II FSK 2702/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-08-12

Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Sławomir Presnarowicz, Małgorzata Wolf-Kalamala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty wraz z budowlami drogowymi, zlokalizowane na terenie stacji benzynowych i sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "inne tereny zabudowane" (Bi) lub "tereny przemysłowe" (Ba), korzystają z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r., niezależnie od oznaczenia tych gruntów w ewidencji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli w postaci dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r.), nie zależało od oznaczenia gruntów, na których takie budowle są posadowione, symbolem "dr" w ewidencji gruntów i budynków. Sąd oparł się na uchwale NSA z dnia 18 listopada 2013 r. (II FPS 2/13), stwierdzając, że zasada związania danymi z ewidencji nie miała decydującego znaczenia dla wyłączenia z opodatkowania w tym okresie, zwłaszcza gdy ewidencja nie zawierała odpowiedniego oznaczenia.
Stan faktyczny
Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2009, twierdząc, że podatek od pasów drogowych, dróg i urządzeń z nimi związanych, a także od urządzeń informacyjnych i kontenerów magazynowych, został zapłacony nienależnie. Organy podatkowe uznały, że grunty oznaczone w ewidencji jako "inne tereny zabudowane" (Bi) lub "tereny przemysłowe" (Ba) nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących wyłączenia z opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Protokolant Katarzyna Domańska, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Ol 228/12 w sprawie ze skargi B. [...] z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 27 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2009 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz B. [...] z siedzibą w K. kwotę 5.950 (słownie: pięć tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 228/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: "WSA") oddalił skargę B. [...] z siedzibą w K. (dalej: "Spółka", bądź "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej: "SKO") z dnia 27 lutego 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2004 – 2009. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że pismem z dnia 28 grudnia 2009 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2009. W uzasadnieniu podniosła, że wymieniony podatek od będących w posiadaniu Spółki pasów drogowych oraz zlokalizowanych na nich budowli drogowych, został zapłacony nienależnie. Według obowiązującego od dnia 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. stanu prawnego, pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu nie podlegały bowiem opodatkowaniu wymienionym podatkiem. Spółka wskazała ponadto, że w latach 2005 – 2009 uiszczała podatek od nieruchomości od zlokalizowanych na stacjach benzynowych urządzeń informacyjnych oraz ich fundamentów, pomimo że nie stanowiły one przedmiotu opodatkowania tym podatkiem. Nie spełniały bowiem wymogów budowli w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") Ponadto w 2009 r. Spółka dokonała zapłaty nienależnego podatku od nieruchomości, od znajdujących się na stacjach benzynowych kontenerów pełniących funkcję magazynową, które w związku z tym, że nie są trwale zamocowane do podłoża lub fundamentu nie mogą być zakwalifikowane jako budynek lub budowla w rozumieniu u.p.o.l. Do wniosku dołączono korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za poszczególne lata 2004 – 2009 oraz szczegółowe zestawienia podatku nadpłaconego od wymienionych przedmiotów opodatkowania. Decyzją z dnia 29 sierpnia 2011 r. Prezydent O. (dalej: "Prezydent" bądź "organ pierwszej instancji") określił Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2004-2009 uwzględniając dane wykazane w złożonych wcześniej przez Skarżącą korektach deklaracji na podatek od nieruchomości. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji powołał się na zasadę, zgodnie z którą ustalenie charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości następuje w oparciu o ewidencję gruntów i budynków. Uwzględniając powyższe stwierdził, że Spółka w latach 2004 – 2009 była właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działek oznaczonych w ewidencji gruntów symbolami "Bi" – inne tereny zabudowane lub symbolem "Ba" – tereny przemysłowe. Powyższe uniemożliwiało wyłączenie przedmiotowych gruntów z opodatkowania oraz usytuowanych na nich budowli na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Organ nie znalazł również podstaw do uwzględnienia twierdzeń Skarżącej, że urządzenia informacyjne oraz kontenery nie są budowlami w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Jak wskazał, urządzenia informacyjne, na których zamieszczono logo koncernu, zawierają w istocie treści handlowe pozostające w związku z działalnością stacji benzynowej, a tym samym stanowią urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409, dalej: "u.p.b."). Podobnie, zdaniem organu, pełniące funkcje magazynowe, kontenery zostały wymienione w art. 3 ust. 5 u.p.b. jako tymczasowe obiekty budowlane. Po rozpatrzeniu odwołania od powyżej decyzji, SKO decyzją z dnia 27 lutego 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953), z dniem 9 grudnia 2003 r. ograniczeniu uległ zakres przedmiotowy podatku od nieruchomości. Zgodnie bowiem ze znowelizowanym brzmieniem art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Tym samym z poprzedniego brzmienia przepisu usunięty został zwrot mówiący o tym, iż chodzi wyłącznie o drogi publiczne. Zatem art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. do końca 2006 r. miał zastosowanie do wszystkich rodzajów dróg, również dróg wewnętrznych. W dalszej kolejności organ odwoławczy odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym podstawą zastosowania stawki podatku od nieruchomości wobec gruntów i budynków jest stan prawny tych gruntów i budynków wynikający z ewidencji gruntów i budynków, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., dalej: "u.p.g.i.k."). Uwzględniając powyższe, stwierdził, iż oznaczenie gruntu w ewidencji jako "Bi" – inne tereny zabudowane lub "Ba" – tereny przemysłowe uniemożliwia wyłączenie go z opodatkowania na zasadzie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. W skardze do WSA Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. poprzez błędną interpretację i stwierdzenie, iż wyłączeniu z opodatkowania podlegały jedynie pasy drogowe i budowle drogowe położone na gruncie oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr". Powyższy zarzut został uszczegółowiony w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy po wejściu w życie z dniem 9 grudnia 2003 r., art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., (obowiązującego do dnia 31 grudnia 2006r.) nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, będące w posiadaniu Spółki grunty wraz z budowlami drogowymi, zlokalizowane na stacjach benzynowych na terenie miasta O., położone i sklasyfikowane w rejestrze gruntów, jako inne tereny zabudowane oznaczone symbolem "Bi" lub symbolem "Ba" – tereny przemysłowe. Dodał, że zasadnicza kwestia jaka wyłania się na tle tego sporu dotyczy zaś wykładni art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w latach 2004 – 2006), w zw. z art. 21 u.p.g.i.k., od rezultatów której zależy ocena zasadności uznania przez organy, że w związku z korektą deklaracji za te lata zachodziły podstawy do określenia podatku od nieruchomości bez wyłączenia w/w przedmiotów opodatkowania. Analizując treść art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. WSA podzielił prezentowany w orzecznictwie pogląd, że przedmiotowe wyłączenie podatkowe nie obejmuje rozłącznie trzech odrębnych kategorii przedmiotów opodatkowania tj. pasa drogowego, drogi i innych obiektów budowlanych. Nie wynika to bowiem z brzmienia tego przepisu, skoro ustawodawca ustanawiając przedmiotowe wyłączenie po słowach "pasy drogowe" nie użył znaku interpunkcyjnego (przecinka) oddzielającego części zdania lecz wyrazu "wraz" oznaczającego razem, jednocześnie, a nie oddzielnie. Tym samym za zasadne Sąd uznał twierdzenie, że budowla (droga) korzystała z przedmiotowego wyłączenia tylko wówczas, gdy została zlokalizowana w pasie drogowym, a więc wydzielonym liniami granicznymi gruncie zakwalifikowanym w ewidencji gruntów i budynków, do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych jako tereny komunikacyjne w tym drogi (dr) lub inne tereny komunikacyjne (Ti). W ocenie Sądu taka definicja pasa drogowego zawarta została w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm., "u.d.p.") i znajduje zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, gdyż brak jest definicji tego pojęcia w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem Sądu definicje zawarte w art. 4 pkt 1 i pkt 2 u.d.p. grunt stanowi część pasa drogowego jedynie wtedy, gdy jest zlokalizowana na nim droga. Z kolei, droga może być zlokalizowana wyłącznie w pasie drogowym. Powołując się na wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 219/09 WSA stwierdził, że pojęcie pasa drogowego dla celów podatkowych dotyczyć może wyłącznie gruntu, na jakim zlokalizowana jest droga wraz z urządzeniami z nią funkcjonalnie związanymi, bowiem z elementów, które na pas ten, stosownie do art. 4 pkt 1 u.d.p., się składają, opodatkowaniu podlegać może jedynie grunt. Wyłączeniu spod opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. podlegać będzie zatem wydzielony liniami granicznymi grunt, na którym zlokalizowana jest droga oraz budowla drogi, posadowiona na tym gruncie wraz z funkcjonalnie związanymi z nią obiektami. Następnie Sąd argumentował, że dla wykazania, iż konkretny grunt jest pasem drogowym, konieczne jest zaś odwołanie się do zapisów ewidencji gruntów i budynków. Taki bowiem wymóg ustawodawca wprowadził w art. 21 u.p.g.i.k., zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Następnie WSA podzielił stanowisko organów podatkowych, że ustalenie obowiązku w podatku od nieruchomości następuje w oparciu o dane wynikające z tej ewidencji co do kwalifikacji gruntów oraz ich powierzchni, jak również, iż dane te są wiążące dla organu podatkowego. Ponadto WSA ocenił, że w sytuacji, gdy drogę stanowi tylko grunt, na którym ta budowla istnieje nie jest sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako droga. Końcowo Sąd zaznaczył, że jego zdaniem brak jest podstaw do uznania, że zlokalizowane przy stacjach drogi wewnętrzne wraz z wymienionymi wyżej obiektami budowlanymi miały obsługiwać i zabezpieczać ruch drogowy w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zadaniem należących do Spółki budowli odnośnie których wniosła ona o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości, nie jest prowadzenie, zabezpieczanie i obsługa ruchu drogowego, ale przeznaczeniem tych obiektów jest obsługa należącej do Spółki nieruchomości, co związane jest przede wszystkim z korzystaniem z usług stacji paliw przez ich klientów. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - błędną wykładnię art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązujących w okresie od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. w zw. z art. 4 pkt 1 i 2 u.d.p. polegająca na stwierdzeniu, że grunty wraz z budowlami drogowymi korzystają z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w latach 2004-2006 pod warunkiem zlokalizowania ich w pasie drogowym rozumianym jako wyodrębniony geodezyjnie grunt oznaczony symbolem "dr", - niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.o.l. w brzmieniu obowiązującym w okresie od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. w zw. z art. 4 pkt 1 i 2 u.d.p. skutkujący pozbawieniem Skarżącej prawa do wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów wraz z budowlami drogowymi, znajdujących się na terenie należących do Skarżącej stacji benzynowych, - błędną wykładnię art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k. polegające na przyjęciu, że dla określenia przewidzianego w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. mają zastosowanie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 oraz art. 151 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: "p.u.s.a.") poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w okresie od 9 grudnia 2004 r. do 31 grudnia 2006 r. oraz art. 21 ust. 1 p.g.i.k. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. SKO nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim trafny jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.o.l. w brzmieniu obowiązującym w okresie od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. w zw. z art. 4 pkt 1 i 2 u.d.p. W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się bowiem do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli w postaci dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., zależało od oznaczenia gruntów, na których takie budowle są posadowione, symbolem "dr" w ewidencji gruntów i budynków. Należy zauważyć, że opodatkowanie dróg wewnętrznych w stanie prawnym obowiązującym we wskazanym powyżej okresie wywoływało wątpliwości interpretacyjne. Zostały one wyjaśnione w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r. o sygn. akt II FPS 2/13 (publ. w CBOSA), w której stwierdzono, że zasada związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków uregulowana w art. 21 ust. 1 p.g.i.k. nie miała decydującego znaczenia dla wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w stanie prawnym obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r., budowli dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o którym mowa w wymienionym przepisie, w przypadku braku w tej ewidencji odpowiedniego oznaczenia symbolem "dr". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejsza skargę kasacyjną w pełni podziela wyrażone w powołanej uchwale twierdzenia. Należy ponadto zauważyć, że w pkt 3.7 uzasadnienia tej uchwały wskazano, iż "droga" musi co do zasady służyć większej ilości osób, niekonieczne będących właścicielami gruntu, na którym droga jest posadowiona i osób z nim związanych. Na takie przeznaczenie drogi, także wewnętrznej, wskazuje również art. 8 ust. 1 u.d.p. Wymienia on bowiem wśród desygnatów nazwy "droga wewnętrzna" m.in. drogi w osiedlach mieszkaniowych, czy dojazdowe do obiektów użyteczności publicznej, które niewątpliwie dostępne są również dla osób innych, niż właściciel gruntu. Aspekt funkcjonalny, tzn. powiązania pojęcia "drogi" ("pasa drogowego" i "obiektów budowlanych") z prowadzeniem (zabezpieczeniem i obsługą) ruchu drogowego, eksponowany jest też w treści art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Wobec tego w powołanej uchwale przyjęto, że dana budowla może być uznana za drogę wewnętrzną jedynie wówczas, gdy przeznaczona ona jest do ruchu drogowego (rozumianego jako możliwość korzystania z drogi przez nieoznaczoną ilość osób, każdego użytkownika dróg), a nie służy tylko przedsiębiorcy do wewnętrznej komunikacji w obrębie danej nieruchomości (na terenie jego zakładu). W ocenie rozpatrującego sprawę składu Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanych wyżej cech drogi wewnętrznej, objętej wyłączeniem podatkowym, nie niweczy okoliczność, że jej głównymi (ale też i nie jedynymi) użytkownikami są w rzeczywistości klienci przedsiębiorcy, jeżeli klientem takim może być każdy podmiot i nie da się ustalić ich zamkniętej listy (klient masowy). Skoro, jak już zaznaczono, w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. pojęcie "drogi" oraz "obiektów budowlanych" powiązane zostało z elementem funkcjonalnym, tj. ruchem drogowym i obsługą (zabezpieczeniem) tego ruchu, regulacja ta swoim zakresem nie obejmuje obiektów o innych funkcjach, w tym takich kategorii, jak parkingi oraz inne obiekty, które nie są bezpośrednio związane z ruchem drogowym i nie służą bezpośrednio obsłudze (zabezpieczeniu) tego ruchu, a np. zapewnieniu miejsc postojowych przed centrami handlowymi, stacjami paliw itp. W uzasadnieniu powołanej uchwały dokonano wykładni językowej art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r.) i uznano, że ustawodawca wyłączył spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości trzy kategorie obiektów: pasy drogowe, drogi i obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Tym samym uznał, że pojęcia "droga" i "pas drogowy" oznaczają różne przedmioty opodatkowania. Nie zdefiniował przy tym tych pojęć dla celów ustawy podatkowej, co czyni koniecznym odwołanie się w ramach wykładni systemowej zewnętrznej do definicji tych pojęć zawartych w ustawie o drogach publicznych. Również definicje drogi i pasa drogowego zawarte w tej ostatniej ustawie potwierdzają tezę, że droga i pas drogowy to nie są pojęcia tożsame. Zgodnie z art. 4 ust.1 u.d.p. droga jest budowlą, natomiast pas drogowy to wyłącznie grunt, na którym zlokalizowana jest droga wraz z urządzeniami funkcjonalnie z nią związanymi. Interpretując art. 21 p.g.i.k. NSA w uchwale stwierdził, że niewątpliwie funkcje budynków i gruntów, ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, mają znaczenie dla określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Dalej jednakże wywiódł, że reguła ta (związania danymi z ewidencji) dla ustalenia istnienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma zastosowanie wówczas, gdy ewidencja gruntów i budynków sklasyfikuje określone kategorie wymienione w u.p.o.l. Nie może ona natomiast mieć zastosowania w przypadku, gdy określonymi symbolami, używanymi w ewidencji, nie można oznaczyć gruntów i obiektów, wskazanych w ustawie podatkowej. Tymczasem w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. wyraźnie wyodrębniono dwie różne kategorie przedmiotów wyłączonych z opodatkowania w postaci pasa drogowego i drogi, a oznaczenia przyjęte w ewidencji gruntów i budynków nie przewidują symbolu właściwego dla gruntów stanowiących pasy drogowe, nie obejmują też swym zakresem budowli. Z powołanych wyżej względów za zasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący braku zastosowania art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejsza skargę kasacyjną podziela pogląd prawny wyrażony w przytoczonej uchwale. Ujednolica ona linię orzeczniczą sądów administracyjnych w spornej kwestii i ma tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a, który to przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", 2005, s. 471). Zgodnie bowiem z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W rozpoznawanej sprawie nie znaleziono podstaw do ponownego wystąpienia z pytaniem prawnym do odpowiedniego, poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem pogląd prawny wyrażony w uchwale wiąże Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę. Biorąc pod uwagę treść zarzutów skargi kasacyjnej, kwestionujących pogląd o decydującym znaczeniu zapisów ewidencji gruntów i budynków, skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 207 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153). Skorzystanie z prawa wynikającego z art. 207 § 2 p.p.s.a. i zasądzenie jedynie części zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika znajduje uzasadnienie w przypadku, gdy dwie połączone sprawy do wspólnego rozpoznania miały podobny charakter i tym samym nie wymagały dodatkowego nakładu pracy pełnomocnika przy sporządzaniu skarg kasacyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło