III SA/Gd 142/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut ( spr. ) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 16 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną i prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 23 listopada 2011 r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 24 czerwca 2010 r. Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b), art. 71, art. 72 oraz art. 73 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o uznaniu E. S. za osobę bezrobotną z dniem 24 czerwca 2010 r. Jednocześnie organ orzekł o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 2 lipca 2010 r. do dnia 1 lipca 2011 r., tj., na okres 12 miesięcy w wysokości 120 % kwoty określonej w dyspozycji art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z przedstawionych przez w/w dokumentów, w tym ze świadectwa pracy z dnia 4 czerwca 2010 r. (obrazującego zatrudnienie w/w w okresie 2 listopada 1982 r. – 31 maja 2010 r.) wynikało bowiem, że w dniu rejestracji E. S. spełniała przesłanki do uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2010 r. Sąd Rejonowy [...] przywrócił E.S. do pracy w A Spółce Akcyjnej. Apelacja od przedmiotowego orzeczenia została z kolei oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 listopada 2010 r. W dniu 24 listopada 2010 r. E.S. zgłosiła telefonicznie podjęcie zatrudnienia w w/w podmiocie z dniem 22 listopada 2010 r. Decyzją z dnia 30 listopada 2010 r. Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o utracie przez w/w statusu osoby bezrobotnej z dniem 22 listopada 2010 r. Jednocześnie organ orzekł o utracie z tym samym dniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 22 listopada 2011 r. E. S. przedłożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. świadectwo pracy wskazujące, że w okresie 2 listopada 1982 r. – 31 października 2011 r. była zatrudniona w A S.A. Ze świadectwa wynikało nadto, że w/w pozostawała bez pracy w okresie 1 czerwca 2010 r. – 21 listopada 2010 r. W piśmie z dnia 30 grudnia 2011 r. pracodawca E. S. poinformował Powiatowy Urząd Pracy w G., że po powrocie do pracy, na podstawie art. 47 k.p. wypłacono jej jednomiesięczne wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2 i art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone w/w decyzjami ostatecznymi z dnia 24 czerwca 2010 r. i 30 listopada 2010 r. Następnie decyzją z dnia 23 listopada 2011 r. wydaną w oparciu art. 104 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, art. 2 ust. 1 pkt 2 , art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b) oraz art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Prezydent Miasta orzekł o: - uchyleniu własnych decyzji z dnia 24 czerwca 2010 r. i 30 listopada 2010 r.; - odmowie uznania E. S. za osobę bezrobotną z dniem 24 czerwca 2010 r.; - odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 2 lipca 2010 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji Prezydent Miasta odwołując się do brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał, że strona już w dniu pierwotnej rejestracji nie spełniała przesłanek do uznania za osobę bezrobotną oraz do przyganiania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z przedstawionego świadectwa pracy z dnia 31 października 2011 r. wynika bowiem, że E. S. w dniach 2 listopada 1982 r. – 31 października 2011 r. była zatrudniona w A S.A. W/w pozostawała bez pracy w dniach 1 czerwca 2010 r. – 21 listopada 2010 r. przy czym została przywrócona do pracy na mocy orzeczenia sadowego od dnia 22 listopada 2010 r. W odwołaniu od w/w decyzji E. S. wskazała, że w jej sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego. Przerwa w zatrudnieniu mająca miejsce w okresie 1 czerwca – 21 listopada 2010 r.) nie została pierwotnie przez pracodawcę zaliczona do stażu pracy. Dopiero przedłożenie zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 19 października 2011 r. o pobieraniu zasiłku w okresie od dnia 2 lipca 2010 r. do dnia 21 listopada 2010 spowodowało, że w/w okres został zaliczony do stażu pracy. Nadto w okresie pobierania zasiłku strona była osobą bezrobotną, niezatrudnioną i nie uzyskującą jakichkolwiek dochodów. Decyzją z dnia 16 stycznia 2012 r. nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia 23 listopada 2011 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanym postępowaniu najistotniejszą okolicznością było wydanie wyroku sądowego w sprawie ze stosunku pracy. Wyrok taki ma bowiem skutek wsteczny. Nadto, zgodnie z art. 51 § 1 Kodeksu pracy do okresu zatrudnienia wlicza się okres pozostawania bez pracy za który nie przyznano wynagrodzenia jeżeli pracownik podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy. Okresu tego nie traktuje się jako przerwy w zatrudnieniu pociągającej utratę uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego zatrudnienia. Nie ma tym samym możliwości aby jednocześnie pozostawać w zatrudnieniu i i legitymować się statusem osoby bezrobotnej, która nie może pozostawać w zatrudnieniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. S. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że dokonana przez organ odwoławczy interpretacja art. 51 Kodeksu pracy jest odmienna od przyjętej przez pracodawcę skarżącej. Ten przerwę w zatrudnieniu trwającą od 1 czerwca 2010 r. do 21 listopada 2010 r. zaliczył do stażu pracy dopiero po dostarczeniu zaświadczenia z urzędu pracy o pobranym w tym okresie zasiłku dla bezrobotnych. Wskazano, że przywołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydano w sprawie, w której stan faktyczny był odmienny, zatem organ nie powinien się do niego odwoływać. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika bezsporny stan faktyczny tej sprawy. W dacie rejestracji skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. wyrok Sądu Rejonowego [...]ie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt [...] przywracający skarżącą do pracy w A S.A. w W. na poprzednich warunkach pracy i płacy, nie był prawomocny. Apelację A S.A. od powyższego wyroku oddalono w dniu 19 listopada 2010 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w G. – XV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w G., sygn. akt [...]. W dniu 22 listopada 2010 r. skarżąca podjęła zatrudnienie, zaś zgodnie z art. 47 k.p. wypłacono jej jednomiesięczne wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Wobec uzyskania informacji o przywróceniu skarżącej do pracy na mocy wyroku sądu doszło do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną i przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w konsekwencji czego zapadła decyzja organu pierwszej instancji pozbawiającą ją tegoż statusu i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Organy wydały takie orzeczenie uznając, że orzeczenie przywracające pracownika do pracy wywołuje skutek wstecz (ex tunc). Z takim stanowiskiem obu organów orzekających w sprawie skład orzekający w niniejszej sprawie nie może się zgodzić. Zgodnie z art. 45 § 1 Kodeksu pracy w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Restytucja stosunku pracy na podstawie wyroku przywracającego pracownika do pracy nie następuje jednak automatycznie. Dopiero po uprawomocnieniu się wyroku oraz zgłoszeniu przez pracownika – stosownie do art. 48 § 1 Kodeksu pracy - gotowości niezwłocznego podjęcia pracy w ciągu 7 dni od dnia przywrócenia do pracy, można mówić, że stosunek pracy został odtworzony (uległ restytucji). W doktrynie jak i orzecznictwie sądów powszechnych i administracyjnych dominuje stanowisko, iż wyrok przywracający pracownika do pracy restytuuje stosunek pracy na przyszłość. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lipca 2011r. sygn. akt II PK 18/11 stwierdził, że : "Orzeczenie o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach ma charakter mieszany, konstytutywno-deklaratoryjny. Konstytutywny charakter tego orzeczenia wyraża się w tym, że doprowadza ono do odrodzenia stosunku pracy, jaki istniał przed zakwestionowanym rozwiązaniem umowy o pracę, deklaratywny zaś w tym, że zobowiązuje pracodawcę do zatrudnienia pracownika. Co prawda stosunek pracy zostaje reaktywowany z mocy orzeczenia o przywróceniu do pracy, ale jego materialna skuteczność w świetle art. 48 § 1 k.p. (w związku z art. 57 § 4 k.p.) powstaje dopiero od daty zgłoszenia przez pracownika gotowości niezwłocznego podjęcia pracy, przy czym początek siedmiodniowego terminu dla zgłoszenia gotowości do pracy liczy się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o przywróceniu pracownika do pracy." (LEX nr 1044007). Tym samym orzeczenie przywracające pracownika do pracy nie działa ex tunc, nie unieważnia bezprawnego działania pracodawcy z mocą wsteczną, lecz "restytuuje’ stosunek pracy ex nunc, to jest od dnia, w którym ziścił się ustawowy warunek w postaci zgłoszenia przez pracownika gotowości do pracy w związku z prawomocnym orzeczeniem ( vide: Kodeks Pracy. Komentarz, pod red. L. Florka. 4 wyd., Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2005, s. 386 ). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że brak było podstaw do wznowienia - w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 24 czerwca 2010 r., którą zasadnie uznano skarżącą za osobę bezrobotną i przyznano jej prawo do zasiłku. Skarżąca była wówczas osobą niezatrudnioną i niewykonującą pracy w A S. A., była zatem osoba bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Status skarżącej uległ zmianie w związku z podjęciem pracy w dniu 22 listopada 2010 r., na skutek czego nastąpiła restytucja stosunku pracy. O powyższym skarżącą poinformowała urząd pracy i decyzją Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2010 r. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku. Nie ma też racji organ twierdząc, że konstrukcja art. 51 § 1 k.p. uniemożliwia przyjęcie w sposób prawnie skuteczny jednoczesnego pozostawania w zatrudnieniu i legitymowania się statusem osoby bezrobotnej. Przepis ten stanowi, że pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie. Okresu pozostawania bez pracy, za który nie przyznano wynagrodzenia, nie uważa się za przerwę w zatrudnieniu, pociągającą za sobą utratę uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego zatrudnienia. Tutaj warto przywołać stanowisko Sądu Najwyższego przedstawione w wyroku z dnia 16 czerwca 2011 r., I PK 272/10, gdzie Sad ten stwierdził, że : ""Okres pozostawania bez pracy", o którym mowa w art. 51 § 1 k.p. (...), jest okresem nieświadczenia pracy u pracodawcy, który dokonał wypowiedzenia niezgodnie z prawem. Okres ten nie jest okresem zatrudnienia ani okresem uznawanym za okres zatrudnienia, lecz jedynie podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia." (LEX nr 1001283). W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta wydano z naruszeniem przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania administracyjnego tj. art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. i naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 litera c) w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu obu w/w decyzji. Na mocy art. 152 p.p.s.a., Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań.