I OSK 2483/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-16
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Jan Paweł Tarno, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na rozpoznaniu sprawy przez członka organu, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, może stanowić podstawę kasacyjną, jeśli prawo materialne wyklucza możliwość przyznania świadczenia?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., nie stanowi podstawy kasacyjnej, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W sytuacji, gdy prawo materialne (art. 184 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym) jednoznacznie wyklucza możliwość przyznania stypendium, wadliwość składu organu administracyjnego nie może prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdyż nie zmieniłaby ona ostatecznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów M. K. przez Odwoławczą Komisję Stypendialną Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę studentki, uznając odmowę za zasadną pomimo wadliwości sentencji decyzji organu odwoławczego. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodu rozpoznania sprawy przez członka organu, który brał udział w wydaniu decyzji) oraz prawa materialnego (art. 184 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 386/12 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 5 czerwca 2012 r., II SA/Bd 386/12 oddalił skargę M. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w sentencji podjętego rozstrzygnięcia Odwoławcza Komisja Stypendialna, powołując się na art. 104 i 127 § 2 k.p.a., odmówiła przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów i utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z [...].11.2011r. w sprawie odmowy przyznania stypendium. Chociaż art. 138 § 1 k.p.a. zawiera zamknięty katalog sposobów rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy, o czym świadczy kategoryczne, enumeratywne wyliczenie zachowań tego organu, to jednak sformułowanie: "postanawia odmówić i utrzymuje w mocy" w istocie, biorąc pod uwagę całość decyzji włącznie z jej uzasadnieniem i odniesieniem się w nim do decyzji z [...].11.2011r. należało odczytać, jako decyzję "utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przyznania stypendium", a takie rozstrzygnięcie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 138 k.p.a., chociaż poprawna forma byłby zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję". Sąd dostrzegł niewątpliwe uchybienie art. 138 k.p.a., ale jednocześnie uznał, że nie mogło ono mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270) stanowi przesłankę uwzględnienia skargi na decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania. Sąd doszedł do wniosku, że pomimo sformułowania sentencji w sposób nieprzewidziany przepisem art. 138 § 1 k.p.a. - sama odmowa przyznania stypendium była zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 173 ust.1 pkt 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164 poz. 1365 ze zm.), student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Przesłanki warunkujące przyznanie tego świadczenia określone są w art. 181 ust. 1 P.s.w., natomiast przepis art. 184 tej ustawy ustanawia zasady wypłacania studentom uczelni wyższych stypendiów wymienionych w art. 173 ust. 1 pkt 1 – 7 P.s.w., w tym także stypendium dla najlepszych studentów. Omawiana ustawa w art. 184 ust. 5 ustanawia jednak przesłankę negatywną, której spełnienie przesądza o braku możliwości przyznania stypendium dla najlepszych studentów. Zgodnie z tym przepisem studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługuje to świadczenie, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra, jednakże nie dłużej, niż przez okres trzech lat. Z przepisu art. 184 ust. 5 ustawy wynika zatem, że stypendium dla najlepszego studenta przysługuje studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów (studiów pierwszego stopnia), kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra i to jednak nie dłużej, niż przez okres trzech lat.
Poza sporem pozostaje, że skarżąca, w momencie składania wniosku o przyznanie stypendium była jednocześnie studentką studiów II stopnia na kierunku [A]. Nie ubiegała się jednak o stypendium na tym kierunku studiów. Z wnioskiem o przyznanie stypendium wystąpiła jako studentka na kierunku licencjackim "[B]" na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Tym samym organ miał obowiązek zbadania, czy skarżącej jako studentce studiów I stopnia przysługuje prawo skutecznego ubiegania się o stypendium. W ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 184 ust. 5 P.s.w. słusznie uznając, że wyklucza on możliwość przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia jako studentce, która ukończyła już jeden kierunek studiów i kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów. Nie można bowiem w okolicznościach sprawy przyjąć, że skarżąca kontynuuje studia na kierunku "[B]" w celu uzyskania tytułu magistra, co w świetle art. 184 ust.5 ustawy dawałoby podstawę do przyznania jej prawa do stypendium dla najlepszych studentów.
Mylne jest przekonanie skarżącej, że pod pojęciem "ukończenie studiów", którym posługuje się ustawodawca należy rozumieć ukończenie studiów II stopnia i uzyskanie tytułu magistra. Oczywistym jest, że chodzi tutaj o ukończenie studiów wyższych w rozumieniu przepisów P.s.w. Rozważanie tej negatywnej przesłanki należy więc oprzeć w pierwszym rzędzie na dokonaniu interpretacji pojęcia "studia wyższe". Definicja legalna tego określenia zawarta jest w art. 2 ust. 1 pkt 5 P.s.w., który stanowi, że studia wyższe to studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia. Wykładnia językowa wskazuje, że w przepisie tym mowa jest o trzech rodzajach studiów wyższych. Użycie w niniejszym przepisie przecinka przesądza o tym, że każde z tych trzech rodzajów studiów wyczerpuje pojęcie studiów wyższych i należy je rozpatrywać rozdzielnie. Jeżeli ustawodawca pragnąłby, aby studia I stopnia były jedynie etapem studiów wyższych, to posłużyłby się spójnikiem "i". Taka regulacja jest skutkiem realizacji tzw. Deklaracji Bolońskiej z 15 czerwca 1999 r., dotyczącej harmonizacji systemu wykształcenia wyższego i stopni naukowych w Europie, a zawierającej postulat wprowadzenia dwustopniowego systemu kształcenia w postaci studiów pierwszego stopnia trwających przynajmniej 3 lata i kończących się tytułem zawodowym oraz studiów drugiego stopnia. Konsekwentnie też w art. 2 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ustawodawca określił, że studia pierwszego stopnia to studia licencjackie lub inżynierskie, kończące się uzyskaniem tytułu licencjata albo inżyniera (pkt 7), natomiast studia drugiego stopnia to studia magisterskie, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego (pkt 8). Na zmianę tej oceny nie może wpłynąć fakt, że ustawodawca w art. 184 ust.5 P.s.w. posługuje się również pojęciem "kontynuacji studiów po ukończeniu pierwszego stopnia". Nie można bowiem w drodze interpretacji pojęciu "studia wyższe" nadawać innego znaczenia niż przypisane mu przez ustawodawcę.
Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez M. K. W skardze kasacyjnej sądowi I instancji zarzucono w trybie art. 174 p.p.s.a. naruszenie:
1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., polegające na ponownym rozpoznaniu sprawy przez członka Odwoławczej Komisji Stypendialnej, który brał udział w wydawaniu zaskarżonej decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z [...].11.2011 r., co stanowiło wadę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.;
2) prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 184 ust. 5 p.s.w. w brzmieniu nadanym ustawą z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 21 kwietnia 2011 r.)
Na tej podstawie wniesiono o a) uchylenie zaskarżonego wyroku b) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu w całości, gdyż w żadnej części nie zostały uiszczone oraz c) rozpoznanie sprawy również pod nieobecność strony skarżącej.
W uzasadnieniu tej skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza przepisy prawa materialnego to jest art. 184 ust. 5 P.s.w. oraz przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Dalej idącą wadą w tej sprawie jest naruszenie przepisów postępowania. Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. sygnalizowano Sądowi I instancji wadę polegającą na niewłaściwym obsadzeniu składu Komisji rozpoznającej wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy. Jednakże okoliczność ta została przemilczana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 207 ust. 1 P.s.w., do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W myśl art. 207 ust. 2 tej ustawy, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. W sprawie przyznawania stypendiów dla studentów Odwoławcza Komisja Stypendialna wykonuje zadania powierzone jej przez rektora uczelni. W niniejszej sprawie Rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, zarządzeniem nr 130 z 29 września 2011 r umożliwił przekazanie swoich uprawnień Odwoławczej Komisji Stypendialnej m.in. w zakresie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów (§ 5 ust. 5) - akt opublikowany na stronie: http://www.umk.pl/uczelnia/dokumenty/biuletyn/prawo/.
Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, które z kolei (w art. 140 k.p.a.) odsyłają w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Nadto organy odwoławcze zobowiązane są do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom uregulowanym w k.p.a. zawartych w Dziale I k.p.a., a więc i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w świetle którego pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Takie brzmienie przepis ten uzyskał z dniem 11 kwietnia 2011 r. w wyniku noweli z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.). W uzasadnieniu projektu powołanej ustawy wskazano zaś, że "celem tej nowelizacji jest wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy". Nowelizacja ta, wobec odesłania w art. 27 ust. 2 P.s.w. do odpowiedniego stosowania art. 127 § 3 k.p.a., dotyczy zatem także pracowników, działających z upoważnienia rektora. Z analizy znajdujących się w aktach sprawy II SA/Bd 386/12 protokołów posiedzeń Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w Toruniu wynika, że zarówno w I instancji jak i przy ponownym rozpoznaniu sprawy, skład osobowy Komisji był identyczny. Zasiadały w niej te same osoby. Co więcej obie decyzje podpisał wiceprzewodniczący Komisji – W. C. Prowadzi to do konstatacji, że sprawę rozpatrzyli członkowie organu kolegialnego, którzy podlegali wyłączeniu w trybie art. 24 k.p.a. Nie może być takiej sytuacji, że skład orzekający (personalnie) w pierwszej instancji wydaje również decyzję, jako organ odwoławczy, w tej samej sprawie. Prowadzi to do istotnego naruszenia przepisów k.p.a., mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
"Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wobec odesłania w art. 207 ust. 2 p.sz.w. do odpowiedniego stosowania art. 127 § 3 k.p.a. dotyczy m.in. pracowników działających z upoważnienia rektora." - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 24 maja 2012 r., II SA/Bk 180/12, LEX nr 1167292. (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lutego 2012 r., II GSK 63/11, LEX nr 1137961, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 23 lipca 2008 r, II SA/Ol 196/08, LEX nr 446105).
Stwierdzone naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została między innymi przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosowanie do art. 24 k.p.a. Jest to istotne naruszenie proceduralne, które winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji uchyleniem wyroku Sądu I instancji, który nie wziął tej okoliczności pod uwagę z urzędu.
Kolejnym naruszeniem jest niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. art. 184 ust. 5 P.s.w. M. K. jako studentka Wydziału [...] UMK na kierunku "[B]" w roku akademickim 2010/2011 r. uzyskała średnią ocen uprawniającą ją do ubiegania się o stypendium naukowe na tymże kierunku. Nowelizacja Prawa o szkolnictwie wyższym drastycznie zmieniła sytuację prawną skarżącej poprzez wprowadzenie bardziej rygorystycznej regulacji w art. 184 ust. 5 tej ustawy. Brak przepisów przejściowych regulujących sytuację prawną osób, które w roku akademickim 2010/2011 uzyskały wysoką średnią ocen i mogły oczekiwać, że okoliczność ta tak jak dotychczas będzie honorowana uprawnieniem do ubiegania się o stypendium narusza zasady zaufania obywateli do państwa i prawa wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. Wagę problemu dostrzegł rzecznik Praw Obywatelskich, który w obszernym wystąpieniu do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 19.XII.2011 r. zauważył m. in. że: "Stypendium naukowe przyznawane jest za wyniki uzyskane za rok studiów. Z perspektywy interesów w toku znaczenie prawne należy w związku z tym przypisać okresowi od rozpoczęcia roku akademickiego 2010/2011. Studenci rozpoczynający ów rok akademicki w obowiązującym wówczas stanie prawnym mogli oczekiwać, że ich wysiłek edukacyjny poczyniony w tym roku będzie honorowany na dotychczasowych zasadach. Jednakże ustawodawca dokonując zmian w przepisach prawa zerwał ową naturalną więź istniejącą pomiędzy ocenami uzyskanymi przez studentów w poprzedzającym roku akademickim, a systemem stypendialnym za wyniki w nauce. Tym samym zerwał swoiste przyrzeczenie złożone studentom rozpoczynającym rok akademicki 2010/2011 przestrzegania reguł i horyzontu czasowego w zakresie honorowania ich sukcesów edukacyjnych."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
2. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim nie mają usprawiedliwionych podstaw.
3. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, w ocenie zarówno stron, jak i Sądu pierwszej instancji. Skarżąca, 1) uzyskała tytuł licencjata w związku z ukończonymi studiami pierwszego stopnia na kierunku [A], 2) w momencie składania wniosku o przyznanie stypendium była studentką studiów II stopnia na kierunku [A]. Nie ubiegała się jednak o stypendium na tym kierunku studiów, 3) równocześnie studiuje na studiach pierwszego stopnia (licencjackich) na kierunku "[B]" na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, 4) złożyła wniosek o stypendium rektora dla najlepszych studentów na kierunku "[B]" (studia licencjackie), 5) nie ubiega się o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na innym kierunku studiów.
4. Zgodnie z art. 184 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym student studiujący równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać stypendium rektora dla najlepszych studentów tylko na jednym, wskazanym przez studenta kierunku studiów. Natomiast art. 184 ust. 5 stanowi, że studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.
5. Zatem trafnie przyjął Sąd I instancji, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy skarżącej nie przysługuje stypendium rektora dla najlepszych studentów na wskazanym przez nią kierunku "[B]" na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Poza argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, którą Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całej rozciągłości, za trafnością przyjętej wykładni art. 184 ust. 5 P.s.w. przemawia również fakt, że podjęte przez skarżącą studia są studiami licencjackimi, a więc z samego założenia nie mogącymi zakończyć się uzyskaniem przez nią tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego. Tym samym skarżąca nie spełniła wskazanego w art. 184 ust. 5 warunku, jakim jest kontynuowanie studiów po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego.
6. Wprawdzie skarżąca kontynuuje również naukę na studiach drugiego stopnia (magisterskich) na kierunku [A], ale w swoim wniosku nie wskazała tego kierunku studiów, jako tego, na którym ubiega się o stypendium rektora dla najlepszych studentów. Z tego powodu nie można jej było przyznać stypendium, także i na tym kierunku studiów, bo tym razem nie spełniła warunku złożenia stosownego wniosku, co jest warunkiem koniecznym w świetle art. 184 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym. Bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 184 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym przez niewłaściwe zastosowanie.
7. Natomiast należy zgodzić się ze skarżącą, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., który ma odpowiednie zastosowanie na mocy odesłania zawartego w art. 207 ust. 2 P.s.w. do postępowania prowadzonego przez organy szkoły wyższej w sprawach stypendialnych, jednakże uchybienie to nie jest podstawą kasacyjną w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
8. Przywołany przepis stanowi, że: "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (...) 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Nie ulega wątpliwości, że przepis ten wymienia podstawy kasacji, tj. przyczyny, na podstawie których można zaskarżyć orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji. Oznacza to, że nie każda wada zaskarżonego orzeczenia może zostać skutecznie podniesiona w skardze kasacyjnej.
9. Naruszenie przepisów postępowania może mieć zarówno postać błędnej wykładni, jak i niewłaściwego zastosowania. Niemniej jednak stanowi ono podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy, z którego wynika, że gdyby nie stwierdzone w sprawie naruszenie przepisów postępowania, to jej rozstrzygnięcie byłoby inne. Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że wystarczy, iż skarżący uprawdopodobni istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania. Wystarczy zatem wykazać, że realnie istniała taka możliwość.
10. W realiach rozpoznawanej sprawy powyższy związek przyczynowy nie zachodzi, ponieważ w świetle art. 184 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym w istniejącym stanie faktycznym skarżącej nie przysługuje wnioskowane przez nią stypendium. Oznacza to, że niedostrzeżone przez Sąd I instancji naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w toku postępowania administracyjnego nie jest podstawą kasacyjną w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., bo pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Niezależnie od tego, w jakim składzie orzekałaby Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), to i tak nie mogłaby wydać nie naruszając prawa wydać decyzji uwzględniającej jej żądanie.
11. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło