VI SA/Wa 1561/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-28
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana miejsca prowadzenia salonu gier na automatach, w tym powiększenie jego powierzchni, jest dopuszczalna w świetle art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który zakazuje zmiany miejsca urządzania gry w wyniku zmiany zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który zakazuje zmiany miejsca urządzania gry w wyniku zmiany zezwolenia, należy interpretować szeroko, obejmując tym samym wszelkie zmiany dotyczące lokalizacji salonu gier, w tym jego powierzchni. Zmiana taka stanowiłaby naruszenie tego przepisu, a tym samym wniosek o jej dokonanie nie mógł zostać uwzględniony. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów Konstytucji RP ani przepisów Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zmianę zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach, domagając się zmiany miejsca prowadzenia działalności i zwiększenia jego powierzchni. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję odmawiającą tej zmiany, powołując się na art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który zakazuje zmiany miejsca urządzania gry. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestionując konstytucyjność przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r., Minister Finansów, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą u K., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8. poz. 60 ze zm.) w związku z art. 8, art. 129 ust. 1 i art. 135 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201. poz. 1540 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011 r. w pkt II odmawiającym zmiany decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] z pomniejszymi zmianami, zezwalającej [...] Sp. z o.o. na prowadzenie salonu gier na automatach w Z. przy ul. [...]. poprzez zmianę miejsca prowadzenia salonu gier.
Uzasadniając swoje stanowisko Minister wyjaśnił, iż w dniu [...] grudnia 2010 r. wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. o zmianę decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] z późniejszymi zmianami, na mocy której spółka uzyskała zezwolenie na prowadzenie salonu gier na automatach w Z. przy ulicy [...], w części dotyczącej zmiany liczby automatów do gier eksploatowanych w salonie oraz miejsca prowadzenia dotychczasowej działalności. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że w związku z modernizacją przedmiotowego salonu oraz zwiększeniem jego powierzchni o 283,99 m2, podpisała w dniu [...] grudnia 2010 r. dodatkową umowę najmu.
Minister podniósł, iż stosownie do art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zezwolenia na działalność w zakresie gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Zgodnie z art. 135 ust. 2 przedmiotowej ustawy w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry.
Organ stwierdził, iż przez miejsce urządzania gry należy rozumieć dokładny adres, pod którym prowadzona jest działalność, a więc obok miasta także ulicę (jej numer oraz numer budynku/ lokalu), a także jego powierzchnię. Za powyższym przemawia fakt, iż do wniosków o udzielenie zezwolenia na prowadzenie m.in. salonu gier na automatach, na podstawie ustawy o grach i zakładach wzajemnych, podmiot zobowiązany był załączyć m.in. opis usytuowania geograficznego budynku lub miejsca, w którym miał być ulokowany ośrodek gier, wyraźne określenie jego rozmiarów, wraz, z planem i ogólnymi informacjami związanymi z konstrukcją; odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym miały być urządzane gry oraz opinię rady gminy o lokalizacji ośrodka gier (art. 35 ust. I pkt 4. 5. 15). Określenie lokalizacji salonu gier na automatach jest więc elementem koniecznym zezwolenia.
Minister Finansów stwierdził, że wnioskując o zmianę decyzji z dnia [...] marca 2009 r. w zakresie miejsca prowadzenia działalności, spółka dysponuje już innym lokalem, o innej powierzchni (450.78 m2), co potwierdza m.in. nowa umowa najmu lokalu użytkowego i nowy plan tego lokalu. Żądanie strony przedstawione w złożonym wniosku stoi zatem w sprzeczności z art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych.
W dalszej części uzasadnienia Minister dokonał analizy przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych, na podstawie których wydal w przeszłości zgodę na zmianę miejsca urządzania gry w kontekście obecnie obowiązujących przepisów ustawy o grach hazardowych mówiących o możliwości zmiany zezwoleń/ koncesji i wskazał, iż z analizy tej wynika, iż w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości dokonania zmiany miejsca urządzania gry m.in. przez podmioty prowadzące działalność w zakresie gier na automatach urządzanych w salonach gier na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustaw o grach hazardowych.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011r. - w części, tj. w pkt II, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Nadto, na podstawie art. 193 ustawy Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej wniosła, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedstawił następujące pytania prawne:
a) Trybunałowi Konstytucyjnemu - czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z 2009 r.) uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących taką działalność, które - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych,
b) Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej - czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach w zakresie zmiany miejsca urządzania gry.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego mający wpływ na wynik sprawy, tj. :
- art. 135 ust. 2 - ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych poprzez błędną jego wykładnię;
- art. 2, art. 22 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad praworządności i wolności gospodarczej - polegające na prawnie nieuzasadnionej odmowie akceptacji powiększenia powierzchni ośrodka gier, przez co uniemożliwiono Skarżącej prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie objętym treścią wniosku Spółki oraz dyspozycją decyzji administracyjnej,
oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez:
-naruszenie zasady praworządności,
- naruszenie zaufania strony do organu poprzez brak realizacji przez organ zasady prawdy obiektywnej,
- naruszenie zasad dot. analizy i oceny materiału dowodowego, skutkujące przyjęciem błędnej wykładni prawa materialnego,
- błędną wykładnię prawa materialnego,
- naruszenie zasad Konstytucji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., iż prowadzi salon gier na automatach w Z. przy ul. [...], na co dysponuje zezwoleniem Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009 r., wydanym na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.1992 r. o grach i zakładach wzajemnych; zezwolenie to jest ważne i obowiązujące również w dacie wniesienia skargi. Dopuszczalna ilość automatów do eksploatacji w tym salonie gier wynika z decyzji Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011r. nr [...]. Wniosek o zmianę w/wskazanej decyzji poprzez określenie nowej powierzchni ośrodka gier, w którym wykonywana będzie dotychczasowa działalność gospodarcza, przy zachowaniu dotychczasowych danych administracyjnych (adresowych) lokalu, uzasadniony był faktem planowanych czynności remontowych obiektu przez jego właściciela oraz możliwością powiększenia dotychczasowej powierzchni salonu gier, poprzez zawarcie umowy najmu na dodatkowy metraż. Uzasadnione to było zarówno planowanym zwiększeniem liczby automatów do gry jak też uwzględniało przewidywane zmiany legislacyjne, które spowodują nałożenie obowiązku ewidencji graczy i konieczne dla tej czynności utworzenie recepcji w ośrodku gier. Ani organ samorządu opiniujący wniosek lokalizacyjny spółki, ani tym bardziej organ administracyjny w toku rozpoznawania wniosku nie uzależniały swojego stanowiska od wielkości powierzchni lokalu przeznaczonego na prowadzenie ośrodka gier. Co więcej, pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych wszelkie zmiany lokalizacyjne, w tym dot. powierzchni ośrodka gier były wprost dopuszczone przepisami prawa materialnego i procedury. Nadto organ rozstrzygnął sprawę administracyjną wyłącznie w oparciu o wykładnię prawa, a nie bezpośrednie zastosowanie przepisów Ustawy, przy czym dokonując tej wykładni nie wyjaśnił jakich metod badawczych użył w tym zakresie, ani dlaczego w ogóle zmuszony był stosować wykładnię prawa, skoro przepisy nie wymagały takiej czynności.
Rozstrzygnięcie przyjęte przez organ jest nieuzasadnione stanem faktycznym i prawnym jaki istnieje w niniejszym postępowaniu, po pierwsze, Spółka przedłożyła wymagane dokumenty, a ich moc dowodowa w ogóle nie została oceniona merytorycznie, po drugie organ zastosował interpretację prawa, która wkracza w sferę swobód zagwarantowanych konstytucyjnie i ogranicza je w sposób nie znajdujący oparcia ustawowego.
Uzasadniając wniosek o zwrócenie się z pytaniami do Trybunałów - krajowego i zagranicznego wskazała, że działając na podstawie zezwolenia udzielonego w dniu [...] marca 2009 r. przez uprawniony organ administracji państwowej i w zaufaniu do Państwa, podjęła działalność gospodarczą (zaplanowana na okres 6 lat), którą następnie ustawodawca ograniczył w sposób uniemożliwiający nawet realizację praw nabytych, poprzez kontynuowanie działalności gospodarczej w granicach jakie dopuszczał ustawodawca w dacie gdy udzielano podmiotowi indywidualnej decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] października 2011 r. stanowiącym polemikę z odpowiedzią organu na skargę - skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w skardze oraz dodała, że przepisu art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych nie stosuje się do zmiany pojedynczego miejsca urządzania gier, co oznacza, że nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. W jej ocenie przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie do zmiany zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, bo tylko takie zezwolenie mogło obejmować więcej niż jeden punkt urządzania takich gier. Wskazała również, że wystarczającym elementem określenia miejsca urządzania gier jest wskazanie adresu, a organ nie może rozszerzać tego adresu o inne elementy i uznawać je za wskazanie miejsca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca decyzją Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] z późniejszymi zmianami, uzyskała prawo do prowadzenia działalności salonu gier na automatach w Z. przy ulicy [...], (pkt 1 zezwolenia), które to zezwolenie zostało następnie doprecyzowane w pozostałych zapisach. Decyzja ta została wydana na podstawie przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 w/w ustawy zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie m.in. gier na automatach udzielał minister właściwy do spraw finansów publicznych.
W myśl art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy, wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, gry bingo pieniężne, zakładów wzajemnych, gier na automatach oraz gier na automatach o niskich wygranych powinien zawierać opis usytuowania geograficznego budynku lub miejsca, w którym ma być ulokowany ośrodek gier, wyraźne określenie jego rozmiarów, wraz z planem i ogólnymi informacjami związanymi z konstrukcją. Zezwolenie na urządzanie i prowadzenie w zakresie m.in., gier na automatach obejmuje miejsce urządzania gier lub zakładów, o czym stanowi art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Stosownie do art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
W myśl obecnie obowiązującej ustawy o grach hazardowych, organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia może na wniosek podmiotu, który je uzyskał, dokonać zmiany koncesji lub zezwolenia (art. 51 ust. 1).
Stosownie do art. 129 ust. 1 obowiązującej ustawy, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Jak stanowi art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, zezwolenia na działalność w zakresie gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Zgodnie z art. 135 ust. 2 przedmiotowej ustawy, w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych.
Skarżąca wniosła o zmianę w/w decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Ministra Finansów w części dotyczącej zmiany liczby automatów do gier eksploatowanych w salonie oraz miejsca prowadzenia dotychczasowej działalności wskazując, że w związku z modernizacją przedmiotowego salonu oraz zwiększeniem jego powierzchni o 283,99 m2, podpisała w dniu [...] grudnia 2010 r. dodatkową umowę najmu.
Nie jest spornym, iż do wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie m.in. salonu gier na automatach, na podstawie ustawy o grach i zakładach wzajemnych, skarżąca zobowiązana była załączyć m.in. opis usytuowania geograficznego budynku lub miejsca, w którym miał być ulokowany ośrodek gier, wyraźne określenie jego rozmiarów, wraz z planem i ogólnymi informacjami związanymi z konstrukcją.
W ocenie Sądu poprzez określenie "miejsce" należy rozumieć określony punkt w przestrzeni lub na powierzchni. Określeniem tego punktu jest nie tylko wskazanie konkretnej lokalizacji ale również precyzyjne wskazanie powierzchni przez dane miejsce zajmowanej.
Określenie lokalizacji salonu gier na automatach poprzez wskazanie miejsca, w których gry będą urządzane stanowi konieczny element zezwolenia. Istotną przesłanką faktyczną udzielenia zezwolenia było bowiem dysponowanie przez wnioskodawcę odpowiednim, konkretnym lokalem do prowadzenia gier na automatach, o określonej powierzchni, który znajdował się pod konkretnym adresem w konkretnej miejscowości. Zezwolenie daje więc prawo do prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach w konkretnie wskazanych miejscach, w których działalność taka może być prowadzona. Te konkretnie wskazane punkty (miejsca) stanowią istotny element decyzji, wyznaczając jej granice. Zezwolenie poprzez określenie miejsca identyfikuje lokal. Jego zmiana jest zmianą stanu faktycznego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę podzielił stanowisko Ministra Finansów, iż przepisy obowiązującej ustawy oznaczają zakaz zmiany miejsca gry przez który należy rozumieć jakiekolwiek zmiany w zakresie miejsca, w którym zlokalizowany jest salon gier na automatach, w tym także jego powierzchni, albowiem pod szeroko rozumianym miejscem urządzania gry należy rozumieć konkretny lokal, o wskazanym adresie, wskazanej nazwie jak i o określonej powierzchni. Skoro bowiem art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych stanowi, iż zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, zaś po myśli ust. 2 tego przepisu w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gier, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych, to wobec tak jasnego i nie budzącego wątpliwości interpretacyjnych zapisu ustawowego oczywistym pozostaje, że organ nie miał możliwości pozytywnego rozpoznania wniosku w zakresie zmiany miejsca prowadzenia gier na automatach poprzez jego powiększenie.
Zdaniem Sądu nie doszło także do naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Art. 2 Konstytucji RP wyraża zasadę demokratycznego państwa prawnego, z której wynika, wyinterpretowana zasada przyzwoitej legislacji dająca obywatelom przekonanie co do pewności prawa. Oznacza to, że prawodawca w danym momencie nie zmieni tych zasad w sposób arbitralny. Poza tym wskazuje się także, na takie elementy zasady demokratycznego państwa prawnego jak ochronę praw nabytych i powiązanej z nią reguły ochrony interesów w toku. Zasady te nie mają charakteru absolutnego, jednakże w przypadku ustawy o grach hazardowych żadna z okoliczności uprawniających do odstąpienia od tej zasady nie miała miejsca, a same zasady nie zostały naruszone. Naruszenia tych zasad nie można bowiem upatrywać w tym, iż organ uniemożliwił zmianę posiadanego zezwolenia w zakresie zmiany miejsca lokalizowania punktu gier, co skutkowało odmową zmiany posiadanego zezwolenia. Prawa strony nie zostały naruszone, może ona bowiem nadal zgodnie z posiadanym zezwoleniem, a więc nabytym prawem, prowadzić działalność w tym zakresie w miejscu wskazanym w zezwoleniu. To nie organ ogranicza Spółce prawa nabyte, lecz to podmiot wnosi o zmianę posiadanego (nabytego prawa). Na takie działanie nie zezwala już jednak nowa regulacja i Sąd nie może dopatrzyć się w takim zapisie naruszenia praw nabytych, czy też zasady demokratycznego państwa prawnego. Spółka nadal bowiem może prowadzić swoją działalność w miejscu, które zostało zatwierdzone udzielonym zezwoleniem. To zaś, że obecnie chce zmiany, nie jest już jej działaniem w granicach prawa słusznie nabytego. W ocenie Sądu do naruszenia zasady ochrony praw słusznie nabytych doszłoby w sytuacji, gdyby na posiadaczy ostatecznych zezwoleń nałożono nowy obowiązek, zwłaszcza wówczas, gdyby nastąpiło to z mocą wsteczną. W niniejszej sprawie nie miało to jednak miejsca. Ustawodawca nie ma natomiast obowiązku wstrzymywać się ze zmianą przepisów procedury oraz regulacji umożliwiających modyfikowanie stosunków administracyjnych usankcjonowanych ostateczną decyzją administracyjną, nawet jeżeli została wydana w innym stanie prawnym. Zauważyć bowiem należy, że z uwagi na konstrukcję decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach wpisanie nowych miejsc stanowi modyfikację ustalonego stosunku materialnoprawnego poprzez rozszerzenie decyzji ostatecznej, a to stanowi już treść nowej sprawy administracyjnej.
Konstytucja RP w art. 20 ustanawia zasadę swobody działalności gospodarczej, a zgodnie z art. 22 Konstytucji RP jej ograniczenie dopuszczalne jest tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
Zasada ta została skonkretyzowana w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173 z 2004 r. poz. 1807 ze zm.) stanowiącym, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, działalność gospodarcza w zakresie określonym przepisami ustawy o grach hazardowych wymaga zezwolenia.
Przepis art. 22 Konstytucji RP dopuszcza ograniczenie wolności działalności gospodarczej. Aby owe ograniczenia mogły zostać dopuszczone konieczne jest spełnienie dwóch warunków. Po pierwsze nie można wprowadzać tego typu ograniczeń innym aktem prawnym niż ustawa. Drugi warunek polega na tym, że ograniczenie jest dopuszczalne tylko ze względu na ważny interes publiczny. Wobec tego art. 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej nie znajduje uzasadnienia w przedmiotowej sprawie. Ograniczenia dotyczące prowadzenia działalności związanej z grami hazardowymi zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych ze względu na ważny interes publiczny.
W uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o grach hazardowych wskazano, iż został on opracowany w związku z koniecznością kompleksowej zmiany przepisów regulujących obszar gier i zakładów wzajemnych (Sejm RP VI Kadencji Nr druku: 2481 http://www.sejm.gov.pl). Przyjęta regulacja rynku gier hazardowych oznacza, iż prowadzenie działalności gospodarczej w tym zakresie (która to działalność stanowi monopol Państwa) może odbywać się tylko w ściśle określonych warunkach, zaś ze względu na interesy prawnie chronione: interes publiczny i społeczny - nie mają tu zastosowania zasady gospodarki wolnorynkowej. Dlatego trudno uznać, aby ustawa o grach hazardowych naruszała przepisy Konstytucji RP, zwłaszcza, że zasada wolności gospodarczej, wyrażona w art. 22 Konstytucji, nie jest wartością absolutnie chronioną.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej.
Przepis art. 121 Ordynacji podatkowej obliguje organy podatkowe do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwowych, tym samym organ obowiązany jest wydawać decyzje odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu. Obliguje do tego zasada praworządności wyrażona zarówno w Konstytucji RP w art. 7, który stanowi "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.", jak i w Ordynacji podatkowej w art. 120 "Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa", w tym przypadku ustawy o grach hazardowych.
Zasada zaufania wyrażona w art. 121 Ordynacji podatkowej nie może być rozumiana jako konieczność wydawania decyzji sprzecznych z obowiązującym prawem (wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 559/08, wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999r., SA/Sz 1775/98, "Serwis Podatkowy" 2001, nr 4, poz. 12; wyrok NSA z dnia 30 września 2005 r., FSK 2528/04, Lex Polonica nr 401550).
Odnosząc się do wniosku skarżącej o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 193 Konstytucji RP i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeśli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Sąd nie podziela jednak wątpliwości w kwestii niekonstytucyjności wskazanego przepisu ustawy o grach hazardowych. Jeżeli zaś Sąd ma przekonanie co do niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją lub ma wątpliwości w tym względzie, to na podstawie art. 193 Konstytucji i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym ma obowiązek zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, iż wyłącznie wątpliwości Sądu, a nie skarżącej, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Po 821/07, CBOIS). Z treści art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wynika bowiem jednoznacznie, że skarżąca nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez Sąd pytania prawnego. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż niewystąpienie przez Sąd z wnioskowanymi pytaniami prawnymi nie zamyka stronie skarżącej drogi do zbadania konstytucyjności określonych przepisów w myśl art. 79 i art. 191 Konstytucji RP.
Odnosząc się natomiast do wniosku o wystąpienie z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wyjaśnić należy, iż także w tym zakresie Sąd nie podziela stanowiska skarżącej.
Zgodnie z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WF Parlamentu Europejskiego i Rady z. dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego "przepisy techniczne" to specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de jure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10 zakazujących produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujących świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Przepisy techniczne obejmują de facto:
- przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne Państwa Członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności z zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne.
- dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują, w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych.
- specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane są ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomaganie przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasad dotyczących usług: specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem.
Zatem by uznać przepis krajowy za przepis techniczny musi on spełniać jedno z wymienionych wyżej kryteriów.
Jednocześnie art. 1 pkt 2 w/w dyrektywy zawiera definicję usługi, Zgodnie z tą definicją usługą społeczeństwa informacyjnego jest usługa spełniająca w trakcie jej świadczenia cztery jednoczesne wymogi:
• powinna być świadczona za wynagrodzeniem.
• na odległość.
• drogą elektroniczną.
• oraz na indywidualne żądanie odbiorcy usług.
Jak wynika z treści powoływanej dyrektywy "droga elektroniczna" oznacza, iż usługa jest przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania (włącznie z kompresją cyfrową) oraz przechowywania danych, i która jest całkowicie przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, odbiornika radiowego, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych, zaś do usług, które nie są świadczone "na odległość" dyrektywa zalicza usługi świadczone w fizycznej obecności dostawcy i odbiorcy, nawet jeżeli korzystają oni z urządzeń elektronicznych, a wśród nich wymienia udostępnienie gier elektronicznych w salonie przy fizycznej obecności użytkownika.
Kwestionowany przepis dotyczący działalności w zakresie gier na automatach nie stanowi także specyfikacji technicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 3 Dyrektywy "specyfikacja techniczna" oznacza specyfikację zawartą w dokumencie, który opisuje wymagane cechy produktu, takie jak: poziom jakości, wydajności, bezpieczeństwa lub wymiary, włącznie z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu w zakresie nazwy, pod jaką jest sprzedawany, terminologii, symboli, badań i metod badania, opakowania, oznakowania i etykietowania oraz procedur oceny zgodności. Termin "specyfikacja techniczna" obejmuje także metody produkcji oraz przetwórstwa stosowanego w stosunku do produktów rolniczych, zgodnie z art. 38 ust. 1 Traktatu, produktów przeznaczonych do spożycia przez człowieka oraz zwierzęta, oraz produktów leczniczych określonych w art. 1 Dyrektywy 65/65/EWG(8), jak również metody produkcji oraz przetwarzania odnoszące się do innych produktów, gdzie mają one wpływ na ich charakterystykę. Jak jednak wskazał Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie C-267/03 Lars Lindberg pojęcie specyfikacji technicznej zakłada, że krajowy przepis odnosi się zawsze do produktu lub jego opakowania, a zatem ustala jedną z wymaganych cech produktu. Zdaniem Trybunału nie stanowią specyfikacji technicznej przepisy krajowe ustanawiające warunki zakładania przedsiębiorstw, jak na przykład przepisy poddające wykonywanie działalności zawodowej uprzedniemu uzyskaniu zezwolenia. Przy czym Trybunał odnosił to do regulacji dotyczących przedsiębiorstw zajmujących się świadczeniem usług bazujących na automatach do gier.
Odnośnie zaś zakwalifikowania przedmiotowego przepisu do innych wymagań stwierdzić należy, iż w myśl art. 1 pkt 4 Dyrektywy "inne wymagania" to wymagania inne niż specyfikacje techniczne, nałożone na produkt w celu ochrony, w szczególności konsumentów i środowiska, które wpływają na jego cykl życiowy po wprowadzeniu go na rynek, takie jak warunki użytkowania, powtórne przetwarzanie, ponowne zastosowanie lub składowanie, gdzie takie warunki mogą mieć istotny wpływ na skład lub rodzaj produktu lub jego obrót. Zatem także pojęcie innych wymagań odnosi się do produktu.
Sąd, podzielając stanowisko wyrażone w wyrokach z dnia: 15 lipca 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 737/10, 18 sierpnia 20l0 r. sygn. akt VI SA/Wa 304/10. 25 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 238/10, 10 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1355/10. 11 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa I5I7/I0, VI SA/Wa 1544/10 i VI SA/Wa I545/I0, 20 października 2010 r. sygn. akt II SA/Go 584/10, 9 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1307/10, 19 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Po 355/10, 10 grudnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1325/10). uznał, iż przepisy dotyczące działalności w zakresie gier na automatach nie mają charakteru przepisów technicznych i nie stanowią też usługi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WF Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego.
Reasumując należy stwierdzić, iż Minister Finansów nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego ani też uchybień formalnoprawnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło