAB/Gl 47/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-05-10
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, gdy udziela odpowiedzi częściowo, a w pozostałym zakresie wyjaśnia brak możliwości udzielenia informacji lub publikuje ją w Biuletynie Informacji Publicznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej udziela informacji częściowo, a w pozostałym zakresie wyjaśnia brak możliwości jej udzielenia z powodu braku posiadania danych lub publikuje ją w Biuletynie Informacji Publicznej. Bezczynność zachodzi jedynie wtedy, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej takiej czynności nie podejmuje.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do A w K. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej opłat dodatkowych za przejazd, przewóz bagażu, zatrzymanie pojazdu, windykacji oraz liczby kontrolerów. Organ udzielił częściowych odpowiedzi, wskazując na publikację niektórych danych w Biuletynie Informacji Publicznej oraz brak możliwości udzielenia informacji o anulowanych opłatach i ograniczony okres archiwizacji danych. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu w zakresie informacji, których nie otrzymał lub uznał za niepełne. Sąd rozpoznał sprawę, oceniając, czy organ rzeczywiście pozostawał w bezczynności.Rozstrzygnięcie
1) oddalił skargę w zakresie informacji o łącznej kwocie na jaką opiewają wystawione opłaty dodatkowe, oraz informacji o wysokości wpływów z tytułu zapłaconych opłat dodatkowych oraz informacji o innych działaniach w zakresie windykacji i ilości kontrolerów zatrudnionych na umowę o pracę oraz umowę zlecenie; 2) w pozostałym zakresie umorzył postępowanie; 3) zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Przewodniczącego Zarządu A w K. w przedmiocie informacji publicznej 1) oddala skargę w zakresie informacji o łącznej kwocie na jaką opiewają wystawione opłaty dodatkowe, oraz informacji o wysokości wpływów z tytułu zapłaconych opłat dodatkowych oraz informacji o innych działaniach w zakresie windykacji i ilości kontrolerów zatrudnionych na umowę o pracę oraz umowę zlecenie; 2) w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 3) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] J.J. zwrócił się do A w K. o udostępnienie informacji publicznej w postaci odpowiedzi na następujące pytania:
1. opłaty dodatkowe za przejazd bez ważnego biletu:
- ile wystawiono sztuk opłat dodatkowych kredytowych (protokołów-wezwań) i na jaką łączną kwotę?
- jaka była łączna kwota wpływów z tytułu zapłaconych opłat dodatkowych kredytowych?
- ile opłat dodatkowych kredytowych anulowano?
- ile wystawiono sztuk opłat dodatkowych gotówkowych i na jaką łączną kwotę?
2. opłaty dodatkowe za przewóz bagażu lub zwierzęcia lub przejazd bez dokumentu uprawniającego do ulgi bez ważnego biletu:
- ile wystawiono sztuk opłat dodatkowych kredytowych (protokołów-wezwań) za i na jaką łączną kwotę?
- jaka była łączna kwota wpływów z tytułu zapłaconych opłat dodatkowych kredytowych?
- ile opłat dodatkowych kredytowych anulowano?
- ile wystawiono sztuk opłat dodatkowych gotówkowych i na jaką łączną kwotę?
3. opłaty dodatkowe za nieuzasadnione zatrzymanie pojazdu:
- ile wystawiono sztuk opłat dodatkowych (protokołów-wezwań) za i na jaką łączną kwotę?
- jaka była łączna kwota wpływów z tytułu zapłaconych opłat dodatkowych?
- ile opłat dodatkowych anulowano?
4. windykacja:
- ile wysłano zawiadomień na policję w związku z art. 121 kodeksu wykroczeń?
- ile spraw o zapłatę skierowano do sądu?
- ile złożono wniosków o wpisanie dłużników do Krajowego Rejestru Długów lub innych podobnych rejestrów?
- jakie inne działania w zakresie windykacji opłat dodatkowych stosowano i jakie przyniosły efekty?
5. kontrolerzy:
- ilu było zatrudnionych kontrolerów biletów na etacie oraz umowę zlecenie?
Wnioskodawca wskazał, że odpowiedzi oczekuje za lata 2000 – 2011, za każdy rok oddzielnie i należy ją wysłać na podany przez niego adres poczty elektronicznej.
Pismem z dnia [...] Przewodniczący A w K. poinformował wnioskodawcę, że A posiada zbiorcze dane dotyczące liczby nałożonych opłat dodatkowych kredytowych (bez podziału na: opłaty dodatkowe kredytowe za przejazd bez ważnego biletu, opłaty dodatkowe kredytowe za przewóz bagażu (zwierząt) bez ważnego biletu oraz za przejazd bez dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnienia do ulg, a także za przejazd z nieważnym dokumentem potwierdzającym uprawnienie do ulg, opłaty dodatkowe za spowodowanie zatrzymania lub zmiany trasy środka transportowego bez uzasadnionej przyczyny). Zaznaczył, iż dane zawarte w załączniku nr 1 przedstawiają: opłaty dodatkowe kredytowe, które zostały wprowadzone do bazy informatycznej A w okresie od 2000 r. do 2009 r., nałożone opłaty dodatkowe kredytowe w roku 2010, nałożone opłaty dodatkowe kredytowe w okresie styczeń - listopad 2011 r., nałożone w poszczególnych latach opłaty dodatkowe gotówkowe, anulowane opłaty dodatkowe kredytowe, sprawy skierowane do sądu oraz na policję zgodnie z przesłankami art. 121 Kodeksu wykroczeń oraz liczbę zatrudnionych kontrolerów.
Jednocześnie organ poinformował wnioskodawcę, że ewidencja dochodów z tytułu grzywien, mandatów i innych kar od ludności nie wymaga ujawniania dochodów w podziale na poszczególny typy opłat dodatkowych dlatego wszystkie wpływy z tego tytułu ewidencjonowane są wspólnie w dziale 600 rozdziale 60004 § 0570. Organ wyjaśnił również, że nie można jednoznacznie przyporządkować kwoty opłaty do wartości poszczególnych opłat dodatkowych kredytowych bowiem jest ona zależna od terminu dokonania wpłaty przez osobę, na którą została nałożona dodatkowa kredytowa. Ponadto organ wskazał, że wartości opłat dodatkowych w zależności od terminu ich płatności wynikają z taryfy przewozu osób i bagażu w komunikacji miejskiej A, która jest uchwalana przez Zgromadzenie A a następnie publikowana w Biuletynie Informacji Publicznej Biura A.
Nadto organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami A przechowuje informacje finansowe przez okres pięciu lat od daty zamknięcia danego roku obrachunkowego. Jednocześnie wyjaśnił, że dochody z tytułu grzywien, mandatów i innych kar od ludności publikowane są w Biuletynie Informacji Publicznej Biura A, a ujęto je w dziale 600 rozdział 60004 § 0570. Organ wyjaśnił również, że dochody z tytułu grzywien, mandatów i innych kar od ludności nie stanowią tylko dochodów z tytułu nałożonych i zapłaconych opłat dodatkowych w danym roku lecz obejmują wszystkie dochody, które wpłynęły do A w danym roku zatem ujmują także wpływy z zapłaconych opłat dodatkowych nałożonych we wcześniejszych okresach. W zakresie prowadzonych postępowań windykacyjnych organ wyjaśnił, iż procesy te nie są zakończone bowiem prowadzone są zarówno windykacje bieżących należności a także należności wynikających z poprzednich okresów. Organ wskazał, że w pierwszej kolejności prowadzona jest windykacja we własnym zakresie poprzez wysyłanie dłużnikom wezwań do zapłaty należności. Jednocześnie organ podał, że w zakresie windykacji korzysta się również z pomocy firm zewnętrznych, z którymi zawierane są umowy, które przedstawione zostały w załączniku nr 2. Organ wskazał ponadto, że proces windykacji jest procesem niezakończonym dlatego uzyskane dotychczas wpływy z tytułu nałożonych w danym roku opłat dodatkowych nie są wielkościami zamkniętymi i według oceny Zarządu będą powiększały wpływy z tytułu zapłaconych dodatkowych opłat w kolejnych latach. Ponadto organ wyjaśnił, że podpisał umowę o współpracy z Krajowym Rejestrem Długów Biurem Informacji Gospodarczej S. A., lecz obecnie jeszcze nie zostały dopisane dane dłużników do bazy KRD BIG S.A. Do pisma organ dołączył załączniki w których uwidocznił ilość wprowadzonych opłat dodatkowych kredytowych, gotówkowych, anulowanych opłat kredytowych, spraw skierowanych do sądu, spraw skierowanych na Policję zgodnie z art. 151 K.w. oraz liczbę kontrolerów według stanu na ostatni dzień w roku wszystko z podziałem na każdy rok od 2000 do 2011 r. W załączniku nr 2 do wyżej opisanego pisma organ wskazał okresy obowiązywania umów, jak i liczbę przekazanych opłat dodatkowych oraz nazwy firm windykacyjnych, z którymi przedsiębiorstwo współpracowało w okresie od 2000 r. do 2010 r.
Pismem z dnia [...] J.J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Przewodniczącego Zarządu A w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W skardze opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że organ częściowo udzielił mu wnioskowanej informacji w piśmie z dnia [...]. Jednakże uznał, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie:
- informacji o liczbie wystawionych sztuk opłat dodatkowych z podziałem na poszczególne ich rodzaje;
- informacji o łącznej kwocie na jaką opiewają wystawione opłaty dodatkowe;
- informacji o wysokości wpływów z tytułu zapłaconych opłat dodatkowych;
- informacji o wartości anulowanych opłat dodatkowych
- informacji o liczbie anulowanych opłat dodatkowych z podziałem na ich rodzaje;
- informacji o efektach prowadzonych "innych działań w zakresie windykacji;
- informacji o ilości kontrolerów biletów zatrudnionych na umowę o pracę oraz odrębnie zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia.
Na skutek złożonej skargi organ administracji pismem z dnia [...] wskazał, że nie może wnioskodawcy udzielić informacji publicznej w zakresie anulowanych opłat dodatkowych za przejazd: bez ważnego biletu, przewóz bagażu lub zwierzęcia, przejazd bez dokumentu uprawniającego do danej ulgi lub nieuzasadnione zatrzymanie pojazdu w latach 2000 – 2011, odrębnie za każdy rok. Organ wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji może dotyczyć tylko takiej informacji publicznej, którą dany organ faktycznie posiada. Organ podał, że nie prowadzi zestawień danych dotyczących wartości i liczby anulowanych opłat dodatkowych z podziałem na ich rodzaje. Dodatkowo zaznaczył, iż decyzja o anulowaniu opłaty dodatkowej powoduje ustanie możliwości dalszego przetwarzania informacji i prowadzi do ich usunięcia z systemu informatycznego zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych. Organ wyjaśnił, że wobec powyższego nie jest dysponentem informacji dotyczących anulowanych opłat dodatkowych w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Dodatkowo organ zaznaczył, że nie jest możliwe sporządzenie treści żądanej informacji poprzez jej przetworzenie na podstawie danych będących w posiadaniu organu bowiem zarchiwizowane oryginały protokołów wezwań do zapłaty opłat dodatkowych nie zawierają informacji o ewentualnym późniejszym ich anulowaniu.
Jednocześnie organ, w kolejnym piśmie datowanym na dzień [...] wezwał skarżącego, w związku z jego wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie wykazów liczby poszczególnych rodzajów nałożonych przez A w K. opłat dodatkowych, to jest opłat dodatkowych za: przejazd bez ważnego biletu, przewóz bagażu lub zwierzęcia, przejazd bez dokumentu uprawniającego do danej ulgi lub nieuzasadnione zatrzymanie pojazdu w latach 2000 – 2011 r., odrębnie za każdy rok oraz pozostałych zapytań zawartych w mailu z dnia [...] do przedstawienia okoliczności oraz faktów wskazujących na to, że uzyskanie powyższych informacji ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. W uzasadnieniu wezwania organ wyjaśnił, że nie jest w posiadaniu danych w zakresie liczby i łącznej wartości nałożonych opłat dodatkowych z podziałem na ich rodzaje, a tym samym nie dysponuje żądanymi zestawieniami. Organ wskazał na orzecznictwo sądowe dotyczące uznania informacji publicznej za informację przetworzoną oraz wyjaśnił, że sporządzenie żądanych przez skarżącego zestawień wymaga analizy znajdujących się w archiwum oryginałów protokołów wezwań do zapłaty oraz zestawienia danych w odniesieniu do różnych okresów, według wskazanych wyłącznie przez wnioskodawcę kryteriów. Zestawienia te nie są wynikiem obowiązku sprawozdawczego organu wynikającego z przepisu prawa, a pozyskanie żądanych danych wymaga zaangażowania środków osobowych, jak i finansowych. Organ wyjaśnił ponadto, że nie posiada danych umożliwiających udostępnienie żądanej informacji za lata 2000 – 2006 bowiem obowiązuje 5-letni okres archiwizacji druków opłat dodatkowych a zatem A przechowuje przedmiotowe dokumenty wyłącznie za lata 2007 – 2011.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu administracji wniósł o umorzenie postępowania w zakresie wniosku o udzielenie informacji o liczbie poszczególnych rodzajów nałożonych przez A opłat dodatkowych kredytowych i gotówkowych, to jest opłat dodatkowych za: przejazd bez ważnego biletu, przewóz bagażu lub zwierzęcia, przejazd bez dokumentu uprawniającego do ulgi lub nieuzasadnione zatrzymanie pojazdu w latach 2000- 2011 odrębnie za każdy rok oraz liczbie poszczególnych rodzajów opłat dodatkowych anulowanych przez organ w latach 2000-2011, odrębnie za każdy rok. W pozostałym zakresie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz zaznaczono, że w dniu wniesienia skargi organ istotnie pozostawał w bezczynności w zakresie wydania informacji z uwzględnieniem poszczególnych rodzajów opłat dodatkowych. Jednakże pismami z dnia [...] organ wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego znaczenia dla interesu publicznego w żądaniu udzielenia informacji oraz wyjaśnił, że nie jest dysponentem informacji w zakresie poszczególnych rodzajów opłat dodatkowych anulowanych w latach 2000 – 2011 dlatego nie może ich udzielić wnioskodawcy. W powyższym więc zakresie organ powołując się na orzecznictwo sądowe wniósł o umorzenie postępowania. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącego pełnomocnik organu wyjaśnił, że skarżący we wniosku z dnia [...] żądał udzielenia informacji o liczbie kontrolerów biletów zatrudnionych na etacie oraz umowie zlecenia. Zatem organ przyjął, że chodziło o podanie łącznej liczby osób zatrudnionych na stanowiskach kontrolerów biletów a w tym zakresie informacja została wnioskodawcy udzielona. Ponadto w piśmie z dnia [...] organ wskazał skarżącemu miejsce publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej A informacji dotyczących wykonania planów finansowych za poszczególne lata, w których ujęte są między innymi dochody z tytułu zapłaconych opłat dodatkowych. Dlatego brak było podstaw do udzielenia informacji w tym zakresie.
Dodatkowo pełnomocnik organu wskazał, że wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej efektów działań prowadzonych w zakresie windykacji należności został skonkretyzowany dopiero w skardze na bezczynność bowiem we wniosku skarżący żądał udzielenia informacji: jakie inne działania w zakresie opłat dodatkowych stosowano i jakie przyniosły efekty. Na tak sformułowany wniosek organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w piśmie z dnia [...], gdzie wskazano, że w pierwszej kolejności organ prowadzi windykację we własnym zakresie wysyłając wezwania do dłużników ponadto zwierane są w trybie przetargowym umowy z zewnętrznymi firmami windykacyjnymi, których wykaz stanowił załącznik nr 2. Efekty podjętych działań windykacyjnych zostały również przez organ opisane bowiem w załączniku nr 2 do pisma organu z dnia [...] podano informację o liczbie dodatkowych opat przekazanych do windykacji danym firmom windykacyjnym oraz wskazano, że w rezultacie tych działań A powrócił do windykacji niezapłaconych opłat dodatkowych z okresu od 2000 r. do 2005 r., natomiast w latach 2008 – 2011 odpowiednio do windykacji opłat dodatkowych nałożonych w okresie od 2004 r. do 2008 r. Zatem w powyższych zakresach trudno mówić o bezczynności organu i dlatego skargę w przedmiocie należy oddalić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.
W niniejszym postępowaniu skarżący upatruje się bezczynności organu polegającej na nierozpoznaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
- informacji o liczbie wystawionych sztuk opłat dodatkowych z podziałem na poszczególne ich rodzaje;
- informacji o łącznej kwocie na jaką opiewają wystawione opłaty dodatkowe;
- informacji o wysokości wpływów z tytułu zapłaconych opłat dodatkowych;
- informacji o wartości anulowanych opłat dodatkowych;
- informacji o liczbie anulowanych opłat dodatkowych z podziałem na ich rodzaje;
- informacji o efektach prowadzonych "innych działań w zakresie windykacji";
- informacji o ilości kontrolerów biletów zatrudnionych na umowę o pracę oraz odrębnie zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia.
Tak został zatem zakreślony przez skarżącego przedmiot postępowania bowiem, jak sam w skardze przyznał w pozostałym zakresie organ udzielił mu wnioskowanej informacji. Zatem kontroli Sądu poddane zostało postępowanie organu administracji związane z wyżej przywołanymi informacjami.
Wniosek o udzielenie wskazanych informacji skarżący złożył w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) – zwanej dalej u. d. i p. Ustawa ta w sposób kompleksowy reguluje kwestie dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Pojęcie natomiast informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 tejże ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Dokonując interpretacji tego pojęcia należy odwołać się do regulacji art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącej, iż (ust. 1.) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. (ust. 2) Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. (ust. 3) Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. (ust. 5) Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminach.
Uwzględniając powyższe można stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, że informacje, o które zwrócił się do organu skarżący stanowią informację publiczną i ich udostępnianie poddane zastało reżimowi u. d. i p.
Jak już wyżej zaznaczono ustawa o dostępie do informacji publicznej w sposób kompleksowy reguluje kwestie związane z udostępnianiem tychże informacji. I tak zgodnie z omawianą ustawą w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może dokonać następujących działań:
- udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Organ dokonuje tego w formie czynności materialno – technicznej;
- poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 ustawy);
- odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 ustawy, czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej;
- może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy.
Przy czym organ administracji działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13).
Dopiero brak podjęcia przez organ któregokolwiek z wyżej wskazanych działań, zgodnych oczywiście z przepisami ustawy i podjętych w jej granicach, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności wobec organu administracji. W niniejszej sprawie organ odpowiedział na wniosek skarżącego udzielając mu częściowo żądanej informacji w piśmie z dnia [...], wyjaśniając w nim również, które z wnioskowanych informacji są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej, a co się z tym wiąże nie podlegają udostępnieniu na wniosek z uwagi treść art. 10 ust. 1 u. d. i p.
W tym zakresie, w odniesieniu do zarzutów skargi oraz w jej granicach wyjaśnić należy, że organ udzielił skarżącemu informacji w zakresie łącznej kwoty na jaką opiewają wystawione opłaty dodatkowe oraz informacji o wysokości wpływów z tytułu zapłaconych opłat dodatkowych. W wyżej przywołanym piśmie organ wskazał bowiem, że wszelkie dochody z tego tytułu dostępne są w BIP. Organ wyjaśnił, że "dochody z tytułu grzywien, mandatów i innych kar od ludności prezentowane są w BIP i ujęte są w dziale 600 rozdział 60004 § 0570".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę reprezentuje pogląd, iż zamieszczenie informacji na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej zwalnia zobowiązany podmiot od obowiązku udzielenia żądanych wiadomości na wniosek, a wynika to z brzmienia art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którymi udostępnienie informacji publicznej następuje albo przez umieszczenie stosownych dokumentów na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej albo przez udostępnienie danych na wniosek. Jednocześnie zauważyć trzeba, że skarżący nie złożył żadnego przeciwdowodu pozwalającego zakwestionować wiarygodność udzielonej mu w tym zakresie odpowiedzi. Zatem organ podjął działania zgodnie z ustawą i na jej podstawie rozpoznał wniosek skarżącego w tym zakresie.
Podobnie trudno uznać, że organ nie udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek w zakresie: informacji o innych działaniach w zakresie windykacji oraz ilości kontrolerów zatrudnionych na umowę o pracę oraz umowę zlecenia. Odnosząc się do tej części skargi należy wskazać, że skarżący w swoim wniosku z dnia [...] zwrócił się o wskazanie "jakie inne działania w zakresie windykacji opłat dodatkowych stosowano i jakie przyniosły efekty?". Natomiast organ w piśmie z dnia [...] wskazał skarżącemu, że w pierwszej kolejności prowadzi on sam windykację wysyłając do dłużników kilkakrotnie wezwania do zapłaty. Organ wyjaśnił nadto, że ma podpisane umowy z firmami windykacyjnymi oraz do pisma załączył wykaz obrazujący wyniki każdej z firm windykacyjnej z którą współpracował w okresie od 2000 – 2011 r. Jednocześnie organ wyjaśnił, że podpisana została umowa o współpracy z Krajowym Rejestrem Długów Biurem Informacji Gospodarczej S.A., z którym prowadzona jest obecnie wymiana danych zatem pełne dane dłużników nie zostały jeszcze ujawnione. Odnosząc się natomiast do ilości kontrolerów zatrudnionych przez organ na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia, to w istocie rację ma pełnomocnik organu wskazując, że dopiero w skardze sprecyzowano, że wniosek dotyczył odrębnie kontrolerów zatrudnionych na podstawie umowy o pracę oraz odrębnie na podstawie umowy zlecenia. Jeżeli bowiem, skarżący w swym wniosku użył łącznika "oraz" organ słusznie uznał, że chodzi o ogólną liczbę kontrolerów zatrudnionych na podstawie obydwu tytułów i taką też informację przesłał skarżącemu.
Udzielenie natomiast przez organ administracji odpowiedzi na wniosek innej, niż "oczekiwana", lecz nie zwerbalizowana wyraźnie przez stronę nie uzasadnia podnoszenia wobec organu zarzutu bezczynności, bowiem z bezczynnością na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak już wyżej zaznaczono mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc zobowiązanym do podjęcia czynności materialno – technicznej takiej czynności nie podejmuje.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
W dalszej kolejności wskazać należy, że organ po wniesieniu przez skarżącego skargi, pismem z dnia [...] wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego znaczenia dla interesu publicznego w żądaniu informacji publicznej w zakresie wykazów liczby poszczególnych rodzajów nałożonych przez A w K. opłat dodatkowych za: przejazd bez ważnego biletu, przewóz bagażu lub zwierzęcia, przejazd bez dokumentu uprawniającego do danej ulgi lub nieuzasadnione zatrzymanie pojazdu za lata 2000- 20011, odrębnie za każdy rok oraz pozostałych zapytań zwartych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wezwania organ wyjaśnił, że aby wytworzyć wnioskowaną informację na podstawie dokumentów i zbiorów danych posiadanych przez organ koniecznym jest zaangażowanie dodatkowych środków oraz wymaga analizy zbiorów i wybrania z nich informacji i na tej podstawie stworzenia zestawień danych w odniesieniu do różnych okresów. Organ uznał więc, że w tym zakresie wniosek skarżącego dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Jednocześnie w piśmie tym organ wyjaśnił, że względu na pięcioletni okres przechowywania dokumentacji nie jest możliwym uczynienie zadość w zakresie informacji obejmującej lata 2000 – 2006.
W tym zakresie zatem organ, wprawdzie już po wniesieniu skargi, podjął działania niezbędne do udzielenia skarżącemu informacji. I choć istotnie działanie te podjęte zostały z opóźnieniem, a więc bez zachowania ustawowego terminu to w świetle uwag wyżej poczynionych zarzut bezczynności organu nie może się ostać.
Jednocześnie organ administracji pismem datowanym również na dzień [...] poinformował wnioskodawcę, że nie jest dysponentem informacji publicznej w zakresie wykazów liczby poszczególnych rodzajów anulowanych przez A w K. opłat dodatkowych za: przejazd bez ważnego biletu, przewóz bagażu lub zwierzęcia, przejazd bez dokumentu uprawniającego do danej ulgi lub nieuzasadnione zatrzymanie pojazdu w latach 2000- 2011, odrębnie za każdy rok.
W tym zakresie organ wskazał, że nie prowadzi rejestru opłat dodatkowych anulowanych tym bardziej, że po anulowaniu danej opłaty ustaje możliwość przetwarza danych związanych z tą opłatą i prowadzi do ich usunięcia z systemu informatycznego. Dlatego organ nie posiada zestawień na podstawie których mógłby wytworzyć żądaną w tym zakresie informację. Jednocześnie organ zaznaczył, że zarchiwizowane oryginały protokołów wezwań do zapłaty opłat dodatkowych nie zawierają informacji o ewentualnym późniejszym anulowaniu tejże opłaty. Zatem również w tym zakresie wniosek skarżącego nie pozostał bez reakcji organu administracji dlatego trudno zarzucić mu bezczynność. Organ podjął bowiem działania mające oparcie w przepisach u. d. i p.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że w przypadku, gdy organ w danym zakresie załatwi sprawę zgodnie z właściwymi przepisami prawa w czasie pomiędzy wniesieniem skargi, a wydaniem przez sąd administracyjny wyroku powinien znaleźć zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08 publ. Internetowa Baza Orzeczeń NSA) stwierdzając, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a ma zastosowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.
Zgodnie natomiast z wymienionym w cytowanej uchwale przepisem art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu.
Z przedstawionego wyżej powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - postanowił w zakresie objętym żądaniem udostępnienia informacji o liczbie wystawionych sztuk opłat dodatkowych z podziałem po poszczególne ich rodzaje oraz informacji o wartości anulowanych opłat dodatkowych z uwzględnieniem ich liczby oraz z podziałem na rodzaje umorzyć postępowanie w pkt 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 201 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło