II SA/Op 229/12
WyrokWSA w Opolu2012-06-12
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Grażyna Jeżewska, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, podjęta po zmianie przepisów ustawy upoważniającej, która rozszerzyła zakres obligatoryjnych elementów regulaminu, jest ważna, jeśli nie uwzględnia tych zmian?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała zmieniająca regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy jest nieważna, ponieważ została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Uchwała ta nie uwzględnia rozszerzonego katalogu obligatoryjnych elementów, które powinny zostać zawarte w regulaminie zgodnie ze znowelizowaną ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności w zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych. Ponadto, zawiera ona powtórzenia przepisów ustawowych, co jest niedopuszczalne w akcie prawa miejscowego.Stan faktyczny
Wojewoda Opolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Świerczów z dnia 31 stycznia 2012 r. zmieniającą regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Skarżący zarzucił uchwale bezprzedmiotowość i istotne naruszenie prawa, argumentując, że pierwotny regulamin z 2006 r. wygasł z powodu niezgodności z nowymi przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które rozszerzyły zakres obligatoryjnych elementów regulaminu. Gmina wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie WSA Grażyna Jeżewska WSA Ewa Janowska Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Gminy Świerczów z dnia 31 stycznia 2012 r., nr XIII/101/2012 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 2) określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości.
W dniu 20 października 2006 r. Rada Gminy w Świerczowie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2002r., Nr 23, poz. 220 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2005r., Nr 236, poz. 2008) w zw. z art. 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r., Nr 175, poz. 1458), podjęła Uchwałę nr XXX/194/2006 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Świerczów.
Uchwałą z dnia 31 stycznia 2012 r., Nr XIII/101/2012, Rada Gminy w Świerczowie dokonała zmiany uchwały z dnia 20 października 2006 r. W paragrafie 1 Rada Gminy postanowiła dodać do § 3 uchwały z dnia 20 października punkt 5 w brzmieniu: "przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych:
a) przyłączenie nieruchomości do nowej sieci kanalizacyjnej w terminie 3 miesięcy od dnia przekazania jej do eksploatacji,
b) przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych".
W paragrafie 2 wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy Świerczów, zaś w § 3 określono, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego i wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wywiódł Wojewoda Opolski. W złożonej skardze wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr XIII/101/2012 Rady Gminy w Świerczowie z dnia 31 stycznia 2012 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXX/194/2006 z dnia 20 października 2006 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Świerczów z powodu istotnego naruszenia prawa.
Zaskarżonej uchwale Wojewoda Opolski zarzucił bezprzedmiotowość, gdyż jego zdaniem uchwała z dnia 20 października 2006 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Świerczów wygasła, a to z uwagi na nieuregulowanie w niej kwestii związanych z selektywną zbiórką odpadów komunalnych, w tym przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. W tym zakresie skarżący dowodził, że wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. zmienionego art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zmianie uległ zakres delegacji ustawowej i zakres elementów obligatoryjnych, jakie winny zostać określone w treści regulaminu. Zauważył nadto, że wcześniejsza zmiana art. 4 ust. 2 ustawy, obowiązująca od 12 czerwca 2009 r. wprowadziła konieczność zamieszczenia w regulaminie uregulowań szczegółowych dotyczących zasad zbiórki selektywnej m.in. zużytych baterii i akumulatorów oraz sprzętu elektrycznego i elektronicznego. W tym zakresie skarżący wskazując na brzmienie przepisu § 32 ust. 2 oraz § 33 ust. 1 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej stwierdził, że w sprawie przestał obowiązywać z dniem 12 czerwca 2009 r. regulamin utrzymania czystości i porządku uchwalony w 2006 r., wobec niezawierania przez niego obligatoryjnych elementów przewidzianych przepisem art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku na terenie gminy.
Gmina Świerczów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Podkreśliła, że regułę walidacyjną należy stosować uwzględniając element materialny upoważnienia. Analizując zatem przedmiotową sprawę w kontekście reguły walidacyjnej wynikającej z § 32 ust. 2 rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej nie doszło do utraty mocy obowiązującej uchwalonego regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Świerczów, gdyż ustawodawca poprzez wprowadzoną przez art. 107 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach zmianę art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zmienił upoważnień ustawowych zawartych w pkt w lit. a dotyczących elementów, które winny zostać uregulowane w regulaminie czystości i porządku, ale jedynie je uzupełnił o nowy dodatkowy element. To przemawia za tezą, że wolą ustawodawcy nie było pozbawienie mocy obowiązującej regulaminów utrzymania czystości i porządku na terenie gmin w danym czasie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Legalność decyzji, aktów prawa miejscowego, aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 p.s.a) bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym.
Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Gminy w Świerczowie z dnia 31 stycznia 2012 r., Nr XIII/101/2012, w przedmiocie zmiany uchwały z dnia 20 października 2006 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Świerczów.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz.1591 z późn. zm.), zwanej dalej u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30-dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. Stosownie do art. 93 ust. 1 w/w ustawy wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego przez organ nadzoru w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy nie jest dopuszczalne. W takim przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie organu gminy do sądu administracyjnego.
Organem nadzoru w przedmiotowej sprawie jest Wojewoda Opolski i on też zakwestionował zgodność z prawem zaskarżonej uchwały w drodze skargi do sądu.
Wojewoda Opolski otrzymał uchwałę Rady Gminy w Świerczowie z dnia 31 stycznia 2012 r., Nr XIII/101/2012, w przedmiocie zmiany uchwały z dnia 20 października 2006 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Świerczów w dniu 8 lutego 2012 r. (k-25 akt), skargę zaś sporządził w dniu 16 marca 2012 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż wnosząc w trybie art. 93 ust. 1 zdanie drugie u.s.g. skargę na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego, organ nadzoru nie jest związany terminem zaskarżenia przewidzianym w art. 53 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); termin zaskarżenia nie wynika także z przepisów powołanej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., syg. akt II OSK 320/05; ONSAiwsa 2006/1/7; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2005 r., syg. akt OSK 1375/04; OSS/2005/3/70).
Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązującego w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 391), zwanej w dalszej części ustawą, regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,
b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych pojemników;
3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.
3. Rada gminy jest obowiązana dostosować regulamin do wojewódzkiego planu gospodarki odpadami w terminie 6 miesięcy od dnia uchwalenia tego planu.
Uchwała Rady Gminy w Świerczowie z dnia 20 października 2006r., Nr XXX/194/2006 ,w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Świerczów stanowi wykonanie ustawowego upoważnienia z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustawodawca określając granice upoważnienia ustawowego uchwalenia regulaminu dokonał jednocześnie określenia jego zakresu przedmiotowego. Wskazując zakres regulacji objętej regulaminem ustawodawca nie posłużył się zwrotem "w szczególności", ani podobnym, co należy rozumieć w ten sposób, że z jednej strony wyliczenie zamieszczone w art. 4 ma charakter wyczerpujący i kompleksowy, co oznacza, że w uchwale rady gminy (regulaminie) nie wolno zamieszczać postanowień, które wykraczałyby poza treść art. 4 oraz z drugiej strony, że w treści uchwały rady gminy muszą znaleźć się postanowienia odnoszące się do wszystkich punktów art. 4. W związku z powyższym zauważyć należy, że po uchwaleniu już przez Radę Gminy Świerczów regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Świerczów doszło do zamiany zakresu przedmiotowego art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku. I tak zakres obligatoryjnych elementów, które winny być objęte regulacją ulegał rozszerzeniu. I tak art. 107 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz.U. z 2009 r., Nr 79, poz. 666) dokonał zmiany brzmienia art. 4 ust. 2 lit. a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wprowadzając wymóg prowadzenia we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów. Ustawa ta nie zawierała przepisów intertemporalnych, dotyczących przepisu art. 107 pkt 1, stanowiąc jedynie w art. 122, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Powyższe oznaczało zatem, że od daty wejścia w życie noweli ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, to jest od dnia 12 czerwca 2009 r. regulaminy winny zawierać regulacje dotyczące selektywnego zbierania odpadów. Uchwalony przez Gminę Świerczów w 2006 r. regulamin nie zawiera wymaganych art. 4 ust. 2 pkt 1 lit a regulacji.
Nie sposób nie dostrzec także, że brzmienie art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku na terenie gmin ulegał dalszym zmianom (art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r.) z tym, że ustawodawca zawarł już w ustawie z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., Nr 152, poz. 897) w art. 22 ust. 2 przepisy międzyczasowe dotyczące uchwalonych już regulaminów, stanowiąc, że regulaminy utrzymania czystości i porządku na terenie gminy uchwalone przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych regulaminów, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, i mogą być zmieniane w zakresie upoważnienia zawartego w ustawie zmienianej w art. 1. Ustawodawca dokonując tym razem rozszerzenia katalogu obligatoryjnych elementów objętych uregulowaniami regulaminów utrzymania czystości i porządku na terenach gmin przewidział, że uchwalone przed dniem wejścia w życie ustawy przepisy regulaminów nie wygasają, lecz pozostają obowiązującym prawem do dnia wejścia w życie nowych regulaminów, przez okres nie dłuższy jednak niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Nadto ustawodawca w przepisie tym uznał, że obowiązujące regulaminy mogą być zmieniane w zakresie upoważnienia zawartego w ustawie zmienianej w art. 1.
Dokonując zatem porównania obu tych zmian ustawowych stwierdzić należy, że rozszerzając katalog przedmiotowy zakresu spraw przekazanych do obligatoryjnego uregulowania w uchwale rady gminy w sprawie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy ustawodawca nie przewidział przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia
2009 r. o bateriach i akumulatorach możliwości uzupełnienia, ani też zachowania mocy obowiązującej regulaminów utrzymania czystości i porządku, które uchwalone zostały przed 12 czerwca 2009 r. to jest przed datą wejścia w życie przepisów tej ustawy.
W sprawie rozważenia wymagała kwestia czy zmiana zakresu przepisów upoważniających do wydania regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy pozwalała Gminie Świerczów na dokonanie zmian w regulaminie utrzymania czystości i porządku uchwalonym w 2006 r. i podjęcie zaskarżonej uchwały w zakresie objętym tą zaskarżoną uchwałą, która nota bene podjęta została już w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej.
Po pierwsze z dniem 1 stycznia 2012 r., obowiązywało już nowe brzmienie przepisu art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podjęta w dniu 31 stycznia 2012 r. uchwała zmieniająca regulamin utrzymania czystości i porządku w gminach nie zawierała nie tylko wymaganego uregulowania wprowadzonego przepisami ustawy o bateriach i akumulatorach w zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów, ale także nie dokonywała zmiany w obowiązującym regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie wymaganym obowiązującym brzmieniem art. 4 ust. 2 i 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Art. 4 ust. 2 i 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku na terenie gmin zmieniony został bowiem art. 1 pkt 7 powołanej wyżej ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. Stosownie do dokonanej zmiany gminy zobowiązane zostały do wprowadzenia we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych, uchylony został punkt 4 dotyczący maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, punkt 5 i ust. 3 otrzymały nowe brzmienie: "innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami (pkt 5), zaś ust. 3 brzmi: "Rada gminy jest obowiązana dostosować regulamin do wojewódzkiego planu gospodarki odpadami w terminie 6 miesięcy od dnia uchwalenia tego planu."
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała, którą dokonano zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku nie uzupełniła obowiązującego prawa miejscowego o zakres spraw przekazanych jej ustawową delegacją art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku do uregulowania. W paragrafie 1 zaskarżonej uchwały dokonano bowiem jedynie zmiany dotyczącej przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Zaskarżona uchwała nie określała wymaganego punktem 2 rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, ani też liczby osób korzystających z tych pojemników; wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych (pkt 1), jak również innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Tym samym nie uregulowała zagadnień przekazanych do uregulowania delegacją ustawową i stąd też brak jest możliwości uznania jej za zgodną z prawem. Brak zamieszczenia w uchwale zmieniającej obligatoryjnych elementów wymaganych dla kompletnej i pełnej regulacji w sposób istotny narusza prawo.
Po drugie zauważyć należy, że § 1 zaskarżonej uchwały dokonał jedynie zmiany brzmienia punktu 5 regulaminu stanowiąc, że: "przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych:
c) przyłączenie nieruchomości do nowej sieci kanalizacyjnej w terminie 3 miesięcy od dnia przekazania jej do eksploatacji,
d) przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych".
Powyższe oznacza zatem, że regulaminu nakłada na właścicieli nieruchomości niepodłączonych do sieci kanalizacyjnej obowiązek wyposażenia nieruchomości w szczelne bezodpływowe zbiorniki lub przydomowe oczyszczalnie. Obowiązek taki wynika natomiast z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku, przewidującego, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W świetle cytowanego przepisu za wadliwy należy uznać także zapis § 1 lit. b zaskarżonej uchwały, który zwalnia użytkowników nieruchomości posiadających przydomowe oczyszczalnie ścieków z obowiązków wynikających z (regulaminu), gdyż są one przedmiotem odrębnego przepisu rangi ustawowej. Regulamin jest aktem prawa miejscowego i nie może zawierać powtórzeń przepisów ustawowych. Również z tego względu zaskarżona uchwała narusza prawo. Uchwała rady gminy, będąca aktem prawa miejscowego, jest jednocześnie źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze danej gminy (art. 87 ust. 2 Konstytucji), musi zatem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, bez potrzeby wpisywania do jej treści postanowień ustawowych (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2003 r., syg akt I SA/Lu 882/02; wyrok NSA z dnia 16 marca 2001 r., syg. akt IV SA 385/99; LEX nr 53377).
Przypomnieć należy, że zadaniem legislacji gminnej przewidzianej w art. 4 ust. 1 ustawy o czystości i porządku jest określenie wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości, ale nie wszystkich, lecz tylko takich, które dotyczą enumeratywnie wymienionych w ustępie 2 art. 4 ustawy. Zaakcentować należy, iż rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji zobowiązana jest w sposób kompletny regulować kwestie przekazane zakresem delegacji ustawowej.
Regulamin będąc aktem prawa miejscowego jest jednocześnie aktem wykonawczym do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku. Stosuje się zatem do niego zasady zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. Nr 100, poz.908), zwanego dalej ZTP.
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały zaakceptować należy stanowisko Wojewody Opolskiego, iż uchwalona zmiana regulaminu podjętA została z istotnym naruszeniem prawa. Wobec tego, że zaskarżona uchwała nie dostosowuje uchwalonego przez Gminę Świerczów przed dniem wejścia w życie zmienionych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku na terenie gmin, regulaminu do przepisów m.in. art. 4 ust. 2 na znaczeniu tracą zarzuty podniesione przez Wojewodę Opolskiego, a dotyczące wygaśnięcia regulaminu wobec brzmienia § 32 ust. 2 ZTP, który stanowi, że jeżeli zmienia się treść przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego w ten sposób, że zmienia się rodzaj aktu wykonawczego albo zakres spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym lub wytyczne dotyczące treści tego aktu, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej treść przepisu upoważniającego. Niewątpliwie nowelizacja wynikająca z art. 107 pkt 1 ustawy o bateriach i akumulatorach zmieniła zakres spraw wyznaczonych do uregulowania w regulaminie. Akt wykonawczy musi spełniać wymogi zawarte w delegacji ustawowej, a skoro uchwała rady gminy podjęta na podstawie upoważnienia ustawowego jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym na obszarze gminy i stąd też powinna odpowiadać wymogom, jakie stawiane są przepisom powszechnie obowiązującym. Akt wykonawczy musi regulować tylko i wyłącznie sprawy z zakresu spraw przekazanych w upoważnieniu ustawowym i musi regulować te sprawy zgodnie z wytycznymi ustawowymi zawartymi w upoważnieniu. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że akt wykonawczy winien spełniać wymogi delegacji ustawowej nie tylko w chwili jego podjęcia, ale także w trakcie jego obowiązywania. Zmiana stanu prawnego powodująca uznanie, że akt wykonawczy należy uznać za nieobowiązujący wynikać może m.in. ze zmiany treści przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego, która to zmiana polega na istotnej zamianie, któregokolwiek z wymogów dotyczących tego aktu.
Mając zatem powyższe na uwadze, w oparciu o art. 147 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło