VI SA/Wa 367/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-14
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Piotr Borowiecki, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata tytułu prawnego do lokalu, w którym prowadzony jest punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie takiej działalności w części dotyczącej tego punktu, na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Utrata tytułu prawnego do lokalu, w którym prowadzony jest punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, stanowi zmianę stanu faktycznego uniemożliwiającą wykonanie decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w tym konkretnym punkcie. W konsekwencji, zezwolenie staje się bezprzedmiotowe w tej części, co uzasadnia stwierdzenie jego wygaśnięcia na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Określenie lokalizacji punktu jest istotnym elementem zezwolenia, a jego utrata powoduje bezprzedmiotowość decyzji w tym zakresie.Stan faktyczny
Spółka "F." Sp. z o.o. otrzymała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych. W związku z wypowiedzeniem umów najmu, spółka zawiesiła działalność w czterech punktach. Minister Finansów stwierdził wygaśnięcie zezwolenia w części dotyczącej tych punktów, uznając, że utrata tytułu prawnego do lokali spowodowała bezprzedmiotowość decyzji. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że należy zastosować przepisy ustawy o grach hazardowych, a brak tytułu prawnego do lokalu nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2012 r. sprawy ze skargi "F." Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia w części decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], Minister Finansów - działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także: skarżąca spółka) na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] z późniejszymi zmianami, udzielającej skarżącej spółce F. Sp. z o.o. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych - bukmacherskich na sportowe współzawodnictwo zwierząt, w części dotyczącej punktu przyjmowania zakładów wzajemnych wymienionego w pkt III ppkt 157, 161, 167 oraz 190 w/w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r. – utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r.
Z akt sprawy wynika, że w dniach [...] stycznia 2011 r., [...] lutego 2011 r., [...] marca 2011 r. oraz [...] kwietnia 2011 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęły pisma skarżącej spółki F. Sp. z o.o., w których strona poinformowała organ, iż zawiesza prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich na sportowe współzawodnictwo zwierząt w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych wymienionych w pkt III ppkt 157, 161, 167 oraz 190 decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r., tj. w [...] przy ul. [...]. w K. przy ul. [...], w [...], Dworzec PKS przy ul. [...], w [...] przy ul. [...], w związku z wypowiedzeniem umów najmu przez wynajmujących.
W związku z powyższym, Minister Finansów pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. poinformował skarżącą spółkę o braku możliwości zawieszenia działalności w lokalach, do których spółka nie posiada tytułu prawnego.
W dniu [...] czerwca 2011 r. Minister Finansów - działając na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - decyzją nr [...] stwierdził wygaśnięcie w części dotyczącej punktu przyjmowania zakładów wzajemnych wymienionego w pkt III ppkt 157, 161, 167 oraz 190 decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], z późniejszymi zmianami, udzielającej skarżącej spółce F. Sp. z o.o. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych - bukmacherskich na sportowe współzawodnictwo zwierząt.
W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów stwierdził, iż skarżąca spółka F. Sp. z o.o. utraciła zgodę władających lokalami na korzystanie z lokali mieszczących się pod adresami określonymi w pkt III ppkt 157. 161, 167 oraz 190 w/w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r. Biorąc to pod uwagę, organ uznał, iż należy stwierdzi, że stan faktyczny, na podstawie którego skarżąca spółka uzyskała ww. zezwolenie uległ zmianie. Tym samym, zdaniem organu, decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] z późniejszymi zmianami stała się bezprzedmiotowa w części, do której odnosi się ww. zmiana stanu faktycznego. Minister Finansów, powołując się na przepis art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – stwierdził, iż w związku z faktem, że skarżąca spólka nie dysponuje tytułem prawnym do lokali mieszczących się pod adresami wskazanymi w pkt III ppkt 157, 161, 167 oraz 190, decyzja Ministra Finansów, na mocy której udzielono ww. spółce zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych - bukmacherskich, stała się bezprzedmiotowa w tej części. Reasumując organ wskazał, iż w niniejszej sprawie bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji zgodnie z udzielonym zezwoleniem.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez członków zarządu, wniosła odwołanie od w/w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2011 r.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła:
1) art. 258 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie należało zastosować przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201.poz. 1540 ze zm.), tj. art. 59 jako przepis lex specialis;
2) art. 59 pkt 1 ustawy o grach hazardowych - poprzez jego niezastosowanie polegające na niewezwaniu odwołującego do usunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem, po bezskutecznym upływie którego Minister Finansów może cofnąć zezwolenie w całości lub części;
3) art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych - poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009r., nr [...] w części, tj. w pkt III ppkt 157,161,167 oraz 190, pomimo, że od zaprzestania prowadzenia działalności w w/w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych nie upłynęło w chwili wydania decyzji 6 miesięcy.
Mając na względzie powyższe naruszenia, skarżąca spółka wniosła o uchylenie spornej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2011 r. w całości.
W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, iż powołany w decyzji przepis art. 258 Ordynacji podatkowej nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem nie można stwierdzić, że decyzja stała się bezprzedmiotowa, bowiem możliwy jest do zrealizowania cel, jaki był podstawą do jej wydania. Skarżąca stwierdziła, że nadal jest zdolna do prowadzenia działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych obejmującej pełna ilość punktów wynikającej z decyzji udzielającej zezwolenia. Zdaniem strony, brak tytułu prawnego do lokalu objętego decyzją nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji. Przedmiotem decyzji nie jest bowiem posiadanie tytułu prawnego do określonego lokalu, ale prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich. Strona, powołując się na treść pisma Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2011 r., w którym organ ten stwierdził, iż "zgodnie z ustawą o grach hazardowych podmiot posiadający zezwolenie m.in. na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych ma prawo do zaprzestania lub niewykonywania, przez okres 6 miesięcy działalności objętej zezwoleniem", a także na przepis art. 59 ustawy o grach hazardowych, stwierdziła, iż zgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych nie jest konieczne, by skarżąca spółka prowadziła działalność tylko w pierwotnie określonych punktach powołanych w decyzji. Zdaniem skarżącej, z przepisu art. 59 ustawy o grach hazardowych, w żaden sposób nie wynika, z jakich przyczyn następuje niewykonywanie lub zaprzestanie wykonywania działalności objętej zezwoleniem. W szczególności czy zaprzestanie wynika z braku posiadania tytułu prawnego do lokalu, czy z innych przyczyn. Chodzi o pewien stan faktyczny, którego przyczyny mogą być różne. Zdaniem strony skarżącej, potwierdzeniem zasadności jej stanowiska jest również dotychczasowa praktyka Ministra Finansów w tym względzie, w ramach której informacje o zawieszeniu prowadzenia punktu przyjmowania zakładów nie skutkowały stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji w części objętej tymi punktami. Według skarżącej spółki, w przypadku stosowania przez Ministra Finansów takiej interpretacji przepisów dochodziłoby do sytuacji, w której organ ten stwierdzałby wygaśnięcie decyzji, gdy na skutek remontu lokalu, strony zawiesiłyby wykonywanie umów najmu na okres np. 2 miesięcy, w trakcie których skarżąca nie miałaby prawa do dysponowania lokalem. Ponadto strona, powołując się na przepis art. 59 ustawy o grach hazardowych, z ostrożności procesowej stwierdziła, że organ - pomijając już rozważania na temat niezasadności zastosowania art. 258 Ordynacji podatkowej - powinien wezwać skarżącą spółkę do usunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem. Strona zauważył, iż wezwania takiego jednak nie było. Ponadto skarżąca zwróciła również uwagę, że wypowiedzenie umowy nie jest równoznaczne z jej rozwiązaniem, czy wygaśnięciem. Okres wypowiedzenie umowy może bowiem wynosić np. 8 miesięcy, czego organ w żaden sposób nie badał. Strona zauważyła także, że w okresie wypowiedzenia może również dojść do prowadzenia negocjacji w sprawie przedłużenia umowy najmu lub zawarcia jej na nowych warunkach z tą samą lokalizacją.
W związku ze złożonym odwołaniem, Minister Finansów pismem z dnia [...] października 2011 r. wezwał skarżącą spółkę do przedłożenia potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii umów najmu lokali w [...] ul. [...], w [...] ul. [...], w [...] - Dworzec PKS ul. [...] oraz w [...] ul. [...] wraz z dowodami potwierdzającymi ich przedłużenie oraz kopiami wypowiedzeń umów najmu przedmiotowych lokali, z których powinien wynikać termin, w którym w/w umowy zostały rozwiązane.
W dniu [...] listopada 2011 r. strona skarżąca wniosła do organu odpowiedź na w/w pismo z dnia [...] października 2011 r., załączając stosowne umowy najmu w/w lokali wraz z dokumentami potwierdzającymi datę ich rozwiązania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Minister Finansów - działając na podstawie na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa – decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] z późniejszymi zmianami, udzielającej skarżącej spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych - bukmacherskich na sportowe współzawodnictwo zwierząt, w części dotyczącej punktu przyjmowania zakładów wzajemnych wymienionego w pkt III ppkt 157, 161, 167 oraz 190 w/w decyzji z dnia [...] listopada 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów, powołując się na przepis art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – podniósł, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji jest decyzją deklaratoryjną, która wywołuje skutki prawne ex tunc, tzn. od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji, czyli od dnia, w którym decyzja stała się bezprzedmiotowa. Organ stwierdził, że w piśmiennictwie przyjmuje się, iż bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek. Według organu, decyzja wiąże tak długo, jak długo mamy do czynienia z elementami decydującymi o istnieniu danego, skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego. Powstanie po wydaniu decyzji sytuacji, czy też układu stosunków społecznych odbiegających od czynników indywidualizujących dany stosunek prawny, ukształtowany w decyzji, kładzie kres istnieniu tego stosunku i musi oddziaływać na obowiązywanie decyzji, która jest wyrazem tych stosunków. W tej sytuacji można mówić o bezprzedmiotowości decyzji, która oznacza nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia jej celu.
Biorąc powyższe pod uwagę. Minister uznał, że w przedmiotowej sprawie zaszła sytuacja dająca podstawę do zastosowania art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, albowiem decyzja Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] z późniejszymi zmianami, w części dotyczącej punktów przyjmowania zakładów wzajemnych wymienionych w pkt III ppkt 157, 161, 167 oraz 190 tej decyzji, stała się bezprzedmiotowa z uwagi na zmianę stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji. Organ wskazał, że przedmiotową decyzją Minister Finansów przyznał skarżącej spółce F. Sp. z o.o. uprawnienie w zakresie urządzania zakładów wzajemnych w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych wskazanych w zezwoleniu. A zatem, zdaniem organu, spółka nabyła prawo do prowadzenia działalności w zakresie zakładów wzajemnych w formie ukształtowanej powyższym zezwoleniem, w tym w zakresie miejsc urządzania zakładów wzajemnych.
Powołując się na przepisy art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 36, a także art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach hazardowych, Minister Finansów stwierdził, iż miejsce urządzania zakładów wzajemnych wskazane w zezwoleniu jest tożsame z adresem lokalu, na korzystanie z którego, podmiot ubiegający się o zezwolenie uzyskał zgodę władającego lokalem. Zdaniem organu, w świetle powołanych przepisów nie jest zatem możliwe wskazanie w zezwoleniu, jako miejsca przyjmowania zakładów wzajemnych lokalizacji, co do której podmiot nie dysponuje tytułem prawnym.
Biorąc pod uwagę powyższe Minister Finansów stwierdził, iż określenie lokalizacji punktu (punktów) prowadzenia zakładów wzajemnych jest niewątpliwie elementem koniecznym zezwolenia. Istotna przesłanką faktyczna udzielenia zezwolenia jest dysponowanie przez wnioskodawcę odpowiednim, konkretnym lokalem (lokalami) do prowadzenia gier, nie wystarcza zaś konkretny adres tego lokalu czy liczba punktów - lokali prowadzenia gier. A zatem, zdaniem organu, określenie w zezwoleniu lokalizacji punktu (punktów) prowadzenia zakładów wzajemnych konkretyzuje treść uprawnień i obowiązków wynikających z zezwolenia. W ocenie organu, uzasadnione jest więc twierdzenie, iż zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych, upoważnia do jej prowadzenia jedynie w tych punktach, na które zostało udzielone. Punkty te wyznaczają ramy zezwolenia.
Ustosunkowując się do argumentacji strony skarżącej, Minister Finansów wskazał, iż bezspornym jest, że ustawodawca przyznał podmiotom urządzającym zakłady wzajemne szereg uprawnień związanych z prowadzeniem przez nie działalności, w tym m.in. prawo do zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej koncesją lub zezwoleniem, chyba że niewykonywanie tej działalności jest następstwem działania siły wyższej (art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych), czy choćby zmiany miejsca urządzania zakładów wzajemnych (art. 51 ust. 2 pkt la cyt. ustawy). Niemniej jednak organ zaznaczył, iż przysługują one podmiotowi uprawnionemu do prowadzenia działalności w danym punkcie, co do którego korzysta z określonego prawa, czy to zawieszenia prowadzenia działalności, czy też zmiany lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych. A zatem, zdaniem organu, dla oceny możliwości zastosowania jednej z powyższych instytucji kluczowe i pierwotne znaczenie ma ocena, czy skarżąca spółka dysponowała prawem do prowadzenia działalności w danym punkcie.
Minister Finansów uznał, że z chwilą, gdy strona utraciła tytuł do określonego lokalu, tym samym utraciła prawo do urządzania zakładów wzajemnych w tym punkcie. W tej sytuacji, zdaniem organu, zmiana stanu faktycznego w zakresie objętym zezwoleniem spowodowała bezprzedmiotowość zezwolenia w tej części, która to nastąpiła, wywołując skutki prawne ex tunc, tzn. od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji. Tym samym, skoro skarżąca spółka utraciła prawo do prowadzenia działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych w określonych punktach, nie może korzystać z uprawnień, które zostały przyznane podmiotowi urządzającemu zakłady wzajemne. Według Ministra, podkreślić należy, iż powoływane przez skarżącą spółkę uprawnienia do zawieszenia działalności, czy też zmiany lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych nie mają charakteru abstrakcyjnego, lecz wiążą się z konkretnym prowadzeniem działalności.
W związku z tym, organ uznał, że skarżąca spółka mogłaby w punkcie, w którym przyjmuje zakłady wzajemne, zwiesić działalność w trybie art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, czy też wystąpić o zmianę lokalizacji takiego punktu na podstawie przepisu art. 51 ust. 2 pkt la cyt. ustawy, posiadając tytuł prawny do tego lokalu. Zdaniem organu, uprawnienia te jednak nie przysługują po wygaśnięciu prawa do prowadzenia działalności. Tym samym organ uznał, że zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przez organ art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych są całkowicie niezasadne.
Zdaniem organu, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, nie jest również możliwe zastosowanie instytucji określonej w art. 59 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, albowiem zastosowanie tego przepisu byłoby możliwe jedynie w sytuacji, gdyby skarżąca spółka posiadała tytuł prawny do lokalu, a tym samym prawo do urządzania zakładów wzajemnych w tym punkcie. Tylko w takim przypadku, organ udzielający zezwolenia, mógłby - w oparciu o przepis art. 58 cyt. ustawy - wezwać podmiot, któremu udzielono zezwolenia, do usunięcia stwierdzonych uchybień w wyznaczonym terminie i powiadomienia tego organu o terminie i sposobie ich usunięcia, a następnie w sytuacji nieusunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem, lub warunkami określonymi w zezwoleniu lub regulaminie, cofnąć zezwolenie w całości lub części.
Mając na względzie powyższe, organ uznał, że jego postępowanie w niniejszej sprawie - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - było zgodne z przepisami art. 120 i art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz powołanymi przepisami ustawy o grach hazardowych, zaś wydanie spornego rozstrzygnięcia w sprawie poprzedzone było podjęciem czynności wyjaśniających, które miały na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i bezsporne ustalenie stanu faktycznego.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej spółki, iż wypowiedzenie umowy nie jest równoznaczne z jej rozwiązaniem, czy też wygaśnięciem, gdyż okres wypowiedzenia umowy może bowiem wynosić np. 8 miesięcy, czego – jak zarzucała strona – organ nie badał, Minister Finansów wskazał, iż w posiadaniu organu znajdują się przedstawione przez spółkę dokumenty dotyczące spornych lokalizacji.
Minister Finansów, dokonując szczególowej analizy poszczególnych dokumentów dotyczących punktów przyjmowania zakładów wzajemnych – zakładów bukmacherskich, stwierdził, iż z powyższych materiałow wynika w sposób niepodważalny, iż w dacie złożenia zawiadomienia o zawieszeniu działalności, skarżąca spółka nie dysponowała prawem do lokalu położonego w [...] przy ul. [...], w [...] przy ul. [...] oraz w [...] przy ul. [...]. Odnośnie lokalu położonego w [...] przy ul. [...], składając zawiadomienie o zawieszeniu działalności, spółka dysponowała prawem do przedmiotowego lokalu jedynie przez 21 dni i na taki okres mogła zaprzestać prowadzenia działalności, natomiast w dacie wydania decyzji wygaszającej zezwolenie w tym punkcie, tj. w dniu [...] czerwca 2011 r., spółka nie dysponowała prawem do przedmiotowego lokalu.
Minister dodał przy tym, iż chcąc skorzystać z możliwości zaprzestania lub niewykonywania działalności objętej zezwoleniem w trybie art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, skarżąca spółka musi wykazać, iż dysponuje tytułem prawnym do lokalu, w którym jest prowadzony punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, a w którym chce zawiesić prowadzenie działalności.
Biorąc powyższe pod uwagę, Minister Finansów uznał, że wobec faktu, iż zezwolenie w części w/w punktów stało się bezprzedmiotowe - co zostało stwierdzone przez organ - zasadnym i jedynie dopuszczalnym trybem postępowania było stwierdzenie jego wygaśnięcia w tej części, a więc w części dotyczącej punktów przyjmowania zakładów wzajemnych wymienionych w pkt III ppkt 157, 161, 167 oraz 190 decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r.
W dniu [...] stycznia 2012 r. skarżąca spółka - działając za pośrednictwem organu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2011 r.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów oraz utrzymaniej nią w mocy decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2011 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania, skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie:
1) art. 210 w zw. z art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i podanie w sentencji zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. błędnej decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., co do której nie zostało stwierdzone wygaśnięcie w części, na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. i która nie zawiera pkt III ppkt 157, 161,167 oraz 190, przez co niemożliwe jest dokonanie właściwej kontroli zaskarżonej decyzji;
2) art. 258 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie należało zastosować przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, tj. art. 59 jako lex specialis;
3) art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych - poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Ministra Finansów pomimo, że od zaprzestania prowadzenia działalności w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych nie upłynęło w chwili wydania decyzji 6 miesięcy;
4) art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - poprzez jego niezastosowanie i uzależnienie wydania decyzji pozytywnej dla strony od spełnienia warunków, które nie są przewidziane przepisami prawa.
Ponadto, działając z ostrożności procesowej, skarżąca spółka podniosła również zarzut naruszenia art. 59 pkt 1 ustawy o grach hazardowych - poprzez jego niezastosowanie polegające na niewezwaniu strony skarżącej do usunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem, po bezskutecznym upływie którego, Minister Finansów może cofnąć zezwolenie w całości lub części.
W uzasadnieniu skarżąca spółka, podtrzymując w pełni swoje dotychczasowe zarzuty podniesione w odwołaniu - stwierdziła, iż wbrew stanowisku organu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o grach hazardowych.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 210 w zw. z art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, skarżąca spółka wskazała, iż organ podał w sentencji zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. błędne dane decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. Wobec tego skarżąca uznała, że ma uzasadnione wątpliwości, jaka decyzja została faktycznie utrzymana w mocy i czy omyłka nie jest związana również z decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Biorąc to pod uwagę, strona uznała, że niemożliwe jest dokonanie właściwej kontroli zaskarżonej decyzji Ministra Finansów.
Uzasadniejąc zarzut naruszenia przepisu art. 258 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, skarżąca spółka stwierdził, iż wbrew stanowisku Ministra, w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że decyzja stała się bezprzedmiotowa, bowiem możliwy jest do zrealizowania cel, jaki byl podstawą do jej wydania. Ponadto strona uznała, że jej działania były zgodne z przepisami ustawy o grach hazardowych, albowiem skarżąca - na podstawie art. 51 ust. 2 pkt 1 ppkt a cyt. ustawy - złożyła wnioski o dokonanie zmiany decyzji Ministra Finansów zezwalających na prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich, aby utrzymać tą samą liczbę punktów, w terminie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia zaprzestania prowadzenia pierwotnego punktu przyjmowania zakładów. Strona skarżąca podniosła ponadto, iż do przedmiotowego wniosku dołączyła umowy najmu, na podstawie których wykazała prawo do dysponowania nowymi lokalami.
Ponadto strona skarżąca zarzuciła, iż żaden przepis ustawy o grach hazardowych nie nakłada na stronę obowiązku posiadania tytułu prawnego do lokalu w okresie obowiązywania decyzji zezwalającej na prowadzenie zakładów wzajemnych. Według skarżacej spółki, dokonywanie przez organ przeciwnej wykładni przepisów ustawy o grach hazardowych, należy uznać za interpretację rozszerzającą, co jest niedopuszczalne. Skarżąca stwierdził, iż nadal jest zdolna do prowadzenia działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych obejmującej pełną ilość punktów wynikającej z decyzji udzielającej zezwolenia.
Zdaniem strony skarżącej, brak tytułu prawnego do lokalu objętego decyzją nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji, albowiem przedmiotem decyzji nie jest posiadanie tytułu prawnego do określonego lokalu, ale prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich. Według strony, decyzja zezwalająca na prowadzenie działalności w powyższym zakresie może być, zgodnie z ustawą o grach hazardowych, zmieniana również pod względem lokalizacji punktów, a zatem brak tytułu prawnego do określonego lokalu nie przesądza o tym, że decyzja stała się bezprzedmiotowa.
Uzasadniejąc z kolei zarzut naruszenia art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, skarżąca spółka podniosła, iż zgodnie z przepisami cyt. ustawy nie jest konieczne, by strona skarżąca prowadziła działalność tylko w pierwotnie określonych punktach powołanych w decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności. Zdaniem skarżącej spółki, z przepisu tego w żaden sposób nie wynika, z jakich przyczyn następuje niewykonywanie lub zaprzestanie wykonywania działalności objętej zezwoleniem, a w szczególności, czy zaprzestanie wynika z braku posiadania tytułu prawnego do lokalu, czy też z innych przyczyn. Według strony, chodzi o pewien stan faktyczny, którego przyczyny mogą być różne. Skarżąca spółka stwierdziła, iż potwierdzeniem zasadności jej stanowiska jest również dotychczasowa praktyka stosowana przez Ministra Finansów w tym względzie. Strona wskazała bowiem, iż dotychczas informacje o zawieszeniu prowadzenia punktu przyjmowania zakładów nie skutkowały stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji w części objętej tymi punktami, gdy strona nie przedstawiła tytułu prawnego do lokalu podlegającego zamianie. W tej sytuacji, zdaniem strony, stanowisko organu jest dla skarżącej spółki zupełnie niezrozumiałe i nieuzasadnione. Według skarżacej, w przypadku stosowania przez organ takiej interpretacji przepisów dochodziłoby do sytuacji, w której organ stwierdzałby wygaśnięcie decyzji, gdy na skutek remontu lokalu, strony zawiesiłyby wykonywanie umów najmu na okres np. 2 miesięcy, w trakcie których strona nie miałaby prawa do dysponowania lokalem. Zdaniem strony, nie można również wykluczyć sytuacji, w której skarżąca spółka w okresie do 6 miesięcy od zaprzestania prowadzenia działalności, na skutek prowadzonych negocjacji ponownie uzyska tytuł prawny do lokalu i będzie mogła kontynuować w nim działalność. Ponadto, zdaniem skarżącej spółki, interpretacja Ministra Finansów prowadzi również do sytuacji, w której to właściciel lokalu (lub podmiot uprawniony do przekazania lokalu osobie trzeciej) może w sposób jednostronny wpływać na prawa i obowiązki wynikające z udzielonego stronie skarżącej zezwolenia. Przykładowo strona wskazała, iż w przypadku rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym - przy przyjęciu zasadności interpretacji organu - strona nie miałaby jakichkolwiek możliwości dokonania zmiany decyzji w trybie art. 51 ustawy o grach hazardowych poprzez zmianę lokalizacji punktów przyjmowania zakładów. Skarżąca stwierdziła ponadto, iż podstawą do rozpatrzenia wniosku, zgodnie z art. 36 pkt 6 w zw. z art. 51 ustawy o grach hazardowych, jest zgoda władającego budynkiem (lokalem) na korzystanie z budynku (lokalu), ale dotyczącego nowej lokalizacji, nie zaś poprzedniej.
Uzasadniejąc zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, strona skarżąca stwierdziła, iż z przepisów ustawy o grach hazardowych nie wynika, aby w przypadku złożenia wniosku o zmianę decyzji, strona miała obowiązek przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie tytułu prawnego do lokalu, który podlega zamianie w trybie art. 51 ustawy o grach hazardowych. Według strony, powyższy wymóg dotyczy przedłożenia, zgodnie z art. 51 ust 3 w zw. z art. 36 ust 6 ustawy o grach hazardowych, jedynie zgody władającego budynkiem na korzystanie z budynku. Według skarżącej spółki, stanowisko organu jest również o tyle niekonsekwentne, że nie jest badane posiadanie tytułu prawnego do lokali objętych decyzją zezwalającą w chwili jej wydania, jak również w okresie jej obowiązywania. W konsekwencji skarżąca spółka uznała, iż stosowana przez organ interpretacja przepisów ustawy o grach hazardowych prowadzi do istotnego i nieuprawnionego ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, a przez to jest również szkodliwa dla interesu publicznego, albowiem ograniczenie liczby punktów przyjmowania zakładów stanowi ograniczenie wpływów z podatków, a także ma wymiar w sferze społecznej, gdyż ogranicza liczbę miejsc pracy.
Ustosunkowując się do podniesionego z ostrożności procesowej zarzut naruszenia art. 59 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, strona skarżąca uznała, iż pomijając już kwestię niezasadności zastosowania przez organ przepisu art. 258 Ordynacji podatkowej – Minister Finansów powinien wezwać skarżącą spółkę do usunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem. Zdaniem strony, wezwania takiego jednakże nie było, co stanowi naruszenie przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga spółki F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2011 r. – nie naruszają przepisów prawa w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, wydając przedmiotowe decyzje, organ nie naruszył przede wszystkim przepisów art. 258 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, albowiem - prawidłowo interpretując m.in. przepisy art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 36 i art. 43 ust. 1 pkt 3 - zasadnie przyjął, że w świetle obowiązujących w dacie rozstrzygania unormowań zawartych w ustawie o grach hazardowych, decyzja Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] z późniejszymi zmianami, w części dotyczącej punktów przyjmowania zakładów wzajemnych wymienionych w pkt III ppkt 157, 161, 167 oraz 190 tej decyzji, stała się bezprzedmiotowa, w rozumieniu art. 258 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, z uwagi na zmianę stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie przedmiotowej decyzji.
W konsekwencji przyjąć należy, iż organ administracji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych i wyrażonych w tych przepisach ogólnych zasad postępowania, tj. zasady legalizmu i praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej) oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Państwa (art. 121 § 1 cyt. ustawy).
Należy wskazać na wstępie, iż Minister Finansów, rozpatrując sprawę po wejściu w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, tj. po dniu 1 stycznia 2010 r., prawidłowo powołał się na przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, albowiem przepis art. 8 ustawy o grach hazardowych wyraźnie stanowi, że do postępowań w sprawach określonych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa o grach hazardowych stanowi inaczej.
Podstawę prawną obu spornych decyzji Ministra Finansów stanowił przepis art. 258 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, a więc istota oceny legalności zaskarżonych rozstrzygnięć organu skupia się przede wszystkim na ustaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, czy organ administracji prawidłowo zastosował wskazane unormowanie proceduralne.
W myśl art. 258 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli stała się bezprzedmiotowa.
Niewątpliwie należy uznać, iż decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 cyt. ustawy, jest decyzją deklaratoryjną, a więc formalnie jedynie potwierdzającą fakt bezprzedmiotowości decyzji. Fakt ten musi więc powstać wcześniej, przed wydaniem decyzji (tak: m.in. J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2008, Oficyna Wydawnicza "UNIMEX", Wrocław 2008, s. 992 i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2002 r., sygn. akt III SA 2708/00, Monitor Podatkowy z 2002 r., Nr 10, s. 45 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt III SA 1804/02, ONSAiWSA z 2005 r. Nr 1(4), poz. 9, s. 76). Decyzja tego rodzaju wywołuje skutki prawne ex tunc, a więc od dnia. w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji, czyli od dnia, w którym dana decyzja stała się bezprzedmiotowa.
W piśmiennictwie przyjmuje się. że bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek (tak A. Wróbel /w/ Komentarz aktualizowany do art. 162 k.p.a., LEX, t. 3 i cyt. tam pogląd J. Borkowskiego /w:/ /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 750-751).
Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie jej celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia (prawo lub obowiązek strony) bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło (przestał istnieć lub utracił kwalifikacje). Bezprzedmiotowość zachodzi również wtedy, gdy na skutek zmiany stanu faktycznego albo też prawnego niemożliwe okaże się wykonanie decyzji (tak m.in. R. Stankiewicz /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 967 i cyt. tam orzecznictwo).
Decyzja wiąże tak długo, jak długo mamy do czynienia z elementami decydującymi o istnieniu danego, skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego. Powstanie po wydaniu decyzji sytuacji czy układu stosunków społecznych odbiegających od czynników indywidualizujących dany stosunek prawny, ukształtowany w decyzji, kładzie kres istnieniu tego stosunku i musi oddziaływać na obowiązywanie decyzji, która jest wyrazem tych stosunków. Jest to sytuacja, kiedy przestaje istnieć któryś z elementów przesądzających o istnieniu stosunku prawnego w postaci skonkretyzowanej w decyzji (vide: T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej, PiP z 1992 r. Nr 7, s. 49).
Przechodząc do oceny niniejszej sprawy, należy zauważyć, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] z późniejszymi zmianami, Minister Finansów przyznał skarżacej spółce F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] uprawnienie w zakresie urządzania zakładów wzajemnych w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych wskazanych w tym zezwoleniu. A zatem, skarżąca spółka nabyła na mocy tego zezwolenia prawo do prowadzenia działalności w zakresie zakładów wzajemnych w formie ukształtowanej powyższym zezwoleniem, w tym w zakresie miejsc urządzania zakładów wzajemnych.
Należy wskazać, iż zgodnie z art. 3 ustawy o grach hazardowych, urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie.
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, przez punkt przyjmowania zakładów wzajemnych rozumie się wydzielone miejsce, w którym przyjmowane są zakłady totalizatora lub bukmacherstwa, na podstawie zatwierdzonego regulaminu.
Zgodnie z przepisem art. 36 pkt 6 ustawy o grach hazardowych, wniosek o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych powinien zawierać w przypadku punktu przyjmowania zakładów wzajemnych – zgodę władającego budynkiem (lokalem) na korzystanie z budynku (lokalu). Przepis ten jest odpowiednikiem art. 32 ust. 1 pkt 5 obowiązującej do dnia 31 grudnia 2009 r. ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.).
Jak stanowi z kolei przepis art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach hazardowych (dawniej: art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych), zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych obejmuje miejsce urządzania zakładów.
Zdaniem Sądu, należy uznać, iż miejsce urządzania zakładów wzajemnych wskazane w zezwoleniu jest tożsame z adresem lokalu, na korzystanie z którego, podmiot ubiegający się o zezwolenie uzyskał zgodę władającego lokalem.
W świetle powołanych przepisów Sąd uznał, iż Minister Finansów, wydając obie sporne decyzje, zasadnie przyjął, że nie jest możliwe wskazanie w zezwoleniu, jako miejsca przyjmowania zakładów wzajemnych - lokalizacji, co do której podmiot nie dysponuje tytułem prawnym.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż określenie lokalizacji punktu (punktów) prowadzenia zakładów wzajemnych jest niewątpliwie elementem koniecznym zezwolenia. Organ prawidłowo przyjął w tej sytuacji, iż istotną przesłanką faktyczną udzielenia zezwolenia jest dysponowanie przez wnioskodawcę odpowiednim, konkretnym lokalem (lokalami) do prowadzenia gier, nie wystarcza zaś konkretny adres tego lokalu, czy też liczba punktów - lokali prowadzenia gier. A zatem, jak słuszanie wskazał Minister Finansów, określenie w zezwoleniu lokalizacji punktu (punktów) prowadzenia zakładów wzajemnych konkretyzuje treść uprawnień i obowiązków wynikających z zezwolenia.
Rozstrzygając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż uzasadnione jest twierdzenie Ministra Finansów, że zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych upoważnia do jej prowadzenia jedynie w tych punktach, na które zostało udzielone, a więc punkty te wyznaczają ramy zezwolenia.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej dotyczących rzekomego naruszenia art. 258 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony, iż brak tytułu prawnego do lokalu objętego decyzją, nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji udzielającej zezwolenia w części, która dotyczy danego punktu (lokalu).
Otóż, zdaniem Sądu, należy uznać, iż określenie lokalizacji poprzez wskazanie miejsca, w których gry będą urządzane, stanowi konieczny element zezwolenia, albowiem istotną przesłanką faktyczną udzielenia zezwolenia było dysponowanie przez wnioskodawcę odpowiednim, konkretnym lokalem do prowadzenia gier, który znajdował się pod konkretnym adresem w konkretnej miejscowości.
W związku z powyższym, skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko zarówno Ministra Finansów, jak i pogląd wyrażony w powołanym przez organ wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1561/11, iż zezwolenie daje prawo do prowadzenia działalności w zakresie gier w konkretnie wskazanych miejscach, w których działalność taka może być prowadzona. Te konkretnie wskazane punkty stanowią istotny element decyzji, wyznaczając jej granice. W takiej sytuacji zezwolenie poprzez określenie miejsca identyfikuje lokal użytkowy, w którym odbywają się zakłady wzajemnje, zaś zmiana danego lokalu (punktu) stanowi istotną zmianę stanu faktycznego.
Zdaniem Sądu, należy przyjąć, iż w świetle przepisów ustawy o grach hazardowych, z chwilą, gdy strona skarżąca utraciła tytuł prawny do określonego lokalu, tym samym utraciła prawo do urządzania zakładów wzajemnych w tym punkcie.
Z uwagi na fakt, że istotną przesłanką faktyczną udzielenia zezwolenia było dysponowanie przez skarżącą spółkę konketnym lokalem użytkowym, a tym samym posiadanie tytułu prawnego do owego lokalu, należało uznać, iż utrata tego tytułu stanowiła zmianę stanu faktycznego w tym zakresie, rzutującą na bezprzedmiotowość zezwolenia w tej części.
Dokonując szczegółowej analizy poszczególnych umów dotyczących lokali użytkowych, w których skarżąca spółka miała zlokalizowane punkty przyjmowania zakładów wzajemnych - zakładów bukmacherskich, Sąd stwierdził, iż z przedłożonych przez stronę skarżącą materiałów dowodowych wynika w sposób bezsporny, iż w dacie złożenia zawiadomienia o zawieszeniu działalności, skarżąca spółka nie dysponowała prawem do lokalu użytkowego położonego w [...] przy ul. [...], w [...] przy ul. [...] oraz w [...] przy ul. [...], albowiem umowy dające stronie prawo do korzystania z tych lokali uległy rozwiązaniu. Z kolei, jeśli chodzi o lokal użytkowy położony w [...] przy ul. [...], Sąd uznał, że składając zawiadomienie o zawieszeniu działalności, skarżąca spółka dysponowała prawem do przedmiotowego lokalu jedynie przez 21 dni i na taki okres mogła zaprzestać prowadzenia działalności, natomiast - jak słusznie zauważył organ - w dacie wydania spornej decyzji wygaszającej zezwolenie w tym punkcie, tj. w dniu [...] czerwca 2011 r., strona nie dysponowała prawem do przedmiotowego lokalu.
Mając powyższe na względzie należy uznać, że skoro skarżąca spółka utraciła prawo do prowadzenia działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych w określonych punktach, nie może korzystać z uprawnień, które zostały przyznane podmiotowi urządzającemu zakłady wzajemne. Podkreślić należy, iż powoływane przez spółkę uprawnienia do zawieszenia działalności, czy też zmiany lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych nie mają charakteru abstrakcyjnego, lecz wiążą się z konkretnym prowadzeniem działalności.
W związku z tym należy podkreślić, iż skarżąca spółka mogłaby w punkcie, w którym przyjmuje zakłady wzajemne, zwiesić ewentualnie działalność w trybie art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, czy też wystąpić o zmianę lokalizacji takiego punktu (vide: art. 51 ust. 2 pkt 1a ustawy), jedynie wówczas, gdyby posiadała tytuł prawny do danego lokalu użytkowego.
Wbrew zarzutom strony skarżącej, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, Minister Finansów nie był również zobowiązany do zastosowania instytucji określonej w art. 59 pkt 1 ustawy o grach hazardowych. Zdaniem Sądu, zastosowanie przepisu art. 59 pkt 1 cyt. ustawy byłoby możliwe jedynie w sytuacji, gdyby skarżąca spółka posiadała tytuł prawny do danego lokalu, a tym samym prawo do urządzania zakładów wzajemnych w określonym punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych. Tylko w takim przypadku, organ udzielający zezwolenia mógłby - działając w oparciu o przepis art. 58 w/w ustawy - wezwać podmiot, któremu udzielono zezwolenia, do usunięcia stwierdzonych uchybień w wyznaczonym terminie i powiadomienia tego organu o terminie i sposobie ich usunięcia, a następnie - w sytuacji nieusunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem, lub warunkami określonymi w zezwoleniu lub regulaminie - cofnąć zezwolenie w całości lub części.
W tej sytuacji zarzut obrazy przepisu art. 59 pkt 1 ustawy o grach hazardowych - poprzez jego niezastosowanie, podniesiony przez stronę skarżącą - jest również bezzasadny.
Z kolei, jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - poprzez jego niezastosowanie i uzależnienie wydania decyzji pozytywnej dla strony od spełnienia warunków, które - zdaniem skarżacej spółki - nie są przewidziane przepisami prawa, należy stwierdzić, iż wbrew stanowisku strony, nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów przedmiotowej ustawy.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.
Według art. 6 ust. 2 cyt. ustawy, właściwy organ nie może żądać ani uzależniać swojej decyzji w sprawie podjęcia, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej przez zainteresowaną osobę od spełnienia przez nią dodatkowych warunków, w szczególności od przedłożenia dokumentów lub ujawnienia danych, nieprzewidzianych przepisami prawa.
Zdaniem Sądu, organ słusznie przyjął, iż w celu skutecznego rozporządzania punktami przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich wskazanymi w zezwoleniu, tj. do zawieszenia prowadzenia działalności w owych punktach, czy też do zmiany lokalizacji punktów, konieczne jest posiadanie przez spółkę tytułu prawnego do owych lokali. Logicznym jest bowiem, że nie jest przecież możliwe swobodne dysponowanie i rozporządzanie czymś, do czego nie ma się praw. Nie można zatem, analogicznie, zawiesić działalności w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych mieszczącym się w lokalu zlokalizowanym pod konkretnym adresem, co do którego stronie nie przysługują żadne uprawnienia.
W tej sytuacji należy uznać, iż Minister Finansów zasadnie wezwał skarżącą spółkę do przedłożenia stosownych dokumentów potwierdzających prawo do lokali, w których umiejscowione są dane punkty przyjmiowania zakładów wzajemnych – bukmacherskich.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że nie sposób zgodzić się ze skarżącą spółką, iż zobowiązanie jej w toku postępowania przez organ do przedłożenia obowiązującego tytułu prawnego do lokalu, w którym znajduje się punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, w przypadku chęci zawieszenia działalności w owym punkcie, bądź jego zmiany, stanowi naruszenie art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Za nieuzasadniony, zdaniem Sądu, należy uznać również zarzut rzekomego naruszenia przez organ art. 210 w zw. z art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Otóż, należy zgodzić się ze stroną skarżącą, iż w sentencji spornej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], popełniona została oczywista omyłka polegająca na wskazaniu niewłaściwej daty i niewłaściwego numeru decyzji wygaszonej w części decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., tj. decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], zamiast decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Nie oznacza to jednak, jak sugeruje strona skarżąca, iż wobec tego błędu można mieć jakiekolwiek uzasadnione wątpliwości, jaka decyzja została faktycznie utrzymana w mocy. Całkowicie absurdalny jest również zarzut strony skarżącej, iż z uwagi na powyższą pomyłkę "(...) niemożliwe jest dokonanie właściwej kontroli zaskarżonej decyzji". Należy zauważyć, po pierwsze, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2011 r. jednoznacznie wynika, iż postępowanie odnosi się do wygaszenia w części decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] z późn. zm., a ponadto, iż postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Minister Finansów dokonał ex officio sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r.
Konkludując należy ponadto zauważyć, iż zgodnie z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że mogą one podejmować tylko takie czynności, do których są umocowane wyraźnym przepisem prawa i tylko w zakresie upoważnienia.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż Minister Finansów słusznie przyjął, że wobec faktu, iż zezwolenie w części punktów (określających miejsca – adresy punktów przyjmowania zakładów wzajemnych - bukmacherskich) stało się bezprzedmiotowe - zasadnym trybem postępowania było stwierdzenie jego wygaśnięcia w tej części na podstawie przepisu art. 258 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Według Sądu, uznać należy w konsekwencji, iż Minister Finansów dokonał wszechstronnej oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego i ustosunkował się do wszystkich zarzutów wskazanych przez skarżącą spółkę, prawidłowo przyjmując, iż nie są one zasadne.
Sad stwierdził ponadto, że uzasadnienia obu spornych decyzji spełniają wymogi prawne przewidziane przez przepis art. 107 § 3 k.p.a., albowiem Minister Finansów wyraźnie wskazał w nich, dlaczego - kierując się przesłankami zawartymi w przepisie art. 258 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa - wygasił w części decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. udzielającą skarżącej spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych - bukmacherskich.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło