II FSK 2876/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-11
Skład orzekający: Jerzy Płusa, Krzysztof Winiarski, Lidia Ciechomska-Florek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy podatnik jednocześnie zaskarżył tę decyzję do sądu administracyjnego i wniósł o stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ podatkowy miał prawo zawiesić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ rozpatrzenie tej sprawy było uzależnione od wyniku postępowania sądowego. W sytuacji, gdy podatnik równolegle wszczął postępowanie sądowoadministracyjne i nadzwyczajne postępowanie administracyjne dotyczące tej samej kwestii, zawieszenie postępowania administracyjnego było uzasadnione i mieściło się w granicach prawa, zapobiegając wadliwości rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Strona wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, które utrzymywało w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności innego postanowienia dotyczącego zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej dochód podatkowy za 2005 r. Po odmowie stwierdzenia nieważności przez organ, strona zaskarżyła postanowienie do WSA, a następnie wniosła o stwierdzenie jego nieważności. Organ podatkowy zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania sądowego. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędziowie: NSA Krzysztof Winiarski, del. WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Protokolant Monika Myślak - Kordjak, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 369/12 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2005 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego V. W. – W. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 3) zasądza od J. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 369/12 oddalił skargę J.K., dalej jako strona, na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Jako podstawę prawną wyroku Sąd powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powoływanej dalej jako p.p.s.a. (Dz. U. z 2013r., poz. 490). Zaskarżony skargą kasacyjną strony wyrok, wydany został w oparciu o przyjęty przez Sąd następujący stan faktyczny sprawy:
Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem z dnia 2 listopada 2011 r., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 sierpnia 2011 r., odmawiające stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 lipca 2011 r. Tym ostatnim postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 maja 2011 r., w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 kwietnia 2011 r., [...].
Pismem z dnia 2 grudnia 2011 r. strona, wniosła do Wojewódzkiego Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Dyrektora Skarbowej z dnia 2 listopada 2011 r., którą Sąd wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 3/12 oddalił.
W dniu 30 grudnia 2011 r. strona wniosła także o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 2 listopada 2011r. na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Dyrektor Izby Skarbowej w B., rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia podniósł, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, obligująca organ do zawieszenia postępowania. Organ podatkowy uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania sądowego, a prawomocne orzeczenie sądowe podjęte w tej sprawie stanowić będzie podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 4 stycznia 2012 r., [...] zawiesił postępowanie.
Powyższe postanowienie organu pierwszej instancji było przedmiotem zażalenia strony z dnia 9 stycznia 2012 r., uzupełnionego pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w B., w którym wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia stwierdził, że stanowisko strony, iż w sprawie błędnie zastosowano art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest niezasadne. Organ wskazał, że instytucję zawieszenia postępowania uregulowano w art. 201 tej ustawy, zgodnie zaś z § 1 powołanego przepisu organ podatkowy zawiesza postępowanie w przypadku wystąpienia przyczyn enumeratywnie w nim wymienionych. W przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w przywołanej normie prawnej organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie z urzędu. Wystąpienie w toku postępowania podatkowego jakiejkolwiek z przesłanek powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Organ odwoławczy wskazał, że jedną z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego jest wystąpienie w sprawie sytuacji określonej w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. takiej, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W tym przypadku przeszkoda w prowadzeniu postępowania podatkowego polega na tym, że rozpatrzenie sprawy podatkowej i wydanie decyzji (postanowienia) jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego należącego do kompetencji sądu. Wyjaśnił, że zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie, które nie było wcześniej prawomocnie rozstrzygnięte. O rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego można mówić dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej lub prawomocnego wyroku przez organ lub sąd kompetentny do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Pomiędzy zagadnieniem wstępnym a rozstrzygnięciem sprawy musi istnieć związek przyczynowy. Wystąpienie zagadnienia wstępnego powinno ujawnić się w toku postępowania a jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu. Przesłanką do zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 listopada 2011 r., było jednoczesne jego zaskarżenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wniesienie przez stronę w dniu 2 grudnia 2011 r. skargi do Sądu na powołane postanowienie, oznaczało poddanie kontroli sądowej m.in. kwestii naruszenia przez organ podatkowy prawa z uwagi na odmowę stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie. Kwestia ta była także podstawą wskazaną przez stronę we wniosku z dnia 30 grudnia 2011 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 listopada 2011 r. Organ odwoławczy podał, że równolegle wszczęte zostały przez stronę dwa odrębne postępowania dotyczące tej samej kwestii, tj. zasadności zawieszenia postępowania przez organ podatkowy. Wskazał, że zagadnienie to jest elementem łączącym te dwa postępowania. W toczącym się postępowaniu sądowym rozstrzygnięta ma być kwestia wstępna mająca znaczenie dla postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia administracyjnego. Od prawomocnego rozstrzygnięcia sądowego zależy wynik zawieszonego postępowania nadzwyczajnego. Brak zawieszenia postępowania w takiej sytuacji spowodowałoby zdaniem organu, wadliwość postanowienia podjętego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Z powyższych względów Dyrektor Izby Skarbowej, zobligowany był zawiesić z urzędu postępowanie z uwagi na wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu odwoławczego, w tej sytuacji, nie można było kontynuować postępowania wszczętego wnioskiem strony z dnia 30 grudnia 2011 r., gdyż byłoby to sprzeczne z przepisami prawa proceduralnego. Zawieszenie postępowania nie rozstrzygnęło przy tym meritum sprawy wszczętej przez stronę, lecz spowodowało odsunięcie jej zakończenia w czasie.
Strona zaskarżyła to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie rozstrzygnięcia go poprzedzającego. Zdaniem strony, orzeczenia wydano bez podstawy prawnej, gdyż nie ma przepisu obligującego organ podatkowy do zawieszenia postępowania z uwagi na jednoczesne zaskarżenie postanowienia do sądu i złożenie wniosku o stwierdzenie jego nieważności. Dalej wywodziła, że zastosowany w niniejszej sprawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej odnosi się do innego stanu faktycznego. Strona uważa, że wniesienie skargi do Sądu na rozstrzygnięcie organu podatkowego nie stanowi przeszkody do prowadzenia nadzwyczajnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia jego nieważności. Przepisy nie zabraniają bowiem w takiej sytuacji kontynuowania trybu nadzwyczajnego zmierzającego do samodzielnego zbadania, czy skarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego posiada wady kwalifikowane wskazane w art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Wywiodła, że w tym przypadku ustawowe umocowanie organu podatkowego i sądu do samodzielnego rozstrzygnięcia tej samej kwestii jest zaprzeczeniem sytuacji przewidzianej w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdzie kwestię będącą zagadnieniem wstępnym z inicjatywy organu podatkowego będącego niewłaściwym w sprawie rozstrzyga inny organ lub sąd. Zdaniem strony, zagadnienie to nie powstaje, gdy podatnik jednocześnie zaskarży rozstrzygnięcie organu podatkowego do sądu i wystąpi o stwierdzenie jego nieważności. Stanowisko prezentowane przez Dyrektora Izby Skarbowej umożliwiające zawieszenie postępowania nie tylko nie opiera się na przepisach, ale również jest niezgodne z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej. Odrębne wydanie rozstrzygnięć przez sąd i organ podatkowy w tej samej kwestii zwiększa szansę podatnika na uzyskanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę podtrzymał w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Pismem procesowym z dnia 23 sierpnia 2012 r. pełnomocnik strony będący radcą prawnym podtrzymał zarzuty i stanowisko zawarte w skardze. Zakwestionował pogląd, że w sprawie wystąpiło zagadnienie prawne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Na poparcie swojego stanowiska w zakresie pojęcia zagadnienia prawnego powołał się na orzecznictwo NSA i poglądy doktryny. Jego zdaniem, przepisy art. 56 p.p.s.a., dopuszczają wszczęcie dwóch postępowań, tj. sądowego i administracyjnego. Nie ma znaczenia, które postępowanie jest wszczęte wcześniej. Są to dwa odrębne postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie jest zasadna. W uzasadnieniu Sąd przedstawił dotychczasowy stan rozpoznawanej sprawy oraz przebieg innych związanych z tą sprawą postępowań podatkowych i sądowoadministracyjnych zainicjowanych przez stronę. Według Sądu, rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania sądowego, a prawomocne orzeczenie sądowe stanowić będzie podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu. Sąd wyjaśnił, powołując się orzecznictwo sądów administracyjnych, że brak jest w obowiązującym stanie prawnym możliwości dublowania postępowań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego indywidualnych aktów administracyjnych. Wyeliminowanie w postępowaniu sądowym decyzji lub postanowienia skutkuje bezprzedmiotowością postępowania nadzwyczajnego zawisłego przed organem podatkowym. Z tych też względów, za uzasadnione Sąd przyjął zawieszenie postępowania zainicjowanego przed organem podatkowym. W ocenie Sądu, takie działanie jako pożądane nie narusza prawa. Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie, w związku ze złożonymi przez stronę dwoma żądaniami, rozpoczął dwutorowo swój tok proces kontrolny jednej decyzji, mianowicie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 listopada 2011 r. Zaistniała zatem sytuacja, kiedy to rozpoczęły bieg dwa postępowania równolegle. Co więcej, kontrola decyzji dokonywana przez Sąd pierwszej instancji w zakresie kwalifikowanego naruszenia prawa - stwierdzenia nieważności, pokrywa się z zakresem postępowania podatkowego w trybie nadzwyczajnym (art. 247 Ordynacji podatkowej), które to postępowanie zostało przez właściwy organ podatkowy - w przekonaniu Sądu bez naruszenia prawa - zawieszone. Następnie Sąd na poparcie swojego stanowiska powołał się na inne orzeczenia sądowe.
W skardze kasacyjnej strona, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
-1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 56 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, zamiast jej uwzględnienia w sytuacji, gdy przepis art. 56 p.p.s.a. nie stanowi o obligatoryjności zawieszenia postępowania administracyjnego, lecz postępowania sądowego;
-2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie skargi, zamiast jej uwzględnienia w sytuacji, gdy przepis art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie przesądza, iż wyrok sądu administracyjnego ma walor rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nieważności określonej decyzji. W związku z tak postawionym zarzutem wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Ponadto wniesiono o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik strony wskazał, że art. 56 p.p.s.a. wyraźnie przewiduje tylko i wyłącznie sytuację zawieszenia postępowania sądowego w przypadku wcześniejszego wszczęcia postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom WSA w Bydgoszczy przepisu tego nie można rozumieć rozszerzająco, gdyż taka wykładnia prowadzi do naruszenia podstawowej zasady działalności organów państwa, tj. zasady legalizmu. Powołał wyrok WSA w Poznaniu z 6 kwietnia 2011r. (III SA/Po 59/11) podkreślając, że ustawodawca art. 56 p.p.s.a. dopuścił możliwość kontroli decyzji ostatecznej zarówno w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, jak i w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Możliwość taka istnieje bez względu na to, które z tych postępowań zostało wszczęte jako pierwsze. Pełnomocnik strony powołał także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2011r. II FSK 2443/10, w którym stwierdzono, że z przywołanej regulacji prawnej (art. 56 p.p.s.a.) nie wynika zakaz równoległości wymienionych w nim postępowań: sądowego i (odpowiedniego) administracyjnego, ale wyrażona przez prawodawcę preferencja postępowania administracyjnego w relacji do postępowania sądowego, realizująca się - na wypadek konkurencji miedzy nimi - jednoznacznie wskazaną w art. 56 p.p.s.a. podstawą zawieszenia postępowania sądowego. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, ma on prawo do jednoczesnego prowadzenia dwóch różnych postępowań, tj. sądowego i administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu związanego z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uznał, że błędne jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej oraz Sądu uznające prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego za zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu. Sam fakt istnienia związku pomiędzy postępowaniami nie przesądza o wystąpieniu zagadnienia wstępnego, gdyż związek pomiędzy nimi jest wpisany w sens możliwości skarżenia danej decyzji zarówno w trybie sądowym, jak i administracyjnym. Powołał się na piśmiennictwo (zob. W. Jakimowicz, O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, ST 2003/10/29; por. G. Łaszczyca, Pojęcie zagadnienia wstępnego w Kodeksie postępowania administracyjnego, PIP 2002, nr 7, s. 64) i orzecznictwo (wyrok NSA z 11 stycznia 1996r., SA/Wr 2022/95, III SA 32/00). W jego ocenie, żaden przepis nie zabrania stronie zgłoszenia żądania przeprowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, gdy uprzednio skorzystała ona z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ten sam akt (por. Z. Kmiecik, Zbieg środków przysługujących od decyzji organów administracji publicznej, Casus 2008 nr 47, s. 20; R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk, Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne, Warszawa - Zielona Góra 2003, s. 107).
Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od strony kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Strona powołała, jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 56 p.p.s.a. oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie autor skargi kasacyjnej podał, iż skargę tę opiera na obydwu postawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., wymienił bowiem zarówno pkt 1 tego przepisu, jak też pkt 2, jednak mając na uwadze wyszczególnione przepisy, nie wynika z nich, aby podniesiony został zarzut naruszenia prawa materialnego.
W sprawie istota sporu wiąże się z rozstrzygnięciem czy prawidłowo zakwalifikowano jako zagadnienie wstępne w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia, wyrok Sądu, w sytuacji wniesienia przez podatnika skargi do Sądu na to postanowienie. Z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy wynika, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia nastąpiło po uprzednim wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego.
Pochodną tej kwestii jest zastosowanie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Strona wniosła bowiem o stwierdzenie nieważności decyzji, a następnie, nie czekając na wynik zainicjowanego postępowania przyjęła sposób działania, w którym kwestionowała kolejne wydawane przez organ podatkowy rozstrzygnięcia, także w kwestiach formalnych, jednocześnie na drodze sądowoadministracyjnej i w ramach nadzwyczajnych postępowań podatkowych. Polegało to na tym, że strona po wyczerpaniu drogi administracyjnej składała skargę do sądu administracyjnego, a następnie wnioski o stwierdzenie nieważności tych zaskarżonych wcześniej do sądu rozstrzygnięć.
Strona "korzystając ze swoich uprawnień procesowych" doprowadziła do sytuacji, w której toczyło się naprzemiennie i równolegle wiele pozostających ze sobą w związku postępowań podatkowych (w trybie nadzwyczajnym) oraz postępowań sądowoadministracyjnych (zostały już wydane cztery wyroki przez Sąd pierwszej instancji), a wspólną, leżącą u podstaw wszystkich tych postępowań, pierwotną kwestię stanowił wynikający z decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 marca 2008 r. wymiar podatku za 2005 r. w kwocie 3. 309,68 zł., który strona usiłowała podważyć.
Mając na uwadze całokształt towarzyszących sprawie uwarunkowań prawnych i faktycznych, a także zważywszy, iż ustawodawca poza przypadkiem określonym w art. 56 p.p.s.a., nie przesądził jednoznacznie o relacjach pomiędzy postępowaniem sądowoadministracyjnym i nadzwyczajnymi trybami postępowania administracyjnego w odniesieniu do tej samej decyzji, wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie organu podatkowego o zawieszeniu postępowania było w danej sytuacji nie tylko pragmatyczne, jak określono to w odpowiedzi na skargę kasacyjną, ale również mieściło się w granicach prawa. Przemawia za tym również szczególne rozwiązanie przyjęte w art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, iż rozstrzygnięcie sądu administracyjnego determinuje losy ewentualnego żądania wzruszenia skontrolowanej przez ten sąd decyzji w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
W tym miejscu należy też wskazać, iż sprawie podstawowej i pierwotnej, tj. dotyczącej wymiaru podatku za 2005 r., wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3/12 oddalona została skarga kasacyjna od powołanego już wcześniej wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 376/11 oddalającego skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji tego organu w sprawie określenia stronie wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r.
Wynik tego postępowania, zważywszy też na treść wspomnianego wyżej art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przesądzał ostatecznie w sposób negatywny dla strony o jej staraniach zmierzających do stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej z dnia 7 marca 2008 r., a tym samym również w sposób pośredni determinował ostateczne losy wszystkich innych pochodnych postępowań administracyjnych (podatkowych) zainicjowanych w międzyczasie przez stronę.
Nie ulega wątpliwości, że nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zainicjowanej żądaniem strony o stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji, gdy uprzednio została ona objęta skargą wniesioną do sądu administracyjnego przed zakończeniem postępowania sądowego, ponieważ może się ono zakończyć w różny sposób (przykładowo wyroki: z 20 marca 2013 r. II FSK 1498/11. II FSK 1970/11, z 5 marca 2013 r. II FSK 3045/11; z 9 marca 2010 r. II FSK 1753/10, CBOSA). Powyższe oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądów wyrażonych w wyroku z 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2443/10, w którym Sąd ten nie odniósł się w jakikolwiek sposób do dorobku prawnego zasygnalizowanego powyżej.
W związku z powyższym, uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu tej skargi.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z późn. zm.).
Natomiast wynagrodzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika strony, ustanowionego w ramach prawa pomocy z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej zostało przyznane na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 15 pkt 1 oraz w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło