III SA/Lu 160/12
WyrokWSA w Lublinie2012-06-14
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Robert Hałabis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Miasta, reprezentująca wspólnotę gruntową, jest uprawniona do otrzymania płatności obszarowych do gruntów stanowiących wspólnotę gruntową, jeśli faktyczne posiadanie i użytkowanie tych gruntów w roku składania wniosku przypadało na członków wspólnoty?Ratio decidendi
Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Miasta nie jest uprawniona do otrzymania płatności obszarowych do gruntów stanowiących wspólnotę gruntową, jeśli faktyczne posiadanie i użytkowanie tych gruntów w roku składania wniosku przypadało na członków wspólnoty. Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie stanowi, że grunty wspólnoty są własnością lub znajdują się w posiadaniu spółki, a jedynie że spółka ma za zadanie zapewnić racjonalne korzystanie z gruntów przez udziałowców. Uprawnionymi do korzystania ze wspólnoty gruntowej są udziałowcy, a nie spółka. W przypadku, gdy atrybuty "posiadania" i "prowadzenia działalności rolniczej" skupione były w rękach udziałowców wspólnotowych, to oni byli uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności.Stan faktyczny
Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Miasta złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2009 r. do gruntów rolnych. W trakcie postępowania stwierdzono konflikt kontroli krzyżowej dla niektórych działek, ponieważ zostały one zadeklarowane również przez innych producentów rolnych. Organy administracji ustaliły, że faktyczne posiadanie i użytkowanie tych działek w 2009 r. przypadało na członków wspólnoty gruntowej, a nie na spółkę. W związku z tym odmówiono przyznania płatności spółce i nałożono sankcję.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia SO del. Robert Hałabis, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Miasta W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [..] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Miasta W., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] maja 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Miasta o przyznanie płatności na 2009 r. We wniosku zadeklarowano do uzyskania jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej pow. 84,71 ha.
W ramach wszczętego postępowania administracyjnego wniosek został poddany kontroli kompletności i kontroli administracyjnej. Ponadto na zlecenie Agencji w dniu [...] sierpnia 2009 r. Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w W. przeprowadziło w gospodarstwie strony kontrolę na miejscu, w wyniku czego został sporządzony raport z kontroli, do którego strona nie wniosła zastrzeżeń. Następnie w dniu [...] października 2009 r. strona złożyła formularz "Wycofania części wniosku", w którym wycofano z wniosku o płatności działkę rolną E, położoną na działce ewidencyjnej [..] o powierzchni deklarowanej 50 ha. W wyniku wstępnego zbadania wniosku zostały wykryte nieprawidłowości, tj. stwierdzono konflikt kontroli krzyżowej dla działek ewidencyjnych o nr [...] położonej w woj. L., powiat w., gmina W., obręb nr [...] i nr [...] położonej w woj. L., powiat w., gmina W., obręb nr [...]. W związku z powyższym w celu wyjaśnienia powyższych nieprawidłowości na dzień [...] września 2011 r. w biurze powiatowym Agencji została wyznaczona rozprawa administracyjna mająca na celu ustalenie osoby uprawnionej do uzyskania dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych w roku 2009, 2010 i 2011 dla wymienionych działek o nr [...] i [...]. Następnie w dniu [...] września 2011 r. przeprowadzono kontrolę administracyjną wniosku stwierdzając nieprawidłowości, tj. konflikt kontroli krzyżowej dla działek ewidencyjnych o nr [...] i nr [...], w związku z czym działki te zostały wykluczone ze złożonego przez stronę wniosku o przyznanie płatności na 2009 r.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji wydał w dniu [...] października 2011 r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009r., którą umorzył postępowanie w części dotyczącej wycofanej przez stronę z wniosku działki rolnej E o nr [...] oraz odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) i nałożył sankcję w wysokości 15.822,85 zł, która ma być potrącana z płatności przyznanych w następnych latach. Od powyższej decyzji strona w ustawowym terminie wniosła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpatrzeniu odwołania strony utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję powołując się na przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. jedn. – Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli spełnia warunki określone w pkt 1 -3, w tym na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 (pkt1), wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności (pkt 2) oraz został mu nadany nr identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (pkt 3). Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.
Organ II instancji podniósł, iż unormowanie art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nakłada na strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów, dawania wyjaśnień, zgodnie prawdą, bez zatajania czegokolwiek, a także wskazuje, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem w postępowaniu w sprawie przyznania płatności, to nie organ administracji publicznej, ale posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W sytuacji, gdy działka stanowi przedmiot posiadania samoistnego i zależnego, kwestię przyznania płatności ustawodawca rozstrzygnął na korzyść posiadacza zależnego, a zatem podmiotu, który odpowiada za utrzymanie zgłoszonych gruntów zgodnie z normami. Omawiana ustawa w art. 7 ust. 5 stanowi bowiem, iż w jednym roku na działkę rolną płatność może być przyznana tylko raz. Wnioskodawca płatności nie musi zatem wykazywać, że przysługuje mu prawo do gruntu, a jedynie, że faktycznie posiada wnioskowane grunty rolne i utrzymuje je zgodnie z normami.
We wniosku o przyznanie płatności na 2009 r. strona ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych A,B,C i D o łącznej powierzchni 34,71 ha. W wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono, że zadeklarowane przez stronę działki ewidencyjne - nr [...] i nr [...] zostały zadeklarowane również przez innych producentów rolnych we wnioskach o przyznanie płatności na 2009 r. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji, w szczególności protokołu rozprawy z dnia [...] września 2011 r., organ stwierdził, że spółka wnioskująca o przyznanie płatności nie wykazała, aby sporne działki ewidencyjne były w jej posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Również z wyjaśnień strony złożonych do w/w protokołu nie wynika, aby sporne grunty rolne były przez spółkę uprawiane w 2009 r. Spółka nie zlecała wykonania żadnych zabiegów agrotechnicznych na spornych gruntach rolnych, zatem w opinii organu nie utrzymywała tych gruntów zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.
Wnioskodawca podlega sankcjom z tytułu niezgodności pomiędzy zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych, jako uprawnioną do uzyskania płatności. W przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) powierzchnia zadeklarowana przez producenta rolnego wyniosła 34,71 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła 3,50 ha. Wyliczona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosi 31,21 ha i stanowi ponad 50 % powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z przepisami unijnymi, jeśli różnica ta przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywanej pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym (art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006.
Konstatując organ II instancji stwierdził, iż mając na uwadze na powyższe przepisy prawidłowo odmówiono stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz zastosowano sankcję w wysokości 15.822,85 zł (31.21 ha x 506,98 = 15.822,85 zł), która będzie potrącana z płatności następnych latach.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Miasta. Skarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie art. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 2, art. 9, art. 13 ust.1, art. 14, art. 15 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.) oraz statutu Spółki dla Zagospodarowania Miasta W. poprzez przyjęcie, że członkowie wspólnoty, a nie spółka reprezentująca wspólnotę gruntową są uprawnieni do otrzymywania płatności do gruntów stanowiących wspólnotę gruntową;
- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ nie wziął pod uwagę przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, która nie zawiera definicji sensu stricte wspólnoty gruntowej, tylko w sposób taksatywny wymienia nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne (art. 1 pkt 1-7), które tworzą wspólnoty gruntowe z mocy prawa. Osobami uprawnionymi do udziału we wspólnocie są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Zgodnie z art. 14 tej ustawy do sprawowania zarządu nad wspólnotą do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład wspólnoty istnieje obowiązek powołania spółki. Spółka jest uprawniona do wznoszenia i utrzymywania na wspólnocie gruntowej urządzeń potrzebnych dla osiągnięcia celów spółki (art. 22). Uczestnicy wspólnoty jako osoby fizyczne nie mają uprawnień do występowania w imieniu wspólnoty, mogą to czynić jedynie poprzez spółkę. Zatem uczestnicy wspólnoty mimo, że są uprawnieni do korzystania z nieruchomości będących przedmiotem wspólnoty, równocześnie zostali pozbawieni możliwości występowania w imieniu wspólnoty jak i podejmowania jakichkolwiek czynności prawnych w stosunku do nieruchomości, na rzecz obowiązkowo powoływanej spółki będącej osobą prawną.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej powołanych ustaw, sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zasady przyznawania rolnikom płatności obszarowych zostały określone w ustawie z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), dalej powoływaną jako ustawa o płatnościach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art.124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W sprawie niniejszej przedmiotem sporu jest kwestia oceny prawidłowości poczynionych przez organy administracji ustaleń w kwestii kto faktycznie posiadał i użytkował w 2009 r. grunty zadeklarowane do przyznania płatności jednocześnie przez stronę skarżącą oraz inne osoby fizyczne. W ocenie sądu trafna jest, przyjęta przez organy administracji wykładnia pojęcia "posiadanie" na gruncie art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach ze wskazaniem na potrzebę sięgania w tym zakresie do prawa wspólnotowego. Płatności bezpośrednie do gruntów rolnych są bowiem formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). I tak w kwestii pojęcia "działki rolnej" przepis art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach odsyła do rozporządzenia nr 1122/2009, zaś odnośnie pojęcia "rolnika" do rozporządzenia nr 73/2009. W świetle art. 2 pkt 1 zd. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności. modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65 z późń. zm.), "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Natomiast unormowanie art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z poźń. zm.) wskazuje, iż pojęcie "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Z kolei w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 "działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.
Z uwagi na wyraźne odesłanie ustawodawcy krajowego w ustawie o płatnościach do regulacji wspólnotowych oraz ze względu na zasadę bezpośredniego obowiązywania rozporządzeń w państwach członkowskich UE sposób rozumienia sformułowań i pojęć użytych w ustawie o płatnościach powinien uwzględniać znaczenie nadawane im w obowiązującym w tym zakresie prawie wspólnotowym. W świetle powyższego użyty w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach zwrot "rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu [...] powierzchni gruntów rolnych", należy rozumieć przez pryzmat przytoczonych powyżej uregulowań prawa wspólnotowego. Zatem w myśl powołanych przepisów, pomoc w formie jednolitej płatności obszarowej może być przyznana osobie, która faktycznie, rolniczo użytkuje działki rolne – uprawia grunty, decyduje o rodzaju upraw i zabiegów agrotechnicznych, dokonuje nakładów na będące w jego posiadaniu grunty i czerpie ewentualne korzyści z ich uprawy, bądź też utrzymuje grunty w dobrej kulturze rolnej. Wnioskodawca płatności powinien zatem udowodnić nie prawo własności do danej nieruchomości, a fakt władania nią (posiadania). Uprawnionym do otrzymania płatności jest bowiem ten, kto faktycznie użytkuje rolniczo działki, a nie ten, kto legitymuje się prawem własności (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2009 r., III SA/Po 598/09; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2011 r., I SA/Gd 1116/10).
Z prawidłowych ustaleń faktycznych sprawy, w sposób bezsporny wynika, że wnioskiem z [...] maja 2009 r. strona skarżąca - Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Miasta, zwróciła się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do gruntów rolnych o pow. 84,71 ha. W dniu [...] października 2009 r. strona złożyła formularz "Wycofania części wniosku", w którym wycofano z wniosku o płatności działkę rolną E, położoną na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 50 ha. Następnie w wyniku wstępnego zbadania wniosku zostały wykryte nieprawidłowości, tj. stwierdzono konflikt kontroli krzyżowej dla działek ewidencyjnych o nr [...] położonej w woj. l., powiat w., gmina W., obręb nr [...] i nr [...] położonej w woj. l., powiat w., gmina W., obręb nr [...]. Do wymienionych działek wnioski o płatność oprócz strony złożyli bowiem również inni producenci rolni. W związku z powyższym organy obowiązane były ustalić, kto faktycznie posiadał i użytkował rolniczo przedmiotowe działki, a w konsekwencji czy skarżąca spółka jest uprawniona do otrzymania wnioskowanej pomocy finansowej.
W toku postępowania, w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu [...] września 2011 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem reprezentanta strony oraz producentów rolnych - członków Wspólnoty Gruntowej Miasta W., którzy tak jak strona złożyli wnioski o dofinansowanie do tych samych działek. Ze złożonych zeznań producentów rolnych, tj. T. L., K. D., K. Z., Z. C., H. C. jasno wynika, iż użytkowali oni rolniczo jako pastwisko dla zwierząt działkę o nr [...]. Z kolei K. Z.i działający jako pełnomocnik E. Z.j, zeznał, iż E. Z. użytkowała rolniczo jako pastwisko działkę o nr [...]. Osoby te oświadczyły również, że działki te były użytkowane przez członków wspólnoty gruntowej od kilkudziesięciu lat, a ponadto działka nr [...] została ogrodzona przez użytkowników na własny koszt. Reprezentant skarżącej spółki W. R. nie zaprzeczył, aby wymienione powyżej osoby użytkowały przedmiotowe działki, wskazał jedynie, że działki te są terenami wspólnoty do ogólnego użytkowania, a poszczególne części działek nie były przekazywane do użytkowania udziałowcom. Natomiast udziałowcy mają ustawowy obowiązek wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych.
Wobec treści protokołu, nie można mieć wątpliwości, że skarżąca spółka nie była w 2009 r. w posiadaniu działek o nr [...] i [...], nie użytkowała ich rolniczo, a w konsekwencji nie posiadała uprawnienia do ubiegania się o przyznanie płatności do tych gruntów. W ocenie sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny zeznań uczestników rozprawy oraz argumentacji strony zawartej w odwołaniu, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji.
Wbrew zarzutom skargi zaskarżonej decyzji nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 1, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 2, art. 9, art. 13 ust.1, art. 14, art. 15 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.) oraz statutu Spółki dla Zagospodarowania Miasta W. poprzez przyjęcie, że członkowie wspólnoty, a nie spółka reprezentująca wspólnotę gruntową są uprawnieni do otrzymywania płatności do gruntów stanowiących wspólnotę gruntową. Wskazać należy, że art. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych określa, jakie nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne są wspólnotami gruntowymi. Byt wspólnoty gruntowej nadaje im wymieniona ustawa. Grunty wspólnoty mają służyć zaspokojeniu wspólnych potrzeb uprawnionych do udziału w tych wspólnotach (art. 6), stąd też ustawa kładzie nacisk na zagospodarowanie tych wspólnot i sformalizowanie zarządu nad nimi. Dla realizacji tych celów ustawa nakłada na osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej obowiązek utworzenia "spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty" (art. 14 ust. 1). Spółka utworzona w omawianym trybie nie jest podmiotem oderwanym od członków wspólnoty gruntowej, lecz pełni wobec nich rolę służebną, mając na celu dobro wszystkich udziałowców. Żaden z przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie stanowi, że grunty wspólnot gruntowych są własnością lub znajdują się posiadaniu spółki jako takiej. Utworzona w oparciu o przepisy ustawy spółka ma jedynie za zadanie zapewnienie racjonalnego sposobu korzystania z gruntów wspólnoty przez udziałowców. Jednocześnie brak jest unormowania, które pozbawiałoby uprawnionych do udziału we wspólnocie prawa do posiadania gruntów wspólnoty. Wręcz przeciwnie, przepisy art. 8 i art. 9 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych określają udziałowców wspólnotowych, a nie spółkę, jako uprawnionych do korzystania ze wspólnoty gruntowej.
W rozpatrywanej sprawie, w przypadku działek o nr [...] i [...] atrybuty "posiadania" i "prowadzenia działalności rolniczej" na wymienionych działkach rolnych skupione były w rękach udziałowców wspólnotowych, co uprawniało ich do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności. Przy czym, wbrew twierdzeniom skargi, uczestnicy wspólnoty użytkujący wymienione działki rolne, składając wnioski o przyznanie płatności, nie występowali w imieniu wspólnoty gruntowej, ale w imieniu własnym.
Ze względu na powyższe zasadne było nieuwzględnienie przez organy wskazywanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności działek o nr [...] i [...] i stwierdzenie, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (34,71 ha) a stwierdzoną (3,50 ha) stanowi ponad 50% powierzchni stwierdzonej. W konsekwencji, stosownie do art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z późń. zm.), organ był zobowiązany odmówić przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) i nałożyć sankcję.
Nie można również podzielić zarzutu skargi co do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wskazać należy, iż w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Na mocy unormowania art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym m.in. płatności bezpośrednich, niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego zostały wyłączone lub ograniczone, w szczególności w zakresie rozkładu ciężaru dowodu. Organy administracji są zobowiązane wnikliwie i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć zgromadzony materiał dowodowy, niewątpliwie jednak to na stronie wnioskującej o przyznanie płatności spoczywa ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania płatności obszarowej (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach). W ocenie sądu organ administracji dokonał prawidłowej analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, odnosząc się szczegółowo w uzasadnieniu decyzji do zebranych dokumentów, zeznań uczestników rozprawy administracyjnej i argumentów strony zawartych w odwołaniu. Stronie skarżącej zapewniono też udział w postępowaniu.
Reasumując, kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło