I OZ 713/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. M. i M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 293/12 o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 13 czerwca 2012 r. w sprawie ze skargi E. M. i M. M. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę E. M. i M. M. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości. Termin do złożenia przez strony wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w dniu 20 czerwca 2012 r. W dniu 27 czerwca 2012 r. adwokat A. K. M. - pełnomocnik skarżących złożyła do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 13 czerwca 2012 r., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Do wniosku dołączyła zaświadczenie lekarskie wystawione przez specjalistę reumatologa-pediatrę potwierdzające, że iż w okresie od dnia 14 czerwca 2012 r. do 20 czerwca 2012 r. była "niezdolna do pracy". Postanowieniem z dnia 9 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek o przywrócenie terminu. Analizując okoliczności przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, iż pełnomocnik E. M. i M. M. nie uprawdopodobniła, że dochowała należytej staranności i dbałości o interesy skarżących. Niezdolność do pracy jest pojęciem bardzo ogólnym i nie może uzasadniać stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem Sądu, bliżej nieokreślona choroba pełnomocnika nie stanowiła przeszkody do złożenia takiego wniosku w przewidzianym terminie przez inne osoby, którymi mogła się posłużyć (skarżący, członkowie rodziny, inni adwokaci na zasadzie substytucji), tym bardziej, że adwokat A. K. M. prowadzi kancelarię w tym samym lokalu co adwokat A. M. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest czynnością skomplikowaną, nie wymaga osobistej obecności w sądzie i mogło być powierzone osobie trzeciej. Pełnomocnik skarżących jest profesjonalistką i z racji wykonywanego zawodu zobowiązana jest do szczególnej dbałości i staranności przy wykonywaniu czynności procesowych w imieniu osób, które reprezentuje w postępowaniu sądowym. Należy zauważyć, że pełnomocnik we wniosku o przywrócenie terminu, poza załączeniem zaświadczenia lekarskiego, w ogóle nie uzasadniła przyczyny niezachowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i uzasadnienie wyroku. W świetle powyższego, Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobniła w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a. W sprawie nie nastąpiły bowiem zdarzenia tego typu, których nie byłaby w stanie przezwyciężyć, nawet przy zachowaniu maksymalnej staranności, a które miały wpływ na uchybienie przez stronę terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku. Na powyższe postanowienie adw. K. M. – pełnomocnik skarżących wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że w świetle złożonego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zaświadczeniem lekarskim pełnomocnik ponosi winę za niedochowanie terminu. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżących podniosła, że treść przedstawionego zaświadczenia lekarskiego spełnia kryteria dostatecznego usprawiedliwienia i nie należy go interpretować, tak jak to uczynił Sąd, w sposób zawężający. Polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu postanowienia pełnomocnik wskazała, że w trakcie biegu terminu mąż przebywał służbowo poza Kielcami, a w tym czasie nie zatrudniała ona żadnych aplikantów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, że pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobniła w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku – tak jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, pełnomocnik profesjonalny jest zobowiązany do szczególnej staranności w dbaniu o interesy procesowe swoich mocodawców. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżących jako przyczynę niedochowania terminu wskazała niezdolność do pracy, załączając stosowne zaświadczenie lekarskie. W orzecznictwie sądowych funkcjonuje jednak pogląd, że nie każda choroba – niezdolność do pracy, powinna być uznana za przyczynę usprawiedliwiającą niedokonanie w terminie czynności procesowej, lecz jedynie taka, która rzeczywiście uniemożliwia dokonanie takiej czynności (por. postan. NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., II OZ 310/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przedstawionego przez pełnomocnika skarżących zaświadczenia lekarskiego, które zawiera jedynie ogólną informację o niezdolności do pracy, nie wynika tymczasem, aby dolegliwości powodujące taką niezdolność były tego rodzaju, że uniemożliwiały dokonanie w terminie czynności procesowej lub przynajmniej posłużenie się w tym celu osobą trzecią. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak już zauważył Sąd I instancji, nie jest czynnością skomplikowaną i nie wymaga osobistego stawienia się w sądzie. Nie można natomiast uznać za przekonujące twierdzenia pełnomocnika skarżących, że nie mogła prosić ona o pomoc męża – również adwokata, gdyż przebywał on służbowo poza Kielcami, czy też, iż nie zatrudniała ona w tym czasie aplikantów. Pełnomocnik skarżących w jakikolwiek sposób nie uprawdopodobniła bowiem wskazanych przez nią okoliczności. Ponadto nawet niemożność posłużenia się wskazanymi wyżej osobami nie wykluczała możliwości zwrócenia się o pomoc do innych osób, czy też ustanowienia substytuta w osobie innego adwokata. Brak jest także danych, że stan zdrowia stwierdzony zaświadczeniem lekarskim uniemożliwiał pełnomocnikowi prowadzenie spraw i dokonywanie czynności nie wymagających stawiennictwa w sądzie. Należy zważyć, iż obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu. Strona składająca zażalenie obowiązku tego nie spełniła. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lipca 2012 r. oddalił wniosek pełnomocnika skarżących – E. M. i M. M. , o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 13 czerwca 2012 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) postanowił zażalenie oddalić.