I OSK 2129/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-04

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Małgorzata Pocztarek, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu administracyjnego stwierdzający obowiązek organu administracji publicznej dokonania zwrotu opłaty stanowi tytuł egzekucyjny, który może być podstawą do wymierzenia grzywny za jego niewykonanie, czy też jest jedynie prejudykatem dla postępowania cywilnego?
Ratio decidendi
Wyrok sądu administracyjnego stwierdzający obowiązek organu administracji publicznej dokonania zwrotu opłaty, wydany na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a., zastępuje rozstrzygnięcie organu i stanowi podstawę do dochodzenia uznanych uprawnień w ramach przymusu państwowego. Niewykonanie takiego wyroku przez organ administracji uzasadnia nałożenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na bezczynność Starosty Zielonogórskiego w przedmiocie zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 2011 r. stwierdził bezskuteczność czynności odmawiającej zwrotu opłat i uznał obowiązek Starosty do zwrotu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną Starosty. Następnie WSA, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wymierzył Staroście grzywnę za niewykonanie wyroku z 2011 r. Starosta złożył skargę kasacyjną, kwestionując możliwość dochodzenia zwrotu opłat na podstawie wyroku WSA i powołując się na art. 365 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Starosty Zielonogórskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty Zielonogórskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Go 302/12 w sprawie ze skargi J. G. w przedmiocie bezczynności Starosty Zielonogórskiego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Go 12/11 w sprawie zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu, z żądaniem wymierzenia grzywny oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 30 maja 2012r., sygn.akt II SA/Go 302/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Starosty Zielonogórskiego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2011r., sygn.akt II SA/Go 12/11 w sprawie zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu, wymierzył Staroście Zielonogórskiemu grzywnę w wysokości 1000 zł, stwierdził, że bezczynność organu w niewykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011r., sygn.akt II SA/Go 12/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, w sprawie ze skargi J. G., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Starosty Zielonogórskiego z dnia [...] lutego 2007r. znak: [...], odmawiającej zwrotu części opłat, w wysokości po 425 zł, za wydanie każdej z 352 kart pojazdów zarejestrowanych w okresie od lipca 2003r. do maja 2006r., uznał obowiązek Starosty Zielonogórskiego dokonania zwrotu skarżącej części opłat w wysokości po 425 zł za każdą z 352 kart pojazdu, oraz zasądził na rzecz skarżącej kwotę 457 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 listopada 2011r., sygn.akt I OSK 1237/11 oddalił skargę kasacyjną Starosty Zielonogórskiego od powyższego wyroku. Pismem z dnia 25 stycznia 2012r. J. G. wezwała Starostę Zielonogórskiego do wykonania wyroku z dnia 21 kwietnia 2011r.. Kolejnym pismem z dnia 9 marca 2012r. skarżąca, powołując się na przepis art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia powoływana jako: p.p.s.a), wniosła o wymierzenie Staroście Zielonogórskiemu grzywny w wysokości 20.000 zł z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011r., II SA/Go 12/11 i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej w wysokości 17 zł, od przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa. Odpowiadając na skargę Starosta Zielonogórski wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w doktrynie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym wyrok uznający uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa, wydany na podstawie art. 146 p.p.s.a zastępuje rozstrzygnięcie (czynność) organu administracji publicznej (J.P Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ..., 2008, s. 213). W ocenie organu już tylko z tego powodu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest jakiejkolwiek bezczynności po stronie organu, skoro skarżąca dysponuje prawomocnym orzeczeniem sądowym, zastępującym tę czynność. Organ wskazał także, że z uzasadnienia skargi można wnosić, że skarżąca domaga się zapłaty kwoty 149.600 zł, jednak powyższe w żadnym zakresie nie jest objęte sentencją wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011r. Ewentualnej zapłaty tej należności skarżąca powinna zatem dochodzić na drodze odrębnego postępowania cywilnego. W ocenie Starosty uznanie w wyroku sądu administracyjnego obowiązku organu administracyjnego stanowi jedynie element ustalający, istotny dla strony na gruncie odrębnego postępowania cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę J. G. Na wstępie przypomniał, że wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011r. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Starosty Zielonogórskiego z dnia [...] lutego 2007r. w przedmiocie odmowy zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu, oraz na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a, uznał obowiązek organu dokonania zwrotu skarżącej części opłat w wysokości po 425 zł za 352 karty pojazdu. Skarga kasacyjna złożona przez Starostę Zielonogórskiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego zawierała wyłącznie zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 146 § 2 p.p.s.a, poprzez uznanie obowiązku organu do dokonania zwrotu części opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2011r., sygn.akt I OSK 1237/11 oddalającym skargę kasacyjną stwierdził, iż sąd pierwszej instancji zasadnie skorzystał z upoważnienia określonego w art. 146 § 2 p.p.s.a. Zaznaczył, że konieczność zwrotu opłaty ma swoje źródło w przepisach ustanawiających obowiązek uiszczenia tej opłaty. Jego podstawę materialnoprawną określa art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dalej Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż dysponując takimi orzeczeniami należało ustalić, jakie skutki wywołał prawomocny wyrok z dnia 21 kwietnia 2011r., w którym uznał obowiązek organu dokonania zwrotu skarżącej części opłat za karty pojazdu. W doktrynie podnosi się, że konstrukcja prawna określona w art. 146 § 2 p.p.s.a jest wyjątkiem od zasady zakładającej kasacyjny model orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd może bowiem w wyroku orzec o istnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 533). Skoro zatem w wyroku z dnia 21 kwietnia 2011r., Sąd orzekł o istnieniu obowiązku organu dokonania zwrotu części opłat za karty pojazdu, to przyjąć należy, że na organie - Staroście Zielonogórskim - ciąży obowiązek wykonania wyroku Sądu, poprzez dokonanie zwrotu części opłat. Przyjęcie natomiast stanowiska organu, iż wyrok sądu administracyjnego, w którym uznano obowiązek zwrotu opłaty za karty pojazdu, zastępuje czynność organu i stanowi prejudykat dla skutecznego dochodzenia - w postępowaniu cywilnym - zapłaty należności, oznaczałoby fasadowość orzeczenia sądu administracyjnego, stosującego art. 146 § 2 p.p.s.a, tym bardziej że, sąd administracyjny stosując art. 146 § 2 p.p.s.a orzeka merytorycznie. Reasumując Sąd uznał, że skoro przywoływany wyrok Sądu z dnia 21 kwietnia 2011r., jest prawomocny i wywołuje skutki prawne, to należy stwierdzić, że obowiązkiem organu było jego wykonanie poprzez dokonanie zwrotu części opłat za karty pojazdu. Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie w chwili wniesienia skargi, Starosta Zielonogórski pozostawał w bezczynności, nie wykonawszy obowiązku nałożonego na niego wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011r.. Odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z uzasadnieniem z dnia 16 listopada 2011r., sygn.akt I OSK 1237/11, został przesłany do Starosty Zielonogórskiego w dniu 9 stycznia 2011r. Wobec powyższego, a także uznając, że skarżąca wypełniła przesłankę wynikającą z art. 154 § 1 p.p.s.a., poprzez wezwanie organu do wykonania wyroku, skargę zawierającą żądanie wymierzenia grzywny należało uznać za zasadną. Uzasadniając zaś wymiar grzywny Sąd wskazał, że w myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów – zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2012r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2011r. wynagrodzenie to wyniosło 3399,52 zł. W ocenie Sądu wymierzona kwota grzywny tj. 1000 zł jest, w świetle całokształtu okoliczności sprawy, kwotą odpowiednią. Zdaniem Sądu będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego nią organu oraz zapewni, iż Starosta Zielonogórski zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się z obowiązków nałożonych wyrokami sądowymi. Na koniec Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż oceniając przedmiotową bezczynność po wyroku Sądu z dnia 21 kwietnia 2011r., przez pryzmat normy art. 154 § 2 p.p.s.a, nie znalazł podstaw do przypisania Staroście Zielonogórskiemu rażącej bezczynności po wyroku stwierdzającym bezskuteczność czynności. Wskazał, że bezczynność organu była wynikiem błędnej interpretacji prawa, a nie opieszałości czy złej woli organu. Z tych też przyczyn orzekł, iż bezczynność organu w niewykonaniu wyroku nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie Sądu z dnia 30 maja 2012r. złożył Starosta Zielonogórski wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Powołując się na przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie: - przepisu art. 365 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, po. 296 ze zm. – w dalszej części uzasadniania jako: k.p.c.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Go 12/11, w części uznającej obowiązek Starosty Zielonogórskiego dokonania zwrotu skarżącej części opłat za wydanie kart pojazdu, stanowi podstawę do żądania przez skarżącą zapłaty na jej rzecz kwoty stanowiącej iloczyn kwoty 425 zł i liczby wymienionych w tym punkcie wyroku kart pojazdu; - przepisu art. 146 § 2 p.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że zawarcie w wyroku sądu administracyjnego uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikającego z przepisów prawa nie stanowi elementu jedynie ustalającego uprawnienie bądź obowiązek, a stanowi podstawę do dochodzenia uznanych uprawnień bądź obowiązków w ramach przymusu państwowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego gdzie niekwestionowany jest pogląd, że przepis art. 365 § 1 k.p.c. stanowiący o związaniu nie tylko stron i sądu, który go wydał, ale także innych sądów oraz organów państwowych wywiera określone skutki w sferze materialnoprawnej i jest przepisem, który dotyczy także sądów administracyjnych (por. orzeczenia NSA w Warszawie z dnia 12 maja 2010r., sygn.akt I FSK 674/09; z dnia 16 listopada 2006r., sygn.akt I OSK 1256/06; z dnia 3 czerwca 2008r., sygn.akt I OSK 1269/07). Dalej, iż prawomocność materialna art. 365 § 1 k.p.c. wyraża nakaz przyjmowania, że w danej sytuacji stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z zawartego w orzeczeniu rozstrzygnięcia. Żaden organ bądź sąd (również sąd administracyjny) wskazany w powołanym przepisie nie może swych rozstrzygnięć oprzeć na twierdzeniu przeciwnym. Przepis art. 365 § 1 k.p.c. adresuje ten nakaz nie tylko do stron, ale i sądu, który wydał orzeczenie, oraz innych sądów, organów państwowych i organów administracji publicznej, a w sytuacjach w ustawie przewidzianych także do innych osób. Zasadniczo moc wiążącą na podstawie powyższego przepisu ma tylko sentencja orzeczenia, nie mają jej zaś zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia sądu, niemniej jednak w niektórych przypadkach ze względu na ogólność rozstrzygnięcia wyrażonego w sentencji orzeczenia okoliczności objęte uzasadnieniem mogą służyć do sprecyzowania zakresu mocy wiążącej tego rozstrzygnięcia, czyli granic jego prawomocności materialnej. W ocenie organu nie budzi też żadnych wątpliwości fakt, że przepis art. 365 § 1 k.p.c. obejmuje nie tylko wyroki, ale również postanowienia. Wskazał, iż w dniu 10 lutego 2012r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze pod sygn.akt VI Cz 97/12 wydał prawomocne postanowienie stwierdzające, że uznanie w wyroku sądu administracyjnego obowiązku organu administracyjnego nie jest tytułem egzekucyjnym, który mógłby być zaopatrzony w klauzulę wykonalności i stanowić podstawę egzekucji. Stanowi on jedynie element ustalający, który istotny jest na gruncie odrębnego postępowania cywilnego. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, iż stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że określony obowiązek administracyjny strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011r. będzie miało zasadnicze znaczenie w przypadku ewentualnego powództwa w sprawie cywilnej o zapłatę. Jak podkreślił Sąd Okręgowy w Zielonej Górze samo potwierdzenie, że dług istnieje, nie stanowi jeszcze roszczenia, które może być dochodzone w ramach przymusu państwowego. Zdaniem organu wskazane w uzasadnieniu powołanego orzeczenia Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 10 lutego 2012r. rozważania sądu nie pozostawiają wątpliwości, że moc wiążąca tego rozstrzygnięcia dotyczy braku podstaw po stronie skarżącej do domagania się od Starosty Zielonogórskiego zwrotu części opłat pobranych za wydanie kart pojazdu na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011r. Wyrok ten stanowi bowiem jedynie sui generis prejudykat do dochodzenia roszczenia na gruncie postępowania cywilnego. Tym samym, w ocenie organu zaskarżony wyrok stoi w oczywistej sprzeczności z normą prawną wyrażoną w art. 365 § 1 k.p.c. Sąd stwierdza bowiem, że skoro wyrok z dnia 21 kwietnia 2011r. jest prawomocny i wywołuje skutki, to należy stwierdzić że obowiązkiem organu było jego wykonanie poprzez dokonanie zwrotu części opłat za karty pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W przypadku, gdy strona w skardze kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i naruszenie prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji do dyspozycji przepisu prawa materialnego. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Autor skargi kasacyjnej wskazując na art. 174 pkt 1 p.p.s.a., sformułował zarzut naruszenia przepisów art. 365 k.p.c. i art. 146 § 2 p.p.s.a., zatem stawia zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako nietrafiony należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 146 § 2 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zawarcie w wyroku sądu administracyjnego uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikającego z przepisów prawa nie stanowi elementu jedynie ustalającego uprawnienie bądź obowiązek, a stanowi podstawę do dochodzenia uznanych uprawnień bądź obowiązków w ramach przymusu państwowego. Przepis art. 146 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. W sprawach, o których mowa w § 1, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 p.p.s.a.). Przypomnieć warto, iż zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 maja 2012r. Sąd pierwszej instancji m.in. wymierzył Staroście Zielonogórskiemu grzywnę za niewykonanie wyroku tegoż Sądu z dnia 21 kwietnia 2011r., sygn.akt II SA/Go 12/11. Orzeczeniem tym Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Starosty Zielonogórskiego z dnia [...] lutego 2007r. odmawiającej zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu i uznał obowiązek organu dokonania zwrotu. Zauważyć trzeba, iż wyrok z dnia 21 kwietnia 2011r. był przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrok z dnia 16 listopada 2011r., sygn.akt I OSK 1237/11, który stwierdził, iż nietrafny jest jedyny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 146 § 2 p.p.s.a.. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, iż w istocie zarzut naruszenia art. 146 § 2 p.p.s.a. mógłby odnieść oczekiwany przez autora skargi kasacyjnej skutek właśnie na etapie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 21 kwietnia 2011r., gdyż obecnie kwestionowany wyrok z dnia 30 maja 2012r. został oparty przede wszystkim na przepisie art. 154 § 1, § 2, § 6 p.p.s.a.. I co ważne, skoro w wyroku z dnia 21 kwietnia 2011r. Sąd orzekł o istnieniu obowiązku organu do dokonania zwrotu i stanowisko to zostało utrzymane przez Naczelny Sąd Administracyjny, to rozpoznając ostatnią skargę Sąd pierwszej instancji nie rozważał prawidłowości zastosowania przepisu art. 146 § 2 p.p.s.a, a wyłącznie badał, czy organ administracji w chwili wniesienia skargi pozostawał w bezczynności. I ustaliwszy, iż organ nie wykonał obowiązku nałożonego na niego wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011r. zasadnie orzekł o nałożeniu na tenże organ grzywny stosownie do art. 154 § 1 p.p.s.a.. Niemniej, mając na uwadze całokształt sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozstrzygającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela pogląd, przedstawiony już w orzeczeniu z dnia 16 listopada 2011r., sygn.akt I OSK 1237/11, iż przepis art. 146 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od kasacyjnego charakteru kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego. Wyrok sądu uznający uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa zastępuje rozstrzygnięcie organu administracji (por. J.P.Tarno, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2006, Lewis Nexis, str. 314; wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2011r., sygn.akt I OSK 252/11, LEX nr 1082705). Zaś skierowanie do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008r., sygn.akt I OPS 3/07, ONSAiWSA 2008/2/21). Skoro zatem strona wybrała administracyjny sposób dochodzenia od organu części opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu, to organ uznając uprawnienie strony do zwrotu uiszczonej zawyżonej opłaty, zwraca te kwotę, albo w drodze czynności odmawia przyznania takiego uprawnienia. W niniejszej sprawie strona spotkała się z odmową i Sąd pierwszej instancji mógł uznać, oceniając legalność czynności – odmowa z dnia [...] lutego 2007r., jest niezgodna z prawem i zasadnie zastosował art. 146 § 2 p.p.s.a, co potwierdził już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2011r., sygn.akt I OSK 1237/11, prawidłowo uznając obowiązek organu do dokonania zwrotu na rzecz strony skarżącej przedmiotowej opłaty za wydanie karty pojazdu. A skoro organ z tak opisanego obowiązku nie wywiązał się to prawidłowe i zasadne w świetle przesłanek art. 146 § 2 i art. 154 § 1 p.p.s.a. było rozstrzygnięcie o nałożeniu grzywny za niewykonanie wyroku. Wyrok wydany na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a. zastępuje akt administracji publicznej, a skoro tak, to nie ma racji strona kwestionująca, iż wyrok nakładał na organ obowiązek zwrotu. Niezależnie od powyższego jeżeli organ nie spełni obowiązku zwrotu to strona może wystąpić do sądu powszechnego o wyrok zasadzający, a następnie na jego podstawie tytuł wykonawczy, na co wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008r.. Z uwagi na powyższe, ponieważ sąd cywilny nie jest uprawniony nadać klauzuli wykonalności nie ma zastosowania w sprawie art. 365 k.p.c.. Stąd zarzut naruszenia tej normy prawnej poprzez jej niewłaściwe zastosowanie nie znajduje oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy. W świetle powyższego, zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do przytoczonych wyżej kwestii naruszenia przepisów prawa materialnego uznać należy za niezasadne. Z tych wszystkich względów, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło