II OZ 1072/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 775/11 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zarządzeniem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 775/11, wydanym na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego T. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu zarządzenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy T. P. W wyniku rozpoznania zażalenia T. P. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. oddalił zażalenie skarżącego. Z tych powodów zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 sierpnia 2012 r. wezwano T. P. o uiszczenie wpisu w kwocie 200 zł. na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193)-k. 604 i 616 akt. Skarżący jeszcze przed otrzymaniem zarządzenia złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów (k. 613) kwestionując postanowienia Sądów obu instancji. Sąd pismem z dnia 4 września 2012 r. (doręczonym w dniu 7 września 2012 r. - k. 620 akt) przesłał skarżącemu urzędowy formularz i pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wezwał do jego wypełniania w terminie 7 dni z obowiązkiem wykazania w jaki sposób zmieniła się sytuacja materialna i osobista od ostatniego orzeczenia NSA z dnia 03.08.2012 r. sygn. akt II OZ 675/12, oddalającego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26.06.2012 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 14.09.2012 r. zwrócił się o wydłużenie terminu do złożenia formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy do 31.10.2012 r. Skarżący uzasadniając powyższy wniosek wskazał na fakt, iż w dniu 10.09.2012 r. został potrącony przez samochód, w związku z czym bardzo źle się czuje (w załączeniu przesłano oświadczenie sprawcy i kartę informacyjną leczenia w SOR). Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 25.09.2012 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia skarżący złożył sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy, stwierdził, ze winien on spełniać wymogi o których mowa w art. 252 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") i zgodnie z § 2 art. 252 składa się go na urzędowym formularzu, w określonym w zarządzeniu terminie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przedłużenie terminu do wypełnienia formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, czyli przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF), Sąd I instancji stwierdził, że wskazany w piśmie z dnia 4 września 2012 r. siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na tym formularzu jest terminem ustawowym (przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a.) i jako taki nie podlega przedłużeniu. Nadto Sąd I instancji zaznaczył, że wypełnienie formularza PPF z uwagi na jego mało skomplikowaną treść bez wątpienia nie powinno sprawiać żadnych trudności osobie piszącej - a taką jest skarżący, który doznał stłuczenia lewej ręki i lewej nogi 10 września 2012 r. po czym 14 września 2012 r. i 22 października 2012 r. bez problemu korespondował z Sądem I instancji. Sąd I instancji zaznaczył, że T. P. uczestniczył w dniu 18 października 2012 r. w rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym (sygn. sprawy IV SA/Po 323/12). Z uwagi na to, iż skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, a także nie wykazał, aby jego sytuacja materialna, od daty w której odmówiono mu przyznania prawa pomocy uległa zmianie na podstawie art. 257 p.p.s.a. wydał zarządzenie o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył T. P. wnosząc o jego zmianę bądź uchylenie. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji błędnie ocenił, iż skarżący po wypadku w dniu 10 września 2012 r. czuł się na tyle dobrze, że mógł złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Niezachowanie określonego w art. 252 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08). Jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez osobę fizyczną na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, umożliwia art. 257 p.p.s.a. W myśl tego przepisu pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ma miejsce, gdy strona złożyła wniosek w innej formie niż na urzędowym formularzu jak również gdy strona nie uzupełniła w zakreślonym przez sąd terminie braków wniosku, uniemożliwiając tym samym ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania - zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 września 2012 r. Termin do uzupełnienia braków wniosku biegł zatem od dnia 8 września 2012 r. i upłynął w dniu 14 września 2012 r. W tym miejscu należy podkreślić, że rygor przewidziany w art. 257 p.p.s.a. ma charakter zobiektywizowany, a termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym i nie może być skracany, ani przedłużany. Biorąc pod uwagę okoliczność, że skarżący korespondował z Sądem I instancji po dacie 10 września 2012 r. kiedy uległ wypadkowi, oraz uczestniczył na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w poznaniu w dniu 18 września 2012 r. (sygn. akt IV SA/Po 323/12), stwierdzić należy, iż ustalenia Sądu I instancji co do możliwości nadesłania przez skarżącego wypełnionego formularza PPF o przyznanie prawa pomocy są prawidłowe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zasadnie pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż skarżący wielokrotnie był pouczany o obowiązku składania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Obowiązku tego nie znosi ani wiek skarżącego ani jego stan zdrowia. Okoliczności te nie oznaczają również, że skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Nadto podkreślić trzeba, że pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, nie oznacza, iż skarżący nie może złożyć kolejnego wniosku, z tym że wniosek taki powinien złożyć na formularzu urzędowym, który został mu przesłany przez Sąd I instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.