I OSK 2352/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-07
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Małgorzata Borowiec, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, wydane przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w sytuacji, gdy przepisy rozporządzenia przewidują wydanie orzeczenia o określonej treści, stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności tego postanowienia?Ratio decidendi
WSA prawidłowo stwierdził nieważność postanowienia Szefa ABW o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, ponieważ organ ten, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, był zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z katalogiem określonym w § 35 rozporządzenia, a wydanie postanowienia o odmowie wznowienia było niedopuszczalne i stanowiło rażące naruszenie prawa. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za odpowiadający prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia.Stan faktyczny
W.H. został uznany winnym naruszenia dóbr osobistych i wymierzono mu karę nagany. Po uchyleniu orzeczenia przez WSA, W.H. wystąpił o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Szef ABW odmówił wznowienia, wskazując na brak przesłanek. WSA stwierdził nieważność postanowienia Szefa ABW z powodu rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ ten wydał postanowienie o odmowie wznowienia, podczas gdy przepisy rozporządzenia przewidywały wydanie orzeczenia o innej treści. NSA oddalił skargę kasacyjną Szefa ABW.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia WSA del. Dariusz Chaciński Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 285/12 w sprawie ze skargi W.H. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 285/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W.H. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia (pkt 1) oraz stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości (pkt 2).
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...] orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uznał W.H. winnym umyślnego naruszenia dóbr osobistych innego funkcjonariusza w/w delegatury i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego po rozpatrzeniu odwołania obwinionego orzeczeniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi W.H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1665/10 uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazał na naruszenie art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego oraz na naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W.H. wnioskiem z dnia 21 września 2011 r. wystąpił do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...].
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...], na podstawie art. 145 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) w związku z § 51 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690 ze zm.), odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia podał, że § 48 ust. 1 pkt 1 - 4 cyt. rozporządzenia przewiduje cztery przypadki, w których należy obligatoryjnie wznowić postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem. Ma to miejsce wtedy, gdy:
1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe;
2. zostały ujawnione istotne dla sprawy nowe fakty lub dowody, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego;
3. orzeczenie wydano z naruszeniem przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia;
4. orzeczenie zostało wydane na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Zdaniem Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego powyższy przepis do oceny organu rozpatrującego wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego pozostawia kwestię, czy ewentualne naruszenie prawa przy wydawaniu orzeczenia kończącego to postępowanie mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Wskazał, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1665/10 sprawa W.H. była ponownie rozpatrywana i zakończyła się postanowieniem o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. W związku z tym uznał, że w obecnym postępowaniu podnoszone przez stronę we wniosku z dnia 21 września 2011 r. argumenty nie wypełniają przesłanek określonych w § 48 ust. 1 cyt. rozporządzenia, które obligowałyby organ do wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
W.H. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił, iż zaskarżone postanowienie ma szereg błędów prawnych, tj. nie zawiera imiennej pieczęci i podpisu przełożonego oraz pieczęci jednostki organizacyjnej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, powołano w nim wadliwą podstawę prawną oraz zamieszczono błędne pouczenie co do wniesienia środka zaskarżenia. Ponadto wskazał, że zostało ono podpisane przez osobę nieuprawnioną, tj. Dyrektora Biura Kadr, podczas gdy z treści § 51 cyt. rozporządzenia wynika, że orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne wydaje przełożony, czyli Szef ABW. W związku z tym wniósł o uniewinnienie od stawianego zarzutu.
Dyrektor Biura Kadr Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, działając na podstawie upoważnienia z dnia 20 października 2009 r. Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], na podstawie art. 151 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu w związku z § 51 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowania dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia podał, że postępowanie dyscyplinarne wobec W.H. zostało zakończone na podstawie § 12 ust. 1 pkt 4 powołanego rozporządzenia, to jest przedawnienia karalności czynu. Zastosowanie w sprawie § 12 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, czyli uniewinnienia obwinionego (czego domaga się W.H.) wymagałoby dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, a temu na przeszkodzie stoi przedawnienie karalności, gdyż od daty czynu w dniu [...] stycznia 2010 r. upłynął termin określony w art. 147 ust. 2 powołanej ustawy. Przedawnienie ścigania jest przesłanką procesową bezwzględnie ujemną i jej wystąpienie obliguje organ do wydania orzeczenia umarzającego postępowanie. Organ, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1977 r. sygn. akt I KR 87/77 wskazał, że jeżeli sąd w toku postępowania stwierdza, że nastąpiło przedawnienie ścigania oskarżonego, to nie wolno mu wydać ani wyroku skazującego, ani też wyroku uniewinniającego. W związku z powyższym stwierdził, że brak było podstaw, które obligowałyby go do wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi W.H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1) niedopełnienie wymagań formalnych przewidzianych w § 13 ust. 3 pkt 10 w związku z § 19 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zgodnie z którym postanowienie zawiera: imienną pieczęć i podpis przełożonego oraz pieczęć jednostki organizacyjnej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, natomiast zaskarżone postanowienie wykonane zostało w formie wydruku komputerowego, potwierdzonego jedynie nieczytelnym podpisem;
2) powołanie się na błędną podstawę prawną, tj. na § 51 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, zamiast na jego § 51 ust. 1;
3) zamieszczenie niepełnego pouczenia co do wniesienia środka zaskarżenia, poprzez nieokreślenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego, do którego skarga może zostać wniesiona;
4) wydanie go przez osobę nieuprawnioną, tj. Dyrektora Biura Kadr ABW,
5) naruszenie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), poprzez zlekceważenie wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1665/10;
6) naruszenie § 50 cyt. rozporządzenia, poprzez niewydanie z urzędu postanowienia o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego po wyroku Sądu uchylającym zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania,
7) niewłaściwe zastosowanie § 53 cyt. rozporządzenia, poprzez uznanie, że w kwestii wznowienia postępowania dyscyplinarnego nie zaistniały przewidziane prawem przesłanki wznowieniowe określone w § 48 ust. 1 tego rozporządzenia;
8) naruszenie § 48 ust. 2 cyt. rozporządzenia, poprzez zastosowanie § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w związku z art. 147 ust. 2 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu i przyjęcie, że po ustaniu karalności czynu nie można wznowić na wniosek strony postępowania dyscyplinarnego na korzyść obwinionego;
9) naruszenie § 12 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia, poprzez zastosowanie go do trybu wznowienia postępowania dyscyplinarnego w związku z terminem określonym w § 49 rozporządzenia;
10) naruszenie art. 147 ust. 2 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, poprzez zastosowanie go do trybu wznowienia postępowania dyscyplinarnego, pomimo 3-letniego terminu wyznaczonego przepisem § 49 cyt. rozporządzenia,
11) naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 8 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia, tj. przyjęcie, że obwiniony umyślnie naruszył dobra osobiste [...];
12) naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez niezastosowanie się organu do oceny prawnej i wskazań Sądu wyrażonych w orzeczeniu z dnia 8 lutego 2011 r.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez skarżącego. Uwzględniając treść art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest dotknięte wadą nieważności postępowania, albowiem zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. § 52 ust. 3 w związku z § 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zgodnie z § 52 ust. 3 cyt. rozporządzenia, na orzeczenie wydane w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego obwinionemu lub osobie, która złożyła wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, służy odwołanie. Przepisy o postępowaniu odwoławczym stosuje się odpowiednio. Stosownie do treści § 35 (rozdział 5 – Postępowanie odwoławcze) tego rozporządzenia, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po rozpoznaniu odwołania, wydaje orzeczenie o:
1) utrzymaniu w mocy orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, albo
2) zmianie orzeczenia wydanego w pierwszej instancji co do istoty, albo
3) uchyleniu orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując uchybienia, które należy usunąć, i dowody, które należy przeprowadzić, albo
4) uchyleniu orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i umorzeniu postępowania dyscyplinarnego.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że przepis ten zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego, a to oznacza, że nie jest on uprawniony do wydania decyzji o innej osnowie niż w nim wymienione. Tymczasem Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo, że na mocy § 52 ust. 3 cyt. rozporządzenia był zobowiązany do zastosowania § 35 tego rozporządzenia, wydał postanowienie, w którym postanowił "odmówić wznowienia postępowania dyscyplinarnego, zakończonego orzeczeniem [...] z dnia [...] lipca 2010 r., w którym obwinionym był [...] W.H.". Treść orzeczenia jest zatem sprzeczna z przepisem § 35 powołanego rozporządzenia .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że z nieważnością decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść przepisu nie budzi wątpliwości, a mimo to organ zastosuje ten przepis inaczej. W konsekwencji uznał, iż zaskarżone postanowienie w swej osnowie nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, tj. przepisu § 52 ust. 3 w związku z § 35 cyt. rozporządzenia, dające podstawę do stwierdzenia jego nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). W tej sytuacji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ponownie rozpoznając sprawę winien wydać orzeczenie, kierując się unormowaniem zawartym w § 35 cyt. rozporządzenia. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uznał , że wobec treści rozstrzygnięcia rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze są zbyteczne.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art.152 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię § 52 ust. 3 w związku z § 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690 ze zm.), tj. przyjęcie, iż organ wydał niewłaściwe rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego;
2) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie § 52 ust. 2 i 3 cyt. rozporządzenia, tj. przyjęcie, iż przepis § 52 ust. 3, odsyłając do orzeczeń, ma zastosowanie także w stosunku do postanowień;
3) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i § 52 ust. 3 cyt. rozporządzenia, poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż za takie naruszenie uznaje się jedynie przypadki, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też ich odmówiono, albo gdy tego rodzaju naruszenie prawa wynika z przesłanek niebudzących wątpliwości. Jednakże tam, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa. Przy ocenie rażącego naruszenia prawa nie wystarczy oczywistość jego naruszenia, ale należy brać pod uwagę także skutki tego naruszenia. Rażące naruszenie prawa to takie, które wywołuje skutki społeczno-gospodarcze, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie, przepisem nienasuwającym wątpliwości interpretacyjnych jest § 51 ust. 1 cyt. rozporządzenia, nakazujący wydanie postanowienia w sprawie wznowienia lub odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania następuje, gdy uprawdopodobnione zostanie zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w § 48 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z § 52 ust. 1 rozporządzenia, postanowienie takie inicjuje wówczas badanie wpływu podstaw wznowienionych z § 48 ust.1 rozporządzenia na postępowanie dyscyplinarne zakończone ostatecznym orzeczeniem i kończy się wydaniem jednego z dwóch orzeczeń określonych w § 52 ust. 2 rozporządzenia, tj. albo odmową uchylenia dotychczasowego orzeczenia albo uchyleniem orzeczenia i rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. W przypadku jednak całkowitego braku zasadności przesłanek wznowieniowych, zostaje wydane postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przyznał, że wprawdzie w tej sprawie postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego zostało wydane dwukrotnie, to jednak za drugim razem w postanowieniu z dnia 28 listopada 2011r.odmawiając uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zaznaczono, że zostaje ono wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy. W takim przypadku ocena, że stanowiło to rażące naruszenie prawa jest polemiczna.
Autor skargi kasacyjnej wskazał, że Sąd pierwszej instancji upatruje rażące naruszenie prawa w treści § 52 ust. 4 (chodzi raczej o ust. 3) w związku z § 35 cyt. rozporządzenia, gdyż zgodnie z tym ostatnim przepisem powinno zostać wydane postanowienie o treści w nim określonej. Co do zasady, w postępowaniu odwoławczym – w myśl § 52 ust. 3 rozporządzenia – stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym, to jednak zdanie drugie tego przepisu nawiązuje do zdania pierwszego, w którym mowa jest tylko o orzeczeniach wydanych w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W świetle § 52 ust. 2 powołanego rozporządzenia orzeczeniami takimi są tylko orzeczenie o odmowie uchylenia dotychczasowego orzeczenia lub orzeczenie o uchyleniu dotychczasowego orzeczenia i wydanie rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Postanowienia wydawane w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego nie są wymienione w § 52 ust. 3 zdanie pierwsze tego rozporządzenia, a zatem stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż niezastosowanie dyspozycji tego przepisu w związku z § 35 cyt. rozporządzenia stanowi rażące naruszenie prawa, jest zbyt daleko idące.
W omawianym przypadku nie chodzi przecież o proste przypisanie danemu stanowi faktycznemu jednoznacznie brzmiącego przepisu. W niniejszej sprawie należy dokonać wykładni kilku przepisów i dodatkowo wyinterpretować z treści § 52 ust. 3 omawianego rozporządzenia, że ustawodawca pomimo tego, iż nakazał odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu odwoławczym do orzeczeń wydanych w trybie wznowienia postępowania, to używając zwrotu "orzeczenie wydane w trybie wznowienia postępowania" miał także na myśli postanowienia, które w żadnym z przepisów rozporządzenia nie występują pod pojęciem "orzeczenie".
Z przepisów rozporządzenia wynika, że w toku postępowania dyscyplinarnego wydawane są postanowienia (§ 12 ust. 3 i § 51 ust. 1) i orzeczenia (§ 27 ust. 2, § 31 ust. 1 i 3, § 36, § 38 oraz właśnie § 52 ust. 2), a zatem nie można utożsamiać tych dwóch rozstrzygnięć. Gdyby istniał przepis wskazujący, że ilekroć w przepisach rozporządzenia jest mowa o orzeczeniu, to należy przez to rozumieć także postanowienie, to wówczas kwestia ta byłaby dla prowadzącego postępowanie dyscyplinarne czytelna. Skoro zatem cyt. rozporządzenie nie zawierają takiego przepisu, a często odsyłają do innych przepisów, nakazując ich odpowiednie stosowanie, to przy takiej technice legislacyjnej nie można organowi postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa.
W.H. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania.
Istota podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 52 ust. 3 w związku z § 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i niewłaściwe zastosowanie § 52 ust. 3 i § 52 ust. 2 tego rozporządzenia oraz naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 52 ust. 3 powołanego rozporządzenia sprowadza się do wykazania, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął, iż § 52 ust. 3 cyt. rozporządzenia, odsyłając do orzeczeń, ma zastosowanie także w stosunku do postanowień, a w konsekwencji uznał, że Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydał postanowienie, które nosi znamiona rażącego naruszenia prawa (§ 52 ust. 4 w zw. z § 35 w/w rozporządzenia) i stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z § 51 ust. 1, 4 pkt 2 powołanego rozporządzenia przełożony, który wydał orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne, wznawia lub odmawia wznowienia postępowania dyscyplinarnego w drodze postanowienia. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, wydane przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przysługuje wniosek do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.
W świetle § 52 ust. 3 cyt. rozporządzenia na orzeczenie wydane w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego obwinionemu lub osobie, która złożyła wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, służy odwołanie. Przepisy o postępowaniu odwoławczym stosuje się odpowiednio. Autor skargi kasacyjnej trafnie zauważył, że zdanie drugie tego przepisu nawiązuje do zdania pierwszego, w którym jest mowa tylko o orzeczeniach wydanych w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego określonych w § 52 ust. 2 omawianego rozporządzenia, a nie o postanowieniach. Nie wskazał jednak jakie przepisy organ powinien zastosować rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są nimi niewątpliwie przepisy o postępowaniu odwoławczym (rozdział 5 cyt. rozporządzenia – Postępowanie odwoławcze) w tym § 35 pkt 1 – 4 zawierający zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego. Zgodnie z jego treścią, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po rozpoznaniu odwołania, wydaje orzeczenie o:
1) utrzymaniu w mocy orzeczenia wydanego w pierwszej instancji albo
2) zmianie orzeczenia wydanego w pierwszej instancji co do istoty, albo
3) uchyleniu orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując uchybienia, które należy usunąć, i dowody, które należy przeprowadzić, albo
4) uchyleniu orzeczenia wydanego w pierwszej instancji i umorzeniu postępowania dyscyplinarnego.
W świetle tego przepisu, w rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, iż mimo użycia przez organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] sformułowania "po ponownym rozpatrzeniu sprawy", wydanie postanowienia "odmawiającego wznowienia postępowania dyscyplinarnego..." było niedopuszczalne. Określone w § 35 powołanego rozporządzenia rodzaje rozstrzygnięć są bowiem dla organu odwoławczego bezwzględnie wiążące w tym znaczeniu, że orzeczenie czy postanowienie, które nie mieszczą się w ramach tego przepisu, uznaje się za wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, a skarga kasacyjna w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło