II OSK 2086/12

Sygn. akt II OSK 208612 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Bożena Popowska ( spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 80/12 w sprawie ze skargi J. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od J. T. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 80/12, po rozpoznaniu skargi J. T., uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., działając na podstawie art. 134 k.p.a. – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Grodziskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie Ż. pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków wraz z infrastrukturą na działce o nr ew. [...] we wsi Ż., gm. Ż. Organ wskazał, że od ww. decyzji odwołał się J. T., reprezentowany przez dwóch pełnomocników: E. M. oraz K. J. Następnie stwierdził, że odwołanie wniesiono z uchybieniem 14 dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., gdyż ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, iż ww. decyzję doręczono J. T. 23 sierpnia 2011 r., E. M. 22 sierpnia 2011 r., zaś K. J. 5 września 2011 r. Zdaniem organu, decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. została skutecznie doręczona w dniu 22 sierpnia 2011 r., to jest w dniu, w którym otrzymał ją pierwszy z pełnomocników – E. M. Od tego dnia rozpoczął swój bieg 14-dniowy termin dla wniesienia odwołania. Na marginesie organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby J. T. wskazał pełnomocnika, do którego należy kierować korespondencję. Czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął zatem w dniu 6 września 2011 r. Natomiast z pieczątki znajdującej się na kopercie wynika, że odwołanie nadano w Urzędzie Pocztowym w Grodzisku Mazowieckim 19 września 2011 r., a zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Skargę na to postanowienie złożył J. T. zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżone postanowienie wskazał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, że w sytuacji nie dokonania przez stronę wyboru pełnomocnika, któremu pisma należy doręczać i doręczenia decyzji przez organ – pomimo treści art. 40 § 2 k.p.a. - obu pełnomocnikom ustanowionym w sprawie, termin do wniesienia odwołania rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia decyzji temu z pełnomocników, który otrzymał decyzję pierwszy. W takim przypadku, zdaniem Sądu, termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., rozpoczyna swój bieg dla każdego z pełnomocników z osobna. W kontrolowanej sprawie J. T. ustanowił dwóch pełnomocników: E. M. oraz K. J. i nie wskazał pełnomocnika, któremu pisma winny być doręczane. Wojewoda Mazowiecki tego wyboru również nie dokonał, gdyż – jak wynika z akt sprawy - decyzję z dnia 17 sierpnia 2011 r. doręczył obu pełnomocnikom. E. M. w dniu 22 sierpnia 2011 r. zaś K. J. w dniu 5 września 2011 r. W konsekwencji Sąd przyjął, mając na uwadze treść art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., że dla pełnomocników: E. M. termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 5 września 2011 r., a dla K. J. w dniu 19 września 2011 r. Skoro odwołanie m.in. K. J. nadano w polskiej placówce operatora publicznego w dniu 19 września 2011 r., to termin do złożenia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., przez tego pełnomocnika został zachowany. Nie było zatem podstaw do zastosowania art. 134 k.p.a. w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko przedstawione w skardze, iż rozstrzygnięcie organu II instancji zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – uchylił zaskarżone postanowienie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, a to: - art. 40 § 2 w związku z art. 129 § 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że jeżeli strona działająca przez kilku pełnomocników nie wskazała takiego pełnomocnika, któremu należy doręczać pisma w postępowaniu, to w sytuacji doręczenia pisma wszystkim pełnomocnikom, termin do wniesienia odwołania przez stronę biegnie od daty pokwitowania pisma przez ostatniego z pełnomocników, podczas gdy należało przyjąć, że termin do wniesienia odwołania przez stronę biegnie od daty pierwszego pokwitowania pisma przez jednego spośród pełnomocników, czyli od daty pokwitowania pisma przez pierwszego spośród pełnomocników; 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. poprzez wydanie przez Sąd wyroku uwzględniającego skargę J. T., podczas gdy skarga powinna zostać oddalona. Wskazując na powyżej przedstawione zarzuty, na podstawie art. 176 w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] stwierdzające uchybienie przez J. T. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Grodziskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie Ż. pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków wraz z infrastrukturą we wsi Ż. Zgodnie z art. 134 k.p.a., który był podstawą wydania zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie natomiast do przepisu art. 129 § 2 k.p.a. - odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w sytuacji, gdy pismo (decyzję) doręczono kilku pełnomocnikom, to termin do wniesienia odwołania w myśl powołanego wyżej przepisu art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia pisma pierwszemu z pełnomocników. Uwzględniając zatem, że skarżący – strona postępowania administracyjnego – nie wskazał pełnomocnika, któremu należało doręczać pisma, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia w/w przepisów należało uznać za uzasadnione. Przenosząc powyższe na okoliczności faktyczne sprawy niniejszej, które są niesporne, wskazać należy w szczególności, że skoro jako pierwszemu pismo – decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. zostało skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony – E. M. w dniu 22 sierpnia 2011 r., to od tego dnia zaczął dla strony swój bieg ustawowy termin 14 – dniowy na wniesienie odwołania, przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. Z uwagi natomiast na brzmienie art. 40 § 2 k.p.a., w myśl którego, jeżeli strona ustanowiła kilku pełnomocników, pisma doręcza się tylko jednemu z nich – późniejsze doręczenie decyzji Wojewody Mazowieckiego drugiemu pełnomocnikowi – K. J. należało uznać za mające jedynie informacyjny charakter. W tej sytuacji, wniesienie odwołania w dniu 19 września 2011 r. (data nadania) nastąpiło z uchybieniem terminowi, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Wbrew stanowisku wyrażonemu przez Sąd I instancji, organ odwoławczy – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego miał więc podstawy do zastosowania art. 134 k.p.a., czyli stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z podanych wyżej względów skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podlegał uchyleniu jako wadliwy. Z tych samym powodów, skoro stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie ulegał wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował również o rozpoznaniu skargi. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.