II SA/Wa 281/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-11
Skład orzekający: Danuta Kania, Anna Mierzejewska, Olga Żurawska – Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Rady Ministrów, przyznając świadczenie specjalne na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, może odmówić jego przyznania, jeśli wnioskodawca nie wykazał wybitnych zasług lub nadzwyczajnych zdarzeń losowych, mimo posiadania znaczących osiągnięć sportowych i trudnej sytuacji życiowej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w uznanie administracyjne organu przy wydawaniu decyzji uznaniowej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Kontrola sądu ogranicza się do badania, czy postępowanie było prawidłowe, czy zebrano materiał dowodowy i czy decyzja nie nosi cech dowolności. Wnioskodawca nie wykazał wybitnych zasług ani nadzwyczajnych zdarzeń losowych, a jego sytuacja życiowa, choć trudna, nie była wystarczającą przesłanką do przyznania świadczenia specjalnego, które nie ma charakteru socjalnego.Stan faktyczny
E. S. złożył wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, powołując się na swoje osiągnięcia sportowe jako mistrza świata oraz trudną sytuację życiową i zdrowotną wynikającą m.in. z mobbingu w służbie. Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia, uznając, że wnioskodawca nie wykazał wybitnych zasług ani nadzwyczajnych zdarzeń losowych, a jego sytuacja życiowa nie była na tyle szczególna, aby uzasadniać przyznanie świadczenia o charakterze uznaniowym. E. S. zaskarżył tę decyzję do WSA w Warszawie, zarzucając organowi ograniczenie się do stanu faktycznego i brak merytorycznej oceny jego sytuacji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego – oddala skargę –
Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. S. z dnia [...] listopada 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania świadczenia specjalnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] października 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana w trybie tego przepisu. W związku z powyższym, każdy wniosek jest wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać potraktowanie sprawy w sposób szczególny. Zgodnie z przyjętymi zasadami postępowania, potwierdzonymi przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/05 (123/9A/2006) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, świadczenie specjalne może być przyznane osobie legitymującej się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami i osiągnięciami w jakiejś dziedzinie aktywności, np. na niwie zawodowej, społecznej, artystycznej, sportowej czy też politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych także sytuacja bytowa wnioskodawców brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. W przeciwnym wypadku świadczenia specjalne zastępowałyby świadczenia przyznawane w ramach pomocy społecznej, co nie było zamiarem ustawodawcy przy stanowieniu przepisu art. 82 ust. 1 ww. ustawy.
E. S. wystąpił o przyznanie "świadczenia pieniężnego" na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu wniosku podał, że w [...] na [...] Mistrzostwach Świata w [...] w [...], jako reprezentant Polski, zdobył [...] medal w konkurencji [...], zostając [...] [...] mistrzem świata. Podniósł, że sukces ten osiągnął, mimo iż kraj pogrążony był w kryzysie, a żywność reglamentowana była na kartki. Bojkot Igrzysk Olimpijskich w [...] przez ówczesne władze Polski uniemożliwił mu, jak i innym zawodnikom, udział w tej imprezie. Zmuszony został natomiast, jak pisze, pod groźbą dyskwalifikacji, wraz z innymi reprezentantami Polski, do udziału w zawodach [...]. Jak podaje, "w następstwie tych działań" stracił motywację do dalszego uprawiania sportu, co w końcowym efekcie doprowadziło do szybkiego zakończenia kariery sportowej.
Podniósł, że [...] Mistrzostwa Świata w [...] były imprezą sportową o charakterze globalnym, porównywalną i równoważną z największymi wydarzeniami sportowymi świata, a więc jego osiągnięcie sportowe jest osiągnięciem porównywalnym ze zdobyciem medalu olimpijskiego, za zdobycie którego, na podstawie przepisów ustawy o sporcie, przysługuje świadczenie pieniężne.
Wniosek swój uzasadnił również tym, iż nowelizacja ww. ustawy umożliwiła otrzymywanie świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie także medalistom zawodów [...]. Wnioskodawca podał, że do złożenia wniosku zmusiła go także sytuacja życiowa, gdyż obecnie jest emerytem [...] z ponad 34-letnim stażem pracy, w tym 20 lat służby w organach [...]. Podniósł ogólnikowo, że w czasie pełnienia służby był poddany mobbingowi i stosowano wobec niego bezprawne działania, co doprowadziło do zamknięcia mu drogi awansu, w efekcie czego doznał rozstroju zdrowia i od wielu lat jest pod opieką poradni zdrowia psychicznego, a wysokość emerytury nie pozwala na godne życie.
E. S. podał, że po ogłoszeniu bojkotu Igrzysk Olimpijskich w [...] w [...], na które został zakwalifikowany jako reprezentant Polski, i ogłoszeniu, że reprezentanci Polski, pod groźbą dyskwalifikacji, będą startować w zawodach pod nazwą "[...]" ("[...]") utracił motywację do kontynuowania przygotowań do rozpoczętego sezonu startowego, w następstwie czego doznał kontuzji. Po krótkiej przerwie, mimo iż kontuzja nie została do końca wyleczona, podjął jednak treningi, chociaż w ww. zawodach nie chciał startować. Na zawodach tych zajął [...] miejsce.
Podał ponadto, że w latach 1977-1989 uprawiał sport w [...]. W tym okresie zatrudniony był w [...] w Z. Następnie przez rok był bezrobotny, a od [...] kwietnia 1991 r. do [...] czerwca 2011 r. służył w organach [...] ([...]).
Ww. podał również, że były wobec niego stosowane bezprawne działania w okresie służby w [...]. W 2005 r. podczas nocnej służby, z szatni została mu skradziona cywilna [...] m. in. wraz z legitymacją służbową, w wyniku czego został ukarany karą nagany. Kara ta utrzymana została przez [...] w [...]. Dopiero Sąd Administracyjny w [...] uchylił orzeczenie o ukaraniu, kierując sprawę do ponownego rozpoznania, w wyniku czego został uniewinniony od stawianego mu zarzutu. Twierdzi, że był wobec niego stosowany mobbing.
E. S. ur. w 1958 w okresie od [...] lutego 1977 r. do [...] grudnia 1989 r. zatrudniony był w [...], a do [...] lutego 1990 r. korzystał jeszcze z urlopu bezpłatnego. Umowa o pracę rozwiązana została na mocy porozumienia stron. W okresie od [...] marca 1990 r. do [...] kwietnia 1991 r. zarejestrowany był jako bezrobotny z prawem do zasiłku. Od [...] kwietnia 1991 r. do [...] czerwca 2011 r. pełnił służbę o [...], ostatnio na stanowisku [...]. Stosunek służbowy ustał w wyniku nabycia prawa do emerytury.
Dnia [...] lipca 2005 r. E. S. skierowany został przez [...] na badanie przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA celem stwierdzenia dalszej zdolności do pełnienia służby w [...] (orzeczenia tej komisji nie nadesłał).
Orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. [...], po dokonaniu analizy materiału i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko [...] E. S. obwinionemu o to, że naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że w okresie od [...] do [...] czerwca 2005 r. nie zachował należytej staranności i dopuścił się utraty legitymacji służbowej oraz o to, że w dniu [...] czerwca 2005 r. na stacji paliw podczas wykonywania obowiązków służbowych dopuścił do utraty [...], co stwarzało zagrożenie dla porządku publicznego, uznał obwinionego winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył karę dyscyplinarną nagany, tj. najłagodniejszą przewidzianą karę.
Od orzeczenia tego E. S. odwołał się, w wyniku czego orzeczeniem z dnia [...] września 2005 r. [...] w [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zarzutu utraty [...] i w tym zakresie uniewinnił obwinionego, w pozostałym zakresie zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. Orzeczenie [...] zostało zaskarżone przez E. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż stan faktyczny sprawy (kradzież [...]) nie został w dostateczny sposób wyjaśniony, a uzasadnienie orzeczenia organu I instancji nie zawiera w ogóle uzasadnienia wymierzonej kary. Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2006 r. WSA w [...] uchylił zaskarżone orzeczenie [...] w [...] z dnia [...] września 2005 r. i poprzedzające je orzeczenie [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. Orzeczeniem [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. E. S. został uniewinniony od zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego. W wyniku tego orzeczenia rozkazem personalnym [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. uchylony został w całości rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2005 r. obniżający dodatek służbowy o 30%.
W 2007 r. [...] E. S. obwiniony został o to, że prowadząc postępowanie przygotowawcze przeprowadził czynności procesowe w sposób niewłaściwy, ale orzeczeniem [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. został uniewinniony.
W dniu [...] grudnia 2007 r. [...] przeprowadził rozmowę z [...] E. S., w czasie której poinformował o zamiarze rozwiązania z ww. stosunku służbowego w związku z posiadaniem 30-letniej wysługi emerytalnej (na dzień rozmowy było to 30 lat, 7 miesięcy i 8 dni). Zwolnienie funkcjonariusza planowane było na dzień [...] marca 2008 r. E. S. oświadczył, że mimo ograniczeń zdrowotnych chciałby pełnić służbę jeszcze przez około 2 lata. Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. [...] podtrzymał zamiar zwolnienia go ze służby z dniem [...] marca 2008 r., podnosząc, że osiągnął 30 lat wysługi emerytalnej, a ponadto, że funkcjonariusze muszą być dyspozycyjni i mobilni, a E. S. - zgodnie z orzeczeniem komisji lekarskiej z dnia [...] stycznia 2007 r. - nie może pełnić służby [...].
W piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. skierowanym do [...] E. S. podniósł, że mimo ograniczeń orzeczonych przez komisję lekarską wielokrotnie pełnił służbę [...] i służby [...], a więc zawsze był mobilny i dyspozycyjny.
Organ podał następnie, że z faktu, iż E. S., jak sam podał, w [...] służył do dnia [...] czerwca 2011 r. wynika, że jego prośba o przedłużenie okresu służby, mimo osiągnięcia wysługi uprawniającej do emerytury, została uwzględniona.
W okresie od [...] lipca 2010 r. do [...] sierpnia 2010 r. E. S. przebywał w szpitalu specjalistycznym MSWiA w związku z rozpoznaniem: [...].
Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w związku z rozpoznaniem m. in. [...] uznany został za całkowicie niezdolnego do służby w [...]. Uznany został za inwalidę [...] grupy w związku ze służbą (okresowo, do lipca 2014 r.).
Wnioskodawca nadesłał też kopie okresowych, pozytywnych opinii służbowych z 2004 i z 2009 r.
Nadesłał ponadto kopie 2 decyzji Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] sierpnia 2011 r. Jedną ustalone zostało prawo do renty [...] w kwocie 1811 zł. Druga dotyczy podwyższenia emerytury [...] do kwoty 3622 zł (w związku z orzeczeniem inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą). Jednak wypłata emerytury nadal była zawieszona w związku z pobieraniem przez uprawnionego rocznego uposażenia.
Dyrektor Departamentu Sportu Wyczynowego w Ministerstwie Sportu i Turystyki w piśmie z dnia [...] września 2011 r. potwierdził wyniki sportowe uzyskane przez E. S., wskazane w zaświadczeniu wydanym przez Polski Związek [...]. Podał ponadto, że wnioskodawca brał udział w zawodach "[...]" w [...], startując w konkurencji [...] i w ostatecznej kwalifikacji zajął [...] miejsce. W piśmie tym podniesiono, że świadczenia pieniężne przewidziane w ustawie o sporcie przysługują reprezentantom Polski, którzy zdobyli co najmniej jeden medal na igrzyskach olimpijskich lub zostali zakwalifikowani na igrzyska olimpijskie odbywające się w [...] w [...] i wzięli udział w zawodach "[...]" odnosząc ten sam sukces sportowy. Niestety E. S. warunku tego nie spełnia, gdyż na zawodach tych nie zdobył żadnego medalu.
Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w L. podał, że E. S. ma 53 lata. Mieszka z żoną oraz dwiema dorosłymi córkami ([...] i [...] lat). Państwo S. mają też usamodzielnionego, [...]-letniego, pracującego syna (wykształcenie wyższe).
Rodzina mieszka w 4-pokojowym własnym domu jednorodzinnym. Pan E. S., zaliczony do [...] grupy inwalidów, ma przyznaną emeryturę [...], ale wypłata tego świadczenia jest wstrzymana z uwagi na pobieranie uposażenia [...] od [...] lipca 2011 r. do [...] czerwca 2012 r. w wysokości 2967 zł netto miesięcznie. Żona wnioskodawcy jest nauczycielką języka [...]. Pracuje w gimnazjum z wynagrodzeniem 2678 zł netto miesięcznie. Łączny dochód wynosi 5646 zł netto miesięcznie, tj. 1411 zł na osobę, przy kryterium dochodowym określonym w ustawie o pomocy społecznej dla tej rodziny wynoszącym 351 zł na osobę, łącznie 1404 zł miesięcznie. Starsza córka kontynuuje studia na studiach [...] na Uniwersytecie [...] o kierunku [...] (w takim przypadku powinna otrzymywać stypendium [...]), w załączonym kwestionariuszu podano, że jest na studiach podyplomowych. Druga córka rozpoczęła studia na Politechnice [...] na kierunku [...].
Organ podkreślił, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby uzasadnione było uznanie przypadku E. S. za szczególny, a tym samym, aby istniały podstawy do przyznania świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Przyznanie świadczenia na podstawie powołanego wyżej przepisu może uzasadniać legitymowanie się przez wnioskodawcę wybitnymi zasługami w jakiejś dziedzinie aktywności albo też zaistnienie nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Prezes Rady Ministrów ma jednak prawo w sposób zindywidualizowany określić, czy konkretny przypadek należy uznać za przypadek "szczególnie uzasadniony", upoważniający do zastosowania kompetencji określonej w powołanym przepisie. Organ, w toku postępowania, ustala więc przede wszystkim, czy w sprawie spełniona jest jedna z powyższych przesłanek. Jednak przy rozpoznawaniu sprawy i wydawaniu decyzji brane są też pod uwagę inne, istotne okoliczności sprawy, w tym sytuacja socjalno-bytowa wnioskodawców. Sama trudna sytuacja bytowa, o ile nie została wykazana jedna z powyższych przesłanek, nie może stanowić podstawy przyznania świadczenia specjalnego, gdyż świadczenia te nie mają charakteru socjalnego i nie są przyznawane jedynie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione. Jednak sytuacja ta, podobnie jak inne okoliczności wynikające ze zgromadzonego przez organ w toku postępowania materiału dowodowego, ma istotne znaczenie przy wydawaniu decyzji w sprawach, w których spełniona jest jedna z powyższych przesłanek, mogących uzasadniać przyznanie świadczenia specjalnego. I tak w przypadku osób wybitnie zasłużonych brana jest także pod uwagę m. in. obecna sytuacja życiowa, zdrowotna i materialna wnioskodawców, a świadczenia specjalne przyznawane są w przypadkach, gdy uzasadnia to także obecna sytuacja socjalno-bytowa wnioskodawców (m. in. gdy otrzymują świadczenia niewspółmiernie niskie do posiadanych zasług).
Bezsporne jest osiągnięcie przez wnioskodawcę ww. wyników sportowych. Jednak fakt nagrodzenia E. S. w roku [...] za osiągnięcia sportowe Złotym Krzyżem Zasługi (jak podano w zaświadczeniu [...]) świadczy o tym, że w świetle przepisów ustawy o orderach i odznaczeniach wnioskodawca nie legitymował się wybitnymi zasługami w tej dziedzinie (nawet jednak sam fakt nadania Orderu Odrodzenia Polski nie uzasadniałby uznania, że zasługi odznaczonego orderem są wybitne w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy emerytalnej). Ponadto z pism wnioskodawcy, w których kwestionuje on zapis ustawy o sporcie dotyczący warunków niezbędnych do przyznania świadczenia pieniężnego określonego w tej ustawie, wynika, że faktycznym celem wystąpienia o przyznanie "świadczenia pieniężnego" na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jest przyznanie takiego świadczenia zamiast świadczenia pieniężnego określonego w ustawie o sporcie, do którego wnioskodawca nie jest uprawniony. Świadczenie to mógłby otrzymywać, gdyby zdobył medal w zawodach "[...]", w których startował, ale zajął wówczas [...] miejsce. Żadne dokumenty nie potwierdzają, aby zajęcie tego miejsca spowodowane było jakimikolwiek nadzwyczajnymi okolicznościami. Wprawdzie wnioskodawca podaje, że do dalszego treningu zniechęcił go brak możliwości startu w Igrzyskach Olimpijskich w [...] (doznanie poważnej kontuzji nie zostało udowodnione, ani nawet uprawdopodobnione), ale jednocześnie z dokumentów wynika, że nie zrezygnował z uprawiania sportu i dalszych startów w zawodach, gdyż do roku 1986 startował z sukcesami m. in. w [...] zdobył [...] medal w Halowych Mistrzostwach Polski, a - jak podał w piśmie z dnia [...] września 2011 r. - sport w [...] uprawiał do końca 1989 r.
Prezes Rady Ministrów stwierdził następnie, że podstawą przyznania renty lub emerytury specjalnej nie może być sam fakt, że wnioskodawca w czasie kariery sportowej osiągał znaczące wyniki, jednak nie spełnia kryteriów określonych w ustawie o sporcie uprawniających do przyznania świadczenia pieniężnego określonego w tej ustawie. W przypadku legitymowania się przez wnioskodawcę wybitnymi osiągnięciami sportowymi świadczenie specjalne może być przyznane w przypadku, gdy dyscyplina sportu uprawiana przez wnioskodawcę, w której osiągał sukcesy na arenach światowych i międzynarodowych, nie jest dyscypliną olimpijską oraz w przypadku, gdy wnioskodawca obecnie znajduje się, wskutek szczególnych okoliczności, w trudnej sytuacji zdrowotnej, materialnej i życiowej. Okoliczności, że przyznania świadczenia specjalnego byłemu, wybitnemu sportowcowi, nie uzasadniają same osiągnięcia sportowe, ale powinna to także uzasadniać obecna sytuacja bytowa, pośrednio potwierdza to Ministerstwo Sportu i Turystyki w piśmie z dnia [...] września 2011 r.
Z akt nie wynika, aby obecna sytuacja zdrowotna, materialna i życiowa wnioskodawcy była szczególnie trudna, ani też, aby w sprawie zaistniały nadzwyczajne zdarzenia losowe. Dokumenty nie potwierdzają także, w ocenie organu, aby E. S. poddany był szczególnym szykanom w okresie pełnienia służby w organach [...], w których służył od czasu rozwiązania umowy o pracę w [...] (zatrudnienie to umożliwiało, jak miało to miejsce w tym okresie, czynne uprawianie sportu w miejscowym klubie sportowym), po zakończeniu okresu, w którym uprawniony był do zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawca służył w [...] - na własną prośbę - mimo osiągnięcia wysługi emerytalnej uprawniającej do emerytury [...]. Obecnie uprawniony jest do emerytury [...], ale nadal pobiera (przez rok) uposażenie [...]. Kwota tego uposażenia oraz dochód przypadający na jednego członka w rodzinie nie uzasadniają uznania sytuacji wnioskodawcy za szczególnie trudną.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podał, że nie zgadza się z treścią decyzji. Podkreślił, że uzasadnienie organu ogranicza się do przytoczenia stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami dotyczącymi postępowania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialną zaskrżonej decyzji stanowi przepis art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. A zatem decyzja wydana przez organ na podstawie tego artykułu ma charakter uznaniowy. Uznanie stwarza organowi administracji publicznej możliwość działania na własną odpowiedzialność, jakkolwiek na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza wprawdzie samo przez się jej sądowej kontroli, ale oznacza, iż kontrola ta sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczególnych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli czy nie nosi ona cech dowolności. Badaniu podlega zatem to, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji spełniona została zawarta w art. 7 kpa powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza kontrolą sądowoadministracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracyjnej pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
W ocenie Sądu, w postępowaniu administracyjnym prawidłowo zebrano materiał dowodowy sprawy, zasięgając informacji odnośnie warunków socjalno-bytowych skarżącego i jego osiągnięć sportowych.
Zgodnie z art. 82 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, otrzymanie renty specjalnej możliwe jest w sytuacji zajścia szczególnie uzasadnionego przypadku. Ustawodawca nie wprowadził w tym przepisie żadnych innych kryteriów do przyznania tego świadczenia. A zatem muszą istnieć szczególne okoliczności, które zgodnie z art. 116 ust. 5 powołanej ustawy wnioskodawca winien stosownie uzasadnić.
Przepis nie określa, co to mają być za szczególne okoliczności. Tak więc za każdym razem winny być one badane i oceniane w sposób indywidualny. Mogą to być na przykład wybitne niebudzące wątpliwości osiągnięcia w dziedzinie literatury, sztuki czy sportu. Mogą to być również nadzwyczajne, szczególne zdarzenia losowe.
Przy wydaniu decyzji oceniana była również sytuacja bytowa skarżącego, która w sposób uprawniony nie została przez organ oceniona jako szczególna.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie wykazał i nie udokumentował podobnych faktów.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło