I OZ 833/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 228/12 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 228/12 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 228/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania nieruchomości rolnej o pow. 38,76 ha położonej we wsi M., powiat G. W dniu 29 maja 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący reprezentowany przez ojca, wniósł o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku, argumentując w jego uzasadnieniu, ze skarżący uchybił terminowi określonemu w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."). Wnioskiem z dnia 18 czerwca 2012 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu następnym), sprecyzowanym pismem z dnia 18 lipca 2012 r. Z. M. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że przyczyną uchybienia terminowi była konieczność sprawowania opieki nad teściową K. P., która w dniu 22 maja 2012 r. uległa wypadkowi, zaś 31 maja 2012 r. przyjęta została do szpitala z podejrzeniem stłuczenia stawu biodrowego. Do wniosku dołączono m.in. karty leczenia szpitalnego, z których wynika, że K. P. w dniu 31 maja 2012 r. doznała urazu stawu biodrowego i z tego powodu przebywała na oddziale urazowo-ortopedycznym Szpitala Wojskowego w E. od dnia 31 maja 2012 r. do dnia 1 czerwca 2012 r. Następnie od dnia 1 do dnia 6 czerwca 2012 r. przebywała na oddziale wewnętrznym SP ZOZ w G. Sąd I instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek wskazał, iż w niniejszej sprawie wyrok został ogłoszony w dniu 18 maja 2012 r. i od tego dnia rozpoczął biec termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd I instancji uznał, iż strona skarżąca winna wykazać, że niemożność działania bez własnej winy nastąpiła w dniach od 19 do 25 maja 2012 r. tj. w czasie, gdy biegł termin do dokonania uchybionej czynności. Sąd I instancji wyjaśnił, iż jako okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu pełnomocnik skarżącego wskazał na konieczność opieki nad teściową. Z oświadczenia pełnomocnika skarżącego wynikało, iż K. P. wymagała stałej opieki od 22 maja 2012 r. Opiekę nad chorą sprawowało kilka osób ("którą się opiekujemy 24 godziny na dobę (...) – k. 48 akt sprawy). K. P. z powodu stanu zdrowia w dniu 31 maja 2012 r. trafiła do szpitala – najpierw Szpitala Wojskowego w E., następnie Szpitala w G. Szpital opuściła w dniu 6 czerwca 2012 r. W ocenie Sądu I instancji powyższej argumentacji, nie można uznać jako uzasadniającą brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Sąd I instancji wskazał, że stan chorobowy członka rodziny strony wnioskującej o przywrócenie terminu może być podstawą przywrócenia terminu, ale tylko wówczas, gdy jest to choroba całkowicie, obiektywnie uniemożliwiająca opiekunom podejmowanie zwykłych (choć niecodziennych) czynności życiowych. Zdaniem Sądu I instancji strona nie wykazała, że choroba teściowej spowodowała, że nie mogła ona nadać przesyłki na poczcie albo wyręczyć się inną osobą w celu nadania tej przesyłki. We wniosku o przywrócenie terminu strona nie przedstawiła żadnych informacji na temat przyczyn, dla których w czasie sprawowania opieki nad chorą nie była w stanie posłużyć się inną osobą w celu nadania w urzędzie pocztowym na adres Sądu listu zawierającego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 maja 2012 r. Na powyższe postanowienie pełnomocnik W. M. złożył zażalenie wnosząc o jego zmianę lub uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd może przywrócić, na wniosek strony, uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. Obowiązek wykazania braku winy spoczywa na wnioskodawcy, co wynika z art. 87 § 2 p.ps.a. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W związku z tym stwierdzić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia wskazano, iż skarżący w okresie, w którym upływał termin do dokonania powyższej czynności zmuszony był do sprawowania opieki nad swoją teściową, która przebywała w szpitalu. Zgodzić się trzeba z Sądem I instancji, iż konieczność sprawowania opieki nad teściową, która uległa wypadkowi w dniu 22 maja 2012 r. nie uniemożliwiała skarżącemu zasięgnięcia informacji co do wyniku rozprawy, jaka odbyła się w dniu 18 maja 2012 r. oraz ewentualnego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, jakie zapadło w przedmiotowej sprawie. Czynności te nie były na tyle skomplikowane, aby wymagały znacznego nakładu czasu, a zatem strona, należycie dbająca o swoje interesy, winna była podjąć je w ustawowym terminie. Zwłaszcza w sytuacji kiedy skarżący nie był jedyną osobą sprawującą opiekę nad teściową, a termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia rozpoczął swój bieg od dnia ogłoszenia wyroku tj. od dnia 18 maja 2012 r., zatem przed niefortunnym zdarzeniem do którego doszło w dniu 22 maja 2012 r. Jakkolwiek sytuacja życiowa strony w okresie, kiedy upływał termin do dokonania czynności w postępowaniu, była utrudniona, jednakże nie można zgodzić się z twierdzeniem, że okoliczności wskazane przez stronę uniemożliwiały jej złożenie przedmiotowego wniosku, a tylko w takiej sytuacji możliwe byłoby przywrócenie uchybionego terminu. Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób podważyć prawidłowego w świetle przepisów prawa stanowiska Sądu I instancji, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił w stopniu wystarczającym, aby uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez winy skarżącego. Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia prawidłowości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r., w związku z tym okoliczności podniesione w zażaleniu dotyczące przebiegu postępowania przed organami nie mogły zostać uznane za zasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.