III SA/Kr 1410/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Wojewody z dnia 9 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 9 września 2011 r., znak: [...], Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych) – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r., znak: [...], orzekającą o wymeldowaniu J. Ł. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego. Wnioskiem z dnia 8 marca 2010 r. M. Ł. wniósł o wymeldowanie J. Ł. z miejsca pobytu stałego – z lokalu przy ul. A w K. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...], orzekł o wymeldowaniu J. Ł. z miejsca pobytu stałego. Wojewoda decyzją z dnia [...] 2011 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r., i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W wydanej decyzji organ II instancji zalecił celem ustalenia w sposób bezsporny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej połączonej z wizją lokalną w mieszkaniu, co umożliwi jednoznaczne rozstrzygnięcie rozbieżnych zdań stron postępowania, a także bezpośrednią konfrontację wyjaśnień J. Ł. oraz M. Ł. jak i zeznań przesłuchanych świadków. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...], ponownie orzekł o wymeldowaniu J. Ł. z pobytu stałego. Organ I instancji w uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że wszystkie osoby przesłuchane podczas rozprawy administracyjnej, jaka odbyła się w dniu 9 czerwca 2010 r., zgodnie potwierdzili fakt niezamieszkiwania J. Ł. w lokalu nr [...] przy ul. A w K, i to, że taki stan rzeczy ma miejsce co najmniej od kilkunastu lat. Powyższe potwierdziła również przeprowadzona przez Komisariat Policji kontrola dyscypliny meldunkowej, podczas której ustalono, że J. Ł. nie zamieszkuje w lokalu co najmniej od 18 lat. Ponadto w dniu 19 lipca 2010 r. złożył wyjaśnienia do protokołu sam zainteresowany J. Ł. Podniósł on, że nigdy nie wyprowadzał się z przedmiotowego lokalu, a jedynie czasowo w nim nie przebywa z uwagi na charakter pracy - jest przedstawicielem handlowym. W spornym lokalu posiada wszystkie swoje rzeczy osobiste i zajmuje jeden z pokoi. Na chwilę obecną nie ma kluczy do mieszkania, po wymianie drzwi nie został mu wydany nowy komplet, pomimo jego próśb. Podczas przeprowadzonej przez organ wizji lokalnej ustalono w sposób bezsporny, że w przedmiotowym lokalu J. Ł. nie zamieszkuje. W pokoju wskazanym jako zajmowany przez ojca, znajdują się rzeczy osobiste A. Ł. a także drobne przedmioty należące do pozostałych członków rodziny. W spornym lokalu nie ma rzeczy należących do J. Ł., lokal zamieszkany jest jedynie przez M. Ł. z żoną A. i córką A. Ze zgromadzonego materiału dowodowego zdaniem organu wynika bezspornie, że J. Ł. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. A w K. Wskazują na to zarówno wyjaśnienia wnioskodawcy, informacja Komisariatu Policji jak i zeznania przesłuchanych świadków - w tym szczególnie bezstronnych mieszkańców bloku przy ul. A - które organ orzekający uznał jako dowód. Szczególnie istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy miały także czynności oględzin przedmiotowego lokalu. Organ podkreślił, że kwestia zarejestrowania i prowadzenia w przedmiotowym lokalu przez J. Ł. działalności gospodarczej nie ma znaczenia przy merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy meldunkowej, bowiem przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie, czy w dniu wydania decyzji strona zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, czy też opuściła go w sposób dobrowolny i trwały, a zarejestrowanie działalności gospodarczej w danym lokalu nie stanowi dowodu potwierdzającego zamieszkiwanie w nim. Stąd też pomimo wniosku J. Ł. organ prowadzący postępowanie nie przeprowadził dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Organ nie dał także wiary zeznaniom złożonym przez F. Ł., który zeznał, że ojciec zamieszkuje nieprzerwanie w przedmiotowym lokalu. Pozostają one bowiem w sprzeczności z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym - w tym nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym ustalonym poprzez czynności oględzin przedmiotowego lokalu, potwierdzają jedynie wyjaśnienia złożone przez J. Ł. Nie bez znaczenia dla organu orzekającego pozostaje także fakt, że świadek nie stawił się celem złożenia wyjaśnień będąc wzywanym z urzędu, a dopiero w momencie, gdy o jego przesłuchanie zawnioskował sam zainteresowany. Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniósł J. Ł. zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez brak obiektywnego stwierdzenia faktycznej możliwości woli strony przebywania w danym lokalu. Zarzucił także naruszenie art. 7 i 9 k.p.a. Podniósł, że to wnioskodawca uniemożliwia mu dostęp do lokalu wobec wymiany zamków w drzwiach wejściowych. Podkreślił także, iż w toku całego postępowania administracyjnego wskazywał, że w przedmiotowym lokalu koncentruje się jego centrum życiowe choćby przez fakt zarejestrowania i prowadzenia działalności gospodarczej, a także nadawania korespondencji. Wojewoda w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji wskazał, że organ I instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na zebranym przez siebie materiale dowodowym, bowiem wnioskodawca – M. Ł. zarówno w swym wniosku o wymeldowanie J. Ł. jak i w swych wyjaśnieniach złożonych w organie meldunkowym podał, iż: "Brat ponad 18 lat temu dobrowolnie wyprowadził się z lokalu przy ul. A w K, zabierając ze sobą wszystkie swoje rzeczy." Taki stan rzeczy potwierdziły wyniki kontroli dyscypliny meldunkowej przeprowadzone przez Komisariat Policji, a także powołani świadkowie. Również przeprowadzone w lokalu oględziny potwierdził fakt niezamieszkiwania w nim J. Ł. Sam J. Ł. wezwany na rozprawę administracyjną wyznaczoną nie zgłosił się, pomimo prawidłowo doręczonych wezwań. Organ zwrócił także uwagę na fakt, że J. Ł. zobligowany pismem organu I Instancji z dnia 29 kwietnia 2011 r. do przedłożenia do akt sprawy dokumentów, rachunków, potwierdzeń wpłat tytułem opłat za gaz, energię elektryczną, opłat czynszowych poświadczających partycypowanie w/w w kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu - takich dokumentów nie przedstawił. W ocenie organu odwoławczego trudno dać wiarę argumentom J. Ł. podniesionym w odwołaniu, że, jak twierdzi, nie można mówić o dobrowolności opuszczenia przez niego przedmiotowego lokalu, w sytuacji, gdy wnioskodawca uniemożliwia odwołującemu dostęp do tego lokalu wobec wymiany zamków w drzwiach wejściowych. Skargę na decyzję Wojewody z 9 września 2011 r., znak: [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. Ł. zarzucając, że organy prowadzące postępowanie nie wzięły pod uwagę faktu, iż w miejscu zameldowania zarejestrowana jest siedziba firmy prowadzonej przez skarżącego. Podniósł także, że nie wyprowadził się z lokalu dobrowolnie, lecz z przymusu, gdyż ciasnota jaka w nim panowała po powiększeniu rodziny brata uniemożliwiała przebywanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie był art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. "Przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych (...)", jak słusznie wskazał w wyroku z dnia 12 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; sygn. akt III SA/Wr 533/07, LEX nr 512911, "(...) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne." Opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. O dobrowolności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przemawia ustalenie, że opuszczenie to było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. W rozpatrywanej sprawie nie można zarzucić organom orzekającym naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia artykułów: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.). W ocenie Sądu, organy stosownie do postanowień wskazanych przepisów postępowania zebrały w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia co do meritum materiał dowodowy, rozpatrzyły go w całości i we wzajemnej łączności, a motywy swojego stanowiska dostatecznie wyjaśniły i zawarły w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji. Zdaniem Sądu tak zebrany materiał dowodowy dawał organom w pełni podstawy do uznania, że skarżący w sposób dobrowolny opuścił miejsce stałego pobytu około 18 lat temu. Organy dokonały trafnej oceny, dodatkowo po oględzinach spornego lokalu, że z dowodów wynika bezspornie, że lokal ten nie jest centrum życiowym skarżącego, gdyż nie wykonuje w nim czynności życia codziennego związanych z egzystencją, jak i jego utrzymywaniem. Nie odzwierciedlają one zamiaru skarżącego przebywania w tym lokalu na stałe. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza zatem twierdzeń skarżącego, że w tej sprawie występują jedynie okresy dłuższej jego fizycznej nieobecności w spornym lokalu związane z charakterem wykonywanej przez niego pracy. W żaden sposób nie wynikają z niego okoliczności, że skarżący został przez osoby trzecie przymuszony do opuszczenia miejsca stałego pobytu. Podkreślić należy, że przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną, nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań innych osób, a nie wtedy, gdy osoba jest zmuszona opuścić lokal wskutek zawinionych przez nią działań (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 196/11; LEX nr 989614). Wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma miejsce i nie miała miejsca sytuacja, w której dysponent spornego lokalu uniemożliwiał mu swobodny do nie go dostęp. Zasadnie podnosi Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący przesłuchiwany 19 sierpnia 2010 r. zeznał: "Jak przychodzę do mieszkania przy ul. A w K to jestem tam wpuszczany." Wspomniana natomiast przez skarżącego okoliczność wymiany zamków do drzwi wejściowych spornego lokalu, jak potwierdza materiał dowodowy, miała miejsce w połowie 2009 r., czyli po opuszczeniu przez skarżącego spornego lokalu. Podnoszony natomiast zarzut nie wzięcia pod uwagę przez organy okoliczności, że pod adresem miejsca stałego pobytu, skarżący ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, jest nietrafny i nie mógł spowodować zamierzonego skutku. Z jednej bowiem strony, jak słusznie zauważył Wojewoda, okoliczność ta nie potwierdza jego zamieszkiwania w spornym lokalu, z drugiej natomiast strony, wbrew twierdzeniom skarżącego, dowodzi istnienia dostępu do tego lokalu. Wobec powyższego prawidłowo uznał Prezydent Miasta oraz Wojewoda, że zaszły przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, do wymeldowania skarżącego z miejsca stałego pobytu. W żaden też sposób nie można obu organom zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 15 wskazanej ustawy – w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy poprzez błąd w jego stosowaniu, w tym przez jego niewłaściwą wykładnię. Organy obu instancji prawidłowo bowiem zinterpretowały jego treść i znaczenie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.