I OSK 697/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-20
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Jan Paweł Tarno, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu administracji publicznej odmawiające sporządzenia fotokopii z akt sprawy, które zawiera oznaczenie organu, strony, datę wydania i rozstrzygnięcie, podpis osoby upoważnionej, podstawę prawną i pouczenie, może być traktowane jako postanowienie podlegające zaskarżeniu?Ratio decidendi
Pismo organu administracji publicznej, które zawiera minimalne wymogi postanowienia (oznaczenie organu, strony, datę, rozstrzygnięcie, podpis osoby upoważnionej, podstawę prawną i pouczenie), powinno być traktowane jako postanowienie, nawet jeśli organ nie zastosował formalnej nazwy 'postanowienie'. Odmowa sporządzenia fotokopii z akt sprawy, podobnie jak odmowa umożliwienia przeglądania akt, powinna być wydana w formie postanowienia, które musi być wyczerpująco uzasadnione, zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, aby umożliwić kontrolę jego zasadności.Stan faktyczny
Instytut zwrócił się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o możliwość sporządzenia fotokopii z akt sprawy. Komisja odmówiła, twierdząc, że strona będzie mogła zapoznać się z materiałem dowodowym i uzyskać odpisy dopiero po wydaniu decyzji. Instytut wniósł skargę do WSA, traktując pismo Komisji jako postanowienie. WSA uchylił postanowienie, uznając je za wadliwe z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia. Centralna Komisja wniosła skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1577/11 w sprawie ze skargi Instytutu [...] na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia fotokopii z akt sprawy oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1577/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Instytutu [...] na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia fotokopii z akt sprawy, w punkcie 1) uchylił zaskarżone postanowienie; w punkcie 2) określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; w punkcie 3) zasądził od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz Instytutu [...] kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów toczyła się sprawa zakończona decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] o cofnięciu Instytutowi [...] w W. uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora i doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w zakresie nauki o zarządzaniu.
Następnie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1444/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2007 r. i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.
W toku ponownego postępowania Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformowała Instytut o możliwości przejrzenia akt sprawy. Pismem z dnia 8 kwietnia 2011 r. Instytut [...] w W. zwrócił się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z wnioskiem o umożliwienie sporządzenia fotokopii z akt przedmiotowej sprawy.
W odpowiedzi na wniosek Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. skierowanym do Instytutu stwierdziła, że z uwagi na niezakończoną procedurę brak jest podstaw do sporządzenia fotokopii z akt sprawy przed wydaniem decyzji.
Instytut [...] w W. pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. ponownie wystąpił do Centralnej Komisji o umożliwienie dokonania kopii fotograficznych z akt sprawy. W odpowiedzi Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] orzekła, że strona będzie mogła zapoznać się z całością materiału dowodowego po wydaniu decyzji.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Instytut [...] w W. wniósł do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów zażalenie na stanowisko zaprezentowane przez nią w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., traktując je jak postanowienie i zarzucił naruszenie art. 73, art. 124 § 1 i 2, art. 8, art. 10 K.p.a. oraz art. 29 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Po rozpoznaniu zażalenia Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, w piśmie z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], orzekła, że wniosek Instytutu nie może zostać uwzględniony i że strona może zapoznać się z całością materiału dowodowego i żądać odpisów dokumentów dopiero po wydaniu decyzji. Jednocześnie Komisja wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie nie zostało wydane postanowienie, bowiem jej pismo z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie jest postanowieniem o odmowie udostępnienia akt.
Wobec powyższego Instytut [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pismo Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2011 r., traktując je jak postanowienie i wniósł o jego uchylenie w całości oraz uchylenie postanowienia go poprzedzającego, którym jest pismo z dnia [...]kwietnia 2011 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 29 ust. 1 zd. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz rażące naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 8 K.p.a. przez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji państwa, art. 10 K.p.a. przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, art. 11 K.p.a. przez niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, art. 73 § 1 K.p.a. przez odmowę dokonania fotokopii i wydania odpisów z akt sprawy i w związku z tym utrudnienie zapoznania się z dokumentami przedstawionymi podczas posiedzenia Sekcji Nauk Ekonomicznych, które dotyczy przedmiotowego postępowania oraz art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. przez niewyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu rozstrzygnięcia – w szczególności, gdy istniejący w sprawie stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy stoją w sprzeczności z rozstrzygnięciem, a także przez wadliwą konstrukcję postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie nie wydano postanowień podlegających zaskarżeniu, lecz skierowano do strony pisma - opatrzone datami [...] kwietnia 2011 r. oraz [...] maja 2011 r. - odnoszące się do żądania strony umożliwienia jej zrobienia fotokopii z akt sprawy. Ponadto organ podniósł, że w związku z zakończeniem sprawy - w dniu 30 maja 2011 r. wydano decyzję utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...]listopada 2006 r. - strona ma w chwili obecnej możliwość zapoznania się z całością materiału dowodowego i wykonania fotokopii dokumentów. Wcześniej, z uwagi na niejawność postępowania, wydanie odpisu dokumentu przed jego zakończeniem nie było możliwe.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy o postępowaniu w stopniu mogącym mięć wpływ na jego wynik, uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).
Sąd stwierdził, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy kwestią sporną jest, czy zaskarżone pismo organu z dnia [...] maja 2011 r. nosi cechy umożliwiające potraktowanie go jako postanowienia. W tym względzie Sąd przyjął, że pismo to spełnia minimalne wymogi postanowienia z art. 124 § 1 K.p.a. Zawiera bowiem oznaczenie organu, który je wydał, oznaczenie strony postępowania, daty wydania i rozstrzygnięcie. Jest też podpisane przez osobę upoważnioną do jego wydawania, tj. sekretarza Komisji, który w świetle § 26 Statutu Komisji, a także wobec faktu, że wchodzi w skład Prezydium Komisji, jest uprawniony do jej reprezentowania na zewnątrz.
Niemniej jednak Sąd uznał, że motywy uzasadniające działanie organu, zaprezentowane w tym postanowieniu, uniemożliwiają w pełni ocenę poprawności rozstrzygnięcia. Organ, rozpoznając wniosek strony, częściowo zrealizował uprawnienie strony z art. 73 § 1 K.p.a., tj. umożliwił jej przeglądnięcie akt, lecz odmówił sporządzenia odpisów z akt sprawy. Powyższego dualizmu stosowania normy art. 73 § 1 K.p.a. organ jednakże nie wyjaśnił. W ocenie Sądu, za wyczerpujące wyjaśnienie powyższej kwestii nie może być uznane powołanie się na § 23 ust. 1 Statutu Komisji. Uznał też, że postępowanie organu pozbawione jest bowiem konsekwencji - z jednej strony organ umożliwił stronie przeglądanie akt, z drugiej zaś przyjmuje, że postępowanie Komisji ma charakter niejawny nawet dla strony postępowania, wobec czego odmówił jej możliwości sporządzenia odpisów akt sprawy. Wyżej wskazane stanowisko organu powinno być szczegółowo uzasadnione, gdyż art. 73 K.p.a. na równi każe traktować obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt, jak i obowiązek umożliwienia stronie sporządzenia z nich odpisów.
W świetle powyższego Sąd uznał, że wobec braku wyczerpującego uzasadnienia został pozbawiony możliwości oceny poprawności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stanie się to możliwe dopiero wtedy, gdy organ sporządzi uzasadnienie przedmiotowego postanowienia w sposób odpowiadający wymogom art. 107 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a.
Od powyższego wyroku Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, jako podstawy kasacyjne wskazała:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 9 ust. 1 - 3, art. 29 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także § 23 ust. 1 i 2 statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów przez niewłaściwą interpretację na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisów dotyczących Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, w tym statutu, odnośnie do trybu podejmowania decyzji;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 2, art. 58 § 1 i 3, art. 132, art. 134 § 1 i 2, art. 135, art. 141 § 4, art. 161 § 1 pkt 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w zw. z art. 10, art. 73 § 1, art. 107 § 3, art. 124 § 1 i 2, art. 125, art. 126 i art. 138 K.p.a. przez nieodrzucenie skargi postanowieniem, nieumorzenie postępowania w powodu jego bezprzedmiotowości, błędne przyjęcie, że pisma Centralnej Komisji z dnia [...] kwietnia 2011 r. i z dnia 24 maja 2011 r. stanowią postanowienia w rozumieniu art. 124 K.p.a., stwierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej przez Centralną Komisję, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, nieuwzględnienie specyfiki postępowania przed tym organem oraz błędną ocenę materiału dowodowego, nieuwzględnienie akt sprawy o sygn. II SA/Wa 1958/11.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi lub umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Instytut [...] w W. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny - wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania - zobligowany jest do rozważenia wyłącznie kwestii prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego i procesowego, co do których podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia.
Postawiony zarzut naruszenia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie jest usprawiedliwiony. Zarzut ten jest ogólnikowy, a to z tego względu, że wskazany przepis w konstrukcji swojej zawiera regulację dwóch materii: po pierwsze, zakresu właściwości sądów administracyjnych (§1), po drugie, kryterium kontroli (§2). Podkreślić należy, że wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem organu nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli działalności organów administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami. Zauważyć należy, że art. 1 powołanej ustawy ustrojowej, wyznaczając jedynie ramy kontroli sądowej, nie określa reguł postępowania sądowoadministracyjnego, te bowiem zawarte są w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut naruszenia art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Nadto, przepis ten nie jest przepisem prawa materialnego, lecz regulacją o charakterze ustrojowym. Przepis ten sąd mógłby naruszyć tylko wtedy, gdyby skargi w ogóle nie rozpoznał bądź uczynił to z uwzględnieniem kryteriów innych niż zawarte w § 2.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a., przypomnieć należy, że stosownie do tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. Treść przytoczonego przepisu reguluje instytucję o porządkowym charakterze. Czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia, dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy, ma bowiem sprawozdawczy charakter - streszcza przebieg przeprowadzonego przed sądem administracyjnym postępowania i prezentuje stanowisko sądu, jakie ten zajął w sporze zaistniałym między stronami. Mając na uwadze charakter tej czynności procesowej, stwierdzić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. będzie skuteczny wtedy, gdy wadliwość uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia jest tego rodzaju, iż nie pozwala na kontrolę kasacyjną tego orzeczenia. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w powołanym przepisie, a wyrażona w nim ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania są czytelne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych.
Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. jest uzasadnione specyfiką postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów i oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji lub zmian, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy. Inaczej mówiąc, jest to postępowanie prowadzone na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki z odpowiednim stosowaniem przepisów K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08). Omawiana ustawa nie zawiera uregulowań dotyczących udostępniania stronie akt sprawy, dlatego w tej materii należy odpowiednio stosować przepisy Rozdziału 3 - Udostępnianie akt w Dziale II Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z art. 73 § 1 K.p.a. wynika, że na organie ciążą dwa obowiązki: umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy i sporządzania notatek, odpisów z akt sprawy. Rola organu polega więc na zapewnieniu stronom realnych możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz umożliwienie jej utrwalania na własny użytek wiadomości zawartych w aktach przez ich notowanie czy też wykonywanie odpisów. Jeżeli organ uzna, że akta administracyjne nie mogą być stronie udostępnione i nie może ona z nich sporządzać odpisów, to powinien na podstawie art. 74 § 2 K.p.a. wydać postanowienie o odmowie, na które służy zażalenie. Na tego typu postanowienie służy skarga do sądu administracyjnego - art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie organ umożliwił stronie na jej wniosek zapoznanie się z aktami sprawy, a więc uznał, że na tym etapie postępowanie jest jawne dla strony, natomiast odmówił dalej idącemu jej żądaniu co do sporządzenia fotokopii dokumentów z tych akt. Odmawiając, nie zachował formy przewidzianej przepisami K.p.a., w szczególności nie przedstawił wyczerpująco faktów i oceny prawnej, na której oparł swoje stanowisko.
Zgodnie z art. 74 § 2 K.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis ten odnosi się do wszystkich przypadków odmowy realizacji żądań strony. Natomiast organ wysłał do strony pismo z dnia [...] kwietnia 2011 r. zawierające odmowę, zasadnie uznane przez stronę i Sąd pierwszej instancji jako postanowienie, które Instytut [...] zaskarżył zażaleniem. Zażalenie to zostało rozpoznane przez organ, zaś rozstrzygnięcie znalazło swój wyraz w formie również pisma z dnia [...] maja 2011 r., a nie postanowienia określonego w art. 124 K.p.a.
Przepis art. 124 § 1 i 2 K.p.a. określa składniki postanowienia, które powinno zawierać oznaczenie organu, datę wydania postanowienia, oznaczenie strony lub stron biorących udział w postępowaniu, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania, powołanie podstawy prawnej oraz pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego. Postanowienie powinno także zawierać uzasadnienie, obowiązek zamieszczenia w postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego bowiem wynika z art. 124 § 2 i art. 125 § 3 oraz z brzmienia art. 107 § 4 in fine, do którego odsyła art. 126 K.p.a. Należy podkreślić, że w odniesieniu do decyzji administracyjnej, do minimum jej elementów orzecznictwo sądowe zalicza: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (por. wyroki NSA: z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81, OSPiKA 1982, z. 9-10, poz. 169; z dnia 21 lutego 1994 r., sygn. akt I SAB 54/93, OSP 1995, z. 11, poz. 222), przyjmując, że każde "pismo" zawierające takie konstytutywne wymogi jest decyzją administracyjną. Takie stanowisko przyjęte w orzecznictwie sądowym zostało zaaprobowane także przez doktrynę (zob. Dawidowicz W., Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 102 oraz J. Jendrośka (w:) red. J. Borkowski, Jendrośka J., Orzechowski R., Zieliński A., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 1989, s. 209). Postanowienie, tak samo jak decyzja, jest aktem administracyjnym indywidualnym, posiadającym wszystkie jej cechy wyróżniane w doktrynie prawa administracyjnego. Również w stosunku do postanowień można mówić o minimum jego elementów prawnie skutecznych (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 238/10).
Należy zauważyć, że wszystkie te elementy zawierają pisma Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2011 r. i [...] maja 2011 r., prawidłowo, zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że są one postanowieniami w rozumieniu przepisów K.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a., wskazać należy, że przepis ten nakłada na sąd obowiązek uwzględnienia skargi przez uchylenie zaskarżonego aktu w razie stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takim "innym naruszeniem przepisów postępowania" jest nienależyte uzasadnienie faktyczne i prawne podstaw wydanego postanowienia, która to wada postępowania poddaje w wątpliwość trafność rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że organ uchybił regułom wynikającym z art. 73 § 1, art. 107 w zw. z art. 126 oraz art. 124 K.p.a. Odmowa sporządzenia fotokopii z akt sprawy powinna być wydana w formie postanowienia. Z uzasadnienia prawnego postanowienia powinna wynikać ocena stanu faktycznego w świetle przepisów prawa materialnego i procesowego mających zastosowanie w sprawie oraz wskazanie związku między tą oceną a osnową postanowienia, umożliwiając jego kontrolę, czego zabrakło w zaskarżonym akcie. Stwierdzenie powyższych uchybień czyni zasadnym zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. i uchylenie zaskarżonego postanowienia na jego podstawie.
Z tych też względów nie zasługują na uwzględnienie pozostałe zarzuty naruszenia przepisów procesowych wskazanych w skardze kasacyjnej, tj. art. 132 w zw. z art. 58 § 1, art. 134 § 1 i 2 oraz art. 135 P.p.s.a. Ponadto zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. należy również uznać za bezzasadny, gdyż nie zachodziła podstawa umorzenia postępowania sądowo administracyjnego przewidziana w tym przepisie. Umorzenie postępowania następuje z powodu jego bezprzedmiotowości. Postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, gdy w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Chybiony jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 - 3 oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. Natomiast naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na pominięciu obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem prawidłowo Sąd pierwszej instancji odczytał przepisy i właściwie zastosował art. 29 ust. 1, przyjmując, że w sprawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki brak jest pełnych uregulowań dotyczących udostępniania akt. Natomiast powoływanego art. 9 ust. 1 - 3 Sąd w ogóle nie stosował i nie oceniał prawidłowości jego zastosowania przez organ, gdyż taka potrzeba nie zachodziła.
W tym stanie rzeczy, skoro podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 P.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło